Rynek

Spadek PKB w II kw. Wiemy, ile kosztował lockdown

GUS podał dane o PKB za II kw. 2020 r. GUS podał dane o PKB za II kw. 2020 r. AntonMatyukha / PantherMedia
GUS potwierdził: w II kw. PKB zmniejszyło się rok do roku o 8,2 proc. To efekt spadku konsumpcji, dotąd głównego silnika polskiej gospodarki.

W drugim kwartale tego roku wartość produktu krajowego brutto (PKB) spadła o 8,2 proc. w ujęciu rocznym. To nieco mniej, niż zakładały najczarniejsze scenariusze, ale wciąż najgłębszy spadek w III RP. To efekt kwietniowego zamknięcia w domach i stopniowego powracania do zakładów pracy, sklepów i fryzjerów w maju i czerwcu.

Czytaj także: Mamy najgłębszą recesję od 1990 r., ale się podniesiemy?

Lockdown, czyli jak nie wydawaliśmy pieniędzy

Ostatniego dnia sierpnia GUS podał pełniejsze dane o PKB w II kw. Ze względu na zupełnie precedensowe wydarzenie, jakim była pandemia i czasowe zamknięcie znacznej części gospodarki, dane te są niezwykle interesujące. To, co do niedawna było głównym silnikiem polskiej gospodarki, czyli wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych, teraz pociągnęło wyniki w dół. Konsumpcja spadła o 10,9 proc. w porównaniu do II kw. 2019 r.

Złożyły się na to celowe oszczędności, powodowane obawą o utratę dochodów, brak możliwości robienia zakupów w centrach handlowych, a po ich ponownym otwarciu – niechęć do zbędnego ryzyka, a także brak setek drobnych zakupów, które wynikają z codziennej aktywności zamrożonej przez pandemię. Nie odwiedzaliśmy rodziny, więc dzieci dostały mniej zabawek na święta czy dzień dziecka. Pracowaliśmy z domu, najmłodsi nie chodzili do szkoły, więc rzadziej wpadał nam w ręce batonik, puszka gazowanego napoju czy gazeta w mijanym po drodze kiosku. Spadła motywacja do wymiany garderoby, a każde odwołane czy przełożone wesele to co najmniej kilkanaście niekupionych sukienek, par butów, niezrealizowanych wizyt u fryzjera i kosmetyczki. Ponieważ mniej podróżowaliśmy, rzadziej trafialiśmy na stacje benzynowe. W mniejszej skali, ale te same czynniki znajdą odbicie w wynikach konsumpcji w kolejnych kwartałach.

Firmy zarzuciły inwestycje

Drugim hamulcowym były inwestycje – spadek wyniósł 10,9 proc. w ujęciu rocznym. Przedsiębiorstwa skupiły się na przetrwaniu i dostosowaniu do nowych warunków, a porzuciły plany wymiany parku maszynowego czy rozbudowy floty służbowych samochodów. Dno recesji byłoby jeszcze większe, gdyby nie wzrost wydatków publicznych (również na sprzęt medyczny i ochronny czy komputery i oprogramowanie umożliwiające zdalną pracę w administracji) o 4,8 proc., a także dodatni wpływ handlu zagranicznego – choć eksport spadł o 14,3 proc., to import aż o 17,5 proc.

Czytaj także: Dlaczego mamy i spowolnienie, i wysoką inflację?

Które branże skurczyły się w trakcie pandemii

Jak w tych warunkach radziły sobie firmy? Wartość dodana (w uproszczeniu: wartość tego, co firma sprzedaje, pomniejszona o to, co wcześniej kupiła, aby to wyprodukować) wytworzona w polskiej gospodarce spadła o 7,9 proc. Najgłębszy spadek dotknął usług – w zakwaterowaniu i gastronomii aż 78,4 proc. W przemyśle spadek wyniósł 11,8 proc., choć wszystko zależy od branży – dobrze radzili sobie np. producenci środków ochronnych czy przemysł spożywczy, znacznie gorzej branża odzieżowa. Ograniczona aktywność przemysłu, zwłaszcza nastawionego na eksport, oznaczała spadek zamówień dla firm transportowych i magazynowych – tam spadek wyniósł 15,7 proc. 2,6 proc. spadku zanotowała działalność finansowa i ubezpieczeniowa, o 2,5 proc. skurczyła się produkcja pozostałych usług dla biznesu. Wyjątkiem był sektor IT, który na pandemii urósł 2,4 proc., nawet więcej niż w II kw. poprzedniego roku.

Czytaj także: Turystyczne 500 plus. Komu bon uratuje wakacje?

Stosunkowo odporne w pierwszym okresie pandemii było budownictwo. Wartość dodana wytworzona przez ten sektor była tylko o 0,8 proc. niższa niż przed rokiem. Budownictwo jednak z opóźnieniem reaguje na gwałtowne zmiany – większość rozpoczętych robót była kontynuowana w trakcie pandemii.

Czy gospodarka wróci jesienią na ścieżkę wzrostu?

Jak pokazują dane z gospodarki za lipiec i sierpień, III kwartał będzie znacznie lepszy niż poprzedni. Pandemiczne ograniczenia, przywracane w niektórych powiatach, są bez porównania łagodniejsze niż kwietniowy lockdown. Zmęczeni strachem przed wirusem klienci wracają do sklepów, restauracji, kin i salonów kosmetycznych, rząd wciąż zwiększa wydatki. Sceptyczne wobec inwestycji pozostają firmy, a ich oszczędności odczuje zarówno przemysł (np. maszynowy), jak i budownictwo. Najprawdopodobniej gospodarka nie wróci jesienią na ścieżkę wzrostu, choć spadek PKB w III kw. będzie zapewne niewielki. To oczywiście przy założeniu, że sytuacja pandemiczna pozostanie na tyle pod kontrolą, abyśmy znów nie zaczęli bać się wychodzenia z domu.

Czytaj także: Budżet na papierze, czyli kreatywna księgowość PiS

Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Kultura

Niezwykły film o Tonym Haliku

Nowy film przypomina postać Tony’ego Halika – polskiego podróżnika, honorowego „białego Indianina”, nieustraszonego reportera, który realizm magiczny uprawiał w życiu i pracy.

Aneta Kyzioł
18.09.2020
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną