Rowery, nie bajki. Odc. 66
Bez trzymanki, czyli jak rower zmienia nas (i jak zmieniał się on)
W warszawskim Muzeum na Woli można zwiedzać wystawę „Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę”. Na szczęście rowery zmieniają nie tylko Warszawę, ale właściwie cały świat. Zmieniały nawet relacje społeczne i pozycje płci – pozwalając się emancypować kobietom – o czym w tym odcinku opowiada Piotr Kubkowski, historyk kultury, kurator wystawy i autor książki „Sprężyści” w jednej osobie. Słowem: rower był gender, zanim było gender. Zmienia świat do dziś, co najlepiej widać po polskich miastach, w których jeszcze nie tak całkiem dawno nie było żadnych dróg rowerowych, a obecnie w samej Warszawie ich liczba zbliża się (mozolnie) do tysiąca kilometrów.
Ale zanim do tego doszło, cykliści, zwłaszcza w Polsce, musieli zmierzyć się nie tylko z brakiem dróg rowerowych, ale właściwie brakiem dróg jako takich. Asfalt w 1886 r. był w Warszawie dobrem luksusowym i naskórkowym jednocześnie. Nie było również żadnych przepisów ruchu drogowego. Nie tylko dla cyklistów. Nie przeszkodziło to powstać pierwszemu warszawskiemu towarzystwu cyklistów w roku 1886.
Ten rok jest również przełomowy dla samej historii roweru, bo wtedy powstaje model „safety”, czyli rower w swoim kształcie i istocie działania przypominający te, które znamy z dzisiejszych czasów. 140 lat temu wynaleziono również samochód, który z rowerem wygrał. Co samo w sobie nie było takie oczywiste, bo – jak zauważa drugi gość podkastu, Przemek Żebrowski, właściciel warszawskiej manufaktury rowerowej Antymateria – rower jest najbardziej efektywnym urządzeniem do przemieszczania się. Stosunek zużytej energii do osiągów jest nie do pokonania. A jednak z pomocą branży naftowej rower udało się pokonać.
O tym i o wielu innych wątkach kulturowych jest ten odcinek. Tym bardziej że mamy właśnie rowerową konktrkulturalną ofensywę. Rower przeżywa drugą młodość, co widać po tym, jak zmienia się społeczne postrzeganie tego wynalazku. Rower nie kojarzy się już z biedą. Nie kojarzy się również z wsią. Teraz kojarzy się z MAMILAMI. Ale o tym w poprzednim odcinku.