Społeczeństwo

Terror cudzego sumienia

Do czego służy klauzula sumienia?

Przepisy mamy adekwatne do europejskich i zachodnich standardów. Przepisy mamy adekwatne do europejskich i zachodnich standardów. Images.com / Corbis
Argument o klauzuli sumienia w polskiej praktyce oznacza głównie brak wrażliwości na innych.
Mirosław Gryń/Polityka

W pluralistycznym społeczeństwie, jakim się stajemy, różnice w poglądach między lekarzami a pacjentami będą się zdarzały coraz częściej. Lekarz musi mieć prawo do odmowy wykonania niektórych zabiegów ze względu na swoje poglądy. To zresztą światowy standard prawny. – Klauzula sumienia obowiązuje w wielu krajach europejskich i w USA – mówi Zbigniew Szawarski, przewodniczący Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN. – Już na studiach medycznych w Wielkiej Brytanii czymś naturalnym jest, że studenci, powołując się na racje religijne, mogą odmówić udziału w zajęciach, na których demonstruje się wykonanie zabiegu aborcji.

Jednak w innych krajach to prawo, w praktyce, nie jest stawiane ponad prawami pacjenta jak w Polsce, gdzie notabene zabiegu aborcji nie ma nawet w programie studiów medycznych – tak, jakby sytuacje, w których jest konieczny, nie zdarzały się. Komitet Bioetyki przy Polskiej Akademii Nauk znów alarmuje, że prawo do klauzuli sumienia w praktyce oznacza coraz częściej pozbawianie pacjentów ich praw podstawowych. Odkąd dwa lata temu 32 członków komitetu (w tym filozofowie, lekarze i prawnicy o różnych światopoglądach) zwróciło uwagę, że mamy w Polsce do czynienia z błędnym rozumieniem tej zasady, a w codziennej praktyce jedna osoba uzurpuje sobie prawo do decydowania nie tylko o zdrowiu, lecz także losie drugiej osoby, nie bacząc na jej cierpienie – problem jeszcze się pogłębił. A cierpienia przybyło.

Etyka ogólnoludzka, czyli czyja?

Przepisy mamy adekwatne do europejskich i zachodnich standardów. Artykuł 39 polskiej ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r. mówi, że lekarz może skorzystać z klauzuli sumienia, artykuł 30 precyzuje: o ile nie zagraża to życiu ani nie powoduje ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Zgodnie z ustawą powołujący się na klauzulę lekarz ma obowiązek powiadomić o swojej decyzji przełożonego, zrobić odpowiednią adnotację w dokumentacji medycznej i poinformować pacjenta, kto może wykonać zabieg bądź przepisać leki. Praktyka to jednak kompletny chaos i dowolność – mówi prof. Szawarski.

(...)

Polityka 8.2014 (2946) z dnia 18.02.2014; Społeczeństwo; s. 26
Oryginalny tytuł tekstu: "Terror cudzego sumienia"

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Świat

Dyplomaci jak hostessy – tak działa polskie MSZ

PiS w zasadzie nie prowadzi polityki zagranicznej. Nie potrzebuje więc doświadczonych ambasadorów. Chyba że do roli hostess.

Grzegorz Rzeczkowski
09.10.2019