Polityka o historii. Odc. 137
Jak Polacy zdobyli cudowną broń Hitlera? To była brawurowa akcja. V-2 i tajemnice polskiego wywiadu
Na poligonie w Bliźnie Niemcy testowali rakiety V-2, które spadały w Puszczy Sandomierskiej. Niedawne odkrycie blisko 200 kg ich szczątków stało się punktem wyjścia do rozmowy o jednej z najbardziej niezwykłych operacji wywiadowczych czasu drugiej wojny światowej.
Gościem Marcina Zaremby jest prof. Jacek Tebinka z Uniwersytetu Gdańskiego, historyk specjalizujący się w stosunkach polsko-brytyjskich oraz jeden z najwybitniejszych w Polsce badaczy dziejów polskiego wywiadu w okresie drugiej wojny światowej. Rozmowa prowadzi z Blizny do Sarnak, gdzie w maju 1944 r. pocisk V-2 spadł na podmokłe łąki i nie wybuchł. Zanim dotarli Niemcy, żołnierze Armii Krajowej zamaskowali miejsce upadku. Po zakończeniu poszukiwań rakietę wydobyto z pomocą lin i trzech par wołów, a najcenniejsze podzespoły zabezpieczono i przekazano polskim naukowcom.
Analiza aparatury sterującej i paliwa dostarczyła aliantom sporo bezcennej wiedzy o nowej niemieckiej broni. Części pocisku trafiły następnie do Wielkiej Brytanii w ramach operacji „Most III”, jednej z najbardziej spektakularnych akcji polskiego podziemia.
Historia rakiety otwiera szerszą opowieść o tym, jak polski wywiad zdobywał informacje potrzebne Londynowi i jak układała się współpraca polskich służb z Brytyjczykami. Rozmówcy podejmują także temat komandora Wilfreda Dunderdale’a, uznawanego za jeden z pierwowzorów Jamesa Bonda, oraz pytają, czego brytyjski wywiad najbardziej potrzebował od Polaków.