Miej własną politykę.

Pierwszy miesiąc prenumeraty tylko 11,90 zł!

Subskrybuj
Historia

Jak Brytyjczycy Kikujów cywilizowali

Obozy koncentracyjne w Kenii

Żołnierze brytyjscy w wiosce Kikujów aresztują buntownika z ruchu Mau Mau, 1950 r. Żołnierze brytyjscy w wiosce Kikujów aresztują buntownika z ruchu Mau Mau, 1950 r. Bettmann / Corbis
Były bydlęce wagony i numery. Tortury, przymusowa praca, epidemie – i być może nawet 300 tys. zabitych i zmarłych z wycieńczenia. Siedem lat po drugiej wojnie światowej Brytyjczycy urządzili na terenie dzisiejszej Kenii obozy koncentracyjne.
Więzień obozu, w którym Brytyjczycy przetrzymywali zwolenników ruchu Mau Mau.Hulton-Deutsch Collection/Corbis Więzień obozu, w którym Brytyjczycy przetrzymywali zwolenników ruchu Mau Mau.

Ponad 70-letnia Jane Muthoni Mara zeznała przed brytyjskim sądem, że tłuczono ją pałkami i gwałcono za pomocą butelki z gorącą wodą. Innym kobietom miażdżono szczypcami piersi, wpychano do waginy lufy karabinów i kazano biegać nago z wiadrami odchodów na głowie. Ciała więźniów okładano boleśnie gryzącymi insektami, a człowiek, którego nazwano kenijskim Josephem Mengele, zasłynął z eksperymentów opalania więźniom skóry i kastracji.

W jednym z brytyjskich obozów przebywał przez pół roku dziadek Baracka Obamy, Onyango. Gdy wrócił do wioski, ledwo trzymał się na nogach.

Kilka miesięcy przed 50 rocznicą powstania Kenii – która przypada 12 grudnia – rząd Wielkiej Brytanii po raz pierwszy przyznał, że władze kolonialne poddawały mieszkańców tego kraju, członków ludu Kikuju, systematycznym torturom. Wyznaniu winy towarzyszyły wyrazy ubolewania i coś jeszcze. Brytyjczycy zapłacą odszkodowanie ok. 30 mln dol. 5228 żyjącym jeszcze ofiarom tortur i obozów koncentracyjnych. Pieniądze mają trafić bezpośrednio do poszkodowanych – po ok. 6 tys. dol. na głowę.

Podniosły się głosy, że to niebezpieczny precedens i co będzie, jeśli inne ofiary kolonializmu, a może i współczesnych wojen imperialnych, zaczną domagać się odszkodowań? Ileż ofiar zostawiło za sobą Imperium Brytyjskie, choćby w Indiach? Wieści o zbrodniach w krajach Południa wciąż wychodzą na jaw, lecz z trudem przebijają się do świadomości. Niezmiennie szokują.

1.

Wielka Brytania szczyciła się tym, że jej polityka wobec podbitych ludów jest inna niż pozostałych potęg kolonialnych.

Polityka 50.2013 (2937) z dnia 10.12.2013; Historia; s. 86
Oryginalny tytuł tekstu: "Jak Brytyjczycy Kikujów cywilizowali"
Reklama