System emerytalny w Polsce
Polski system emerytalny składa się z trzech filarów. Podstawowym jest konto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Drugi filar tworzą subkonto w ZUS oraz rachunek w Otwartym Funduszu Emerytalnym. Na trzeci filar, który nie ma charakteru obowiązkowego, składają się Indywidualne Konto Emerytalne (IKE), Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE), Pracowniczy Program Emerytalny (PPE) oraz Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK).
Jak działa IKE?
Indywidualne Konta Emerytalne powstały w 2005 roku i od tego momentu cieszą się sporą popularnością. Ofertę prowadzenia IKE znajdziemy w wielu instytucjach finansowych. Są to domy maklerskie, powszechne towarzystwa emerytalne (PTE), towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI), banki i towarzystwa ubezpieczeniowe (TU).
Każda osoba może posiadać tylko jedno Indywidualne Konto Emerytalne, dlatego w momencie jego zakładania musimy podpisać oświadczenie, że nie posiadamy innego IKE. Równocześnie jest to konto indywidualne, więc nie ma możliwości współdzielenia go np. z małżonkiem.
Ustawodawca przewidział limit wpłat na IKE, który wynosi trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. W 2026 roku ten limit wynosi 28 260 zł. Oszczędzanie poprzez IKE mogą rozpocząć też osoby niepełnoletnie (od 16. roku życia), ale w tym przypadku mogą one wpłacać na konto jedynie środki, które zarobiły samodzielnie pracując na podstawie umowy o pracę.
Aby skorzystać z ulgi przewidzianej dla środków gromadzonych na IKE, wypłaty funduszy należy dokonać dopiero po ukończeniu 60. roku życia (w przypadku osób nabywających wcześniej uprawnienia emerytalne limit wynosi 55 lat). Zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych otrzymamy w sytuacji, gdy dokonywaliśmy wpłat na IKE co najmniej w pięciu dowolnych latach kalendarzowych albo wpłaciliśmy ponad połowę wartości środków na IKE co najmniej pięć lat przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o dokonanie wypłaty.
Jeśli na IKE zostanie wpłacona kwota wyższa niż ustawowy limit, instytucja finansowa prowadząca nasze konto będzie zobowiązana do zwrotu nadwyżki. Środki zostaną przelane na rachunek zewnętrzny podany w momencie zakładania IKE.
Kolejną z zachęt do założenia IKE jest fakt, że gromadzone w ten sposób środki podlegają dziedziczeniu w razie śmierci właściciela konta. Co więcej, spadek z IKE nie zostanie opodatkowany podatkiem od spadków i darowizn, ani też podatkiem dochodowym.
Jeśli zdecydujemy się na wypłatę środków z IKE przed ukończeniem 60. roku życia, będziemy zobowiązani do zapłacenia 19 proc. podatku od dochodów kapitałowych, tak jak w przypadku innych lokat. Więcej informacji na temat IKE można znaleźć na stronie: https://www.xtb.com/pl/ike.
Jak założyć IKE?
IKE daje możliwość oszczędzania kapitału, ale można też wykorzystać je do inwestowania. Dlatego należy dobrze przemyśleć wybór instytucji, która w naszym imieniu będzie zarządzać wpłacanymi środkami. Do wyboru mamy chociażby IKE na rachunku maklerskim, IKE w formie inwestycji w fundusze inwestycyjne czy też IKE formie rachunku umożliwiającego kupno obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa.
Chociaż ustawodawca przewidział, że możemy posiadać tylko jedno IKE, to nie ma przeszkód, aby zmienić instytucję, która w naszym imieniu prowadzi konto. Należy przy tym zapoznać się z warunkami, bo w wielu przypadkach przeniesienie środków z jednej instytucji do drugiej przed upływem dwunastu miesięcy wiąże się z koniecznością uiszczenia dodatkowej opłaty.
Należy jednak pamiętać, że chociaż IKE wydaje się być bardzo atrakcyjną formą długoterminowego inwestowania z myślą o przyszłości to również wiąże się z ryzykiem. Dlatego wszelkie decyzje finansowe powinny być podejmowane w sposób odpowiedzialny.
Materiał przygotowany przez XTB.