Muzyka, czyli życie
Recenzja książki: Michael Spitzer, „Muzyka. Wielka biografia”
Chociaż autor jest muzykologiem z bogatym dorobkiem naukowym, postanowił tym razem spojrzeć na przedmiot swojej refleksji tak, jakby był antropologiem. I chociaż cała trzecia część tego obszernego dzieła poświęcona została ewolucji w procesie tworzenia i odbierania muzyki – od jej „przedludzkiej”, zwierzęcej percepcji po udział maszyn w kreowaniu zorganizowanych dźwięków w erze posthumanistycznej – trzeba pamiętać, co ową trzecią część poprzedzało. Najważniejsze wydaje się założenie, że muzyka jest elementarną, pierwotną praktyką, w której splatają się konteksty kulturowe, biologiczne i egzystencjalne, i ten jej status nie zmienia się zasadniczo przez cały czas trwania gatunku ludzkiego. Nieprzypadkowo pierwsza część „Wielkiej biografii” nosi tytuł „Życie”. Otóż nie jest tak, że muzyka po prostu towarzyszy życiu: ona to życie współtworzy, symbolizuje jego porządek i sens w najgłębszym, pierwotnym znaczeniu. Rytm i harmonia wyznaczają ten „pierwszy porządek”.
Michael Spitzer, Muzyka. Wielka biografia, przeł. Filip Godyń, Znak, Kraków 2026, s. 560