Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 24,99 zł!

Subskrybuj
Historia

Fantazje Eurazji

Rosyjski eurazjatyzm kontra arogancki Zachód. Skąd się wywodzi ta groźna ideologia Putina

„U Złotej Ordy”, obraz Aleksego Maksimowa z 1907 r., pokazuje zależność panów ruskich od Imperium Mongołów. „U Złotej Ordy”, obraz Aleksego Maksimowa z 1907 r., pokazuje zależność panów ruskich od Imperium Mongołów. BEW
Dlaczego europeizację Rosji Putin uważa za nieszczęście i skąd się bierze szczególny rosyjski nacjonalizm.

W dorocznym orędziu do Dumy wygłoszonym w 2012 r. Władimir Putin powiedział: „Kto będzie przewodził, a kto zostanie na peryferiach (…) zależy nie tylko od potencjału ekonomicznego, ale przede wszystkim od woli narodu, od jego wewnętrznej energii, którą Lew Gumilow nazwał »pasjonarnością«”. Dla większości zgromadzonych wzmianka o nieżyjącym od 1992 r. rosyjskim historyku była zapewne niezrozumiała, ale dla ekspertów od polityki Kremla był to wyraźny sygnał poparcia dla pewnego szczególnego typu rosyjskiego nacjonalizmu – eurazjatyzmu.

Europeizacja: zło absolutne

Eurazjatyzm to teoria polityczna uformowana w środowisku porewolucyjnej emigracji rosyjskiej w latach 20. ubiegłego wieku. Za jej genezę przyjmuje się zazwyczaj publikację w 1920 r. broszury „Europa i ludzkość” autorstwa Mikołaja Trubeckiego. Książę Trubecki był postacią znaczącą nie tylko ze względu na swoje pochodzenie (protoplastą rodu był litewski książę Giedymin), ale także intelektualne wyrafinowanie. Studiował językoznawstwo w Moskwie i Lipsku, jeszcze przed rewolucją zaczął pracę naukową, którą aż do śmierci kontynuował najpierw w Sofii, a potem w Wiedniu. Tekst Trubeckiego to pełen goryczy atak na kulturę Zachodu. Europejczycy, według autora, wynoszą swą kulturę ponad wszystkie inne, traktując je jako barbarzyńskie i podrzędne. Tymczasem kultury i narody są nieporównywalne, „nie ma kultur wyższych i niższych”, a teza o uniwersalizmie kultury europejskiej służy wyłącznie „imperialistycznej i kolonialnej polityce wielkich mocarstw”. Paradoksalnie relatywizm kulturowy Trubeckiego wiedzie go do konkluzji, że choć kultury są równe, to Europejczycy, którzy myślą inaczej, są gorsi niż inni. „Europeizacja to zło absolutne”.

Polityka 25.2024 (3468) z dnia 11.06.2024; Historia; s. 63
Oryginalny tytuł tekstu: "Fantazje Eurazji"
Reklama