Książki

Młody Stalin

Recenzja książki: Simon Sebag Montefiore, "Stalin, młode lata despoty, zanim powstał dwór czerwonego cara"

Odpowiedzi na podstawowe pytania.

Simon Sebag Montefiore, autor młodzieńczej biografii Stalina, jest znany polskiemu czytelnikowi. W 2004 r. ukazało się jego monumentalne dzieło „Stalin. Dwór czerwonego cara”, a dwa lata później wspaniała biografia księcia Potiomkina. Autor, urodzony w 1965 r., studiował historię w Cambridge i był jednym z tych historyków, którzy potrafili wykorzystać otwarcie radzieckich archiwów.

Zdobył znaczne środki finansowe na badania, co pozwoliło pozyskać do współpracy historyków i archiwistów rosyjskich i gruzińskich, i rezultaty przekroczyły najśmielsze oczekiwania. Udało się np. odnaleźć pamiętnik matki Stalina, różnego rodzaju listy, zebrać relacje. W rezultacie otrzymaliśmy książkę zawierającą wiele nieznanych faktów, w dodatku świetnie napisaną.

Brytyjski historyk odrzuca dominujące w dotychczasowej literaturze opinie, że Stalin był prowincjonalną miernotą (Trocki), a w 1917 r. „szarą plamą” (Suchanow). Słusznie pyta „w jaki sposób »miernota« zdobyła władzę, wymanewrowała utalentowanych polityków, takich jak Lenin, Bucharin i sam Trocki, i zrealizowała swój program industrializacji, okrutnej wojny z chłopstwem i upiornego Wielkiego Terroru? W jaki sposób »szara plama« stała się zbrodniczym, lecz niezwykle skutecznym mężem stanu, który pomógł zbudować i zindustrializować Związek Radziecki, przechytrzył Churchilla i Roosevelta, zorganizował obronę Stalingradu i pokonał Hitlera?”.

Ta książka dostarcza sporo materiału pozwalającego sformułować odpowiedzi na te podstawowe pytania. A przy okazji poznać system wartości przyszłego despoty, stosunek do współpracowników, związki z kobietami.
  

Simon Sebag Montefiore, Stalin, młode lata despoty, zanim powstał dwór czerwonego cara, przeł. Maciej Antosiewicz, Świat Książki, Warszawa 2008, s. 472
 

Polityka 25.2008 (2659) z dnia 21.06.2008; Kultura; s. 64
Oryginalny tytuł tekstu: "Młody Stalin"
Reklama

Czytaj także

Pomocnik Historyczny

Losy władczyń, które nie mogły dać mężom potomka

Kobieta, która nie mogła urodzić następcy tronu, była narażona na niebezpieczeństwa.

Tomasz Targański
23.02.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną