Podkast psychologiczny. Odc. 79
Jak przeklinać, żeby czuć się lepiej, ale nie ranić innych? Paulina Mikuła dla „Polityki”
Tym razem odwiedziła nas Paulina Mikuła – popularyzatorka wiedzy o języku polskim, twórczyni superpopularnego, prowadzonego przez wiele lat wideobloga „Mówiąc inaczej”, autorka trzech książek i piosenkarka.
Głównym naszym tematem jest hejt – ten odcinek jest częścią cyklu „Nie jesteśmy bezradni”, w którym zastanawiamy się nad tym, jak skutecznie radzić sobie z tą właśnie zmorą, a także z dezinformacją i manipulacją.
Nasza gościni sama była zmuszona zmagać się z falami hejtu kilkakrotnie przez 13 lat swojej medialnej aktywności. Dwa lata temu nagrała na ten temat bardzo przejmujący film, zatytułowany po prostu „Co mi zrobił hejt?”. Okoliczności, w których na twórczynię spadały kolejne zmasowane ataki, były zgoła absurdalne. Zaczęło się od tego, że... zaczęła nagrywać wideoblog. Kolejnym pretekstem był odcinek o języku inkluzywnym, następnym – rozważania na temat słownictwa dotyczącego otyłości.
Paulina Mikuła opowiada nam o tym, jak przez lata zmieniał się jej stosunek do hejterów i reakcje na wypisywane przez nich treści. Ale rozmawiamy też ogólniej – właśnie o tym, jak do tzw. języka nienawiści mają się wulgaryzmy. Często te zjawiska są ze sobą utożsamiane, ale przecież nie są tym samym. Hejterski przekaz może być bardzo okrutny, choć nie pada w nim ani jedno przekleństwo.
Z drugiej strony bluzgi czy ciężkie słowa mają wiele – także całkiem konstruktywnych – zastosowań: wentylacja emocji, budowanie wspólnoty. W pewnych okolicznościach potrafią nawet działać przeciwbólowo. Są niewątpliwie bardzo interesującym zjawiskiem psychologicznym, społecznym, ale i biologicznym. Nie brak mocnych teorii, że automatyczne, emocjonalne okrzyki – z których wyewoluowały dzisiejsze przekleństwa – były fundamentem, na którym człowiek budował potrzebę komunikacji. A forma najczęstszych przekleństw wiele mówi o wartościach poszczególnych kultur i czasów.
Zatem: jak przeklinać, aby czuć się lepiej, ale nie ranić innych i nie sprawiać im przykrości? W naszej rozmowie znajdziecie odpowiedzi także na to pytanie.