W czwartek premier Mateusz Morawiecki zaatakował Donalda Tuska, wzywając go do rezygnacji z przewodniczenia Europejskiej Partii Ludowej, największej frakcji w Parlamencie Europejskim gromadzącej deputowanych chadeckich i umiarkowanie konserwatywnych. Dziś Morawiecki zje kolację w Madrycie na zaproszenie lidera skrajnie prawicowej partii Vox. Tak zacznie się dwudniowe spotkanie „eurosceptycznej” prawicy europejskiej, która domaga się powrotu do Unii jako związku „suwerennych” państw narodowych. W praktyce pod populistycznymi hasłami chodzi o torpedowanie dalszej i głębszej integracji państw UE.
Morawiecki na mityngu w Madrycie
Santiago Abascal zaprosił liderów o podobnych poglądach i podobnym profilu ideowym na spotkanie o „obronie Europy”. Są wśród nich prorosyjscy Marine Le Pen i Viktor Orbán. Zwraca uwagę nieobecność prawicowego populisty Matteo Salviniego, z którym rywalizuje inne włoskie ugrupowanie populistyczne: Bracia Włoscy Giorgii Meloni. Morawieckiemu mają towarzyszyć sekretarz generalny PiS Krzysztof Sobolewski i partyjni intelektualiści: prof. Ryszard Legutko i Zdzisław Krasnodębski, wpływowi doradcy prezesa Kaczyńskiego.
Partia Vox, rosnąca w siłę w polityce hiszpańskiej – obecnie to trzecie pod względem liczby deputowanych ugrupowanie w Kortezach – należy w PE do frakcji Europejskich Konserwatystów i Reformatorów, której Legutko współprzewodniczy. Inaczej niż większość współczesnych partii populistycznych elektorat Vox to głównie wykształcona klasa średnia o sympatiach nacjonalistycznych, monarchistycznych, konserwatywnych obyczajowo, niechętnych migrantom i muzułmanom.
Mityng w Madrycie to kontynuacja projektu uruchomionego w Warszawie latem zeszłego roku. W grudniu polska stolica była miejscem kolejnego spotkania skrajnej i ultrakonserwatywnej prawicy (bez Salviniego). Teraz szykuje się trzecia edycja. Oficjalnie tematami spotkania są realne problemy: polityka energetyczna, zagrożenia ze strony Wschodu (rozumiem, że chodzi nie tylko o ekspansjonizm chiński, lecz także szantaż Rosji grożącej inwazją na Ukrainę, o ile NATO nie uzna jej za „strefę wpływów” Moskwy), gospodarcza rola Europy w epoce globalizmu.
Ostrowski: USA kontra Rosja i Chiny. Nowa zimna wojna
Skrajna prawica ma zły pomysł na Unię
Sęk w tym, że złą odpowiedzią na te problemy jest „eurosceptycyzm”, który łatwo i niebezpiecznie sprzymierza się z eurofobią. Mamy tu zderzenie dwóch wyobrażeń motywowanych ideologicznie. Z jednej strony wizję Europy, która ma być tylko okazją do robienia dobrych interesów w ramach wspólnego, jak najmniej regulowanego odgórnie rynku, z pominięciem innych niż narodowe i prawicowe cele i wartości. Z drugiej strony mamy wizję Europy współpracy opartej także na wspólnych wartościach, nie tylko prawicowych, lecz także liberalnych i lewicowych.
Rzeczowa krytyka musi dotyczyć obu wizji, a nie tylko tej drugiej, wspólnotowej. „Europa ojczyzn” to w dobie obecnych napięć, konfliktów, podziałów w państwach i społeczeństwach demokratycznych slogan przyciągający siły skrajne. Kryje się pod nim ryzyko jeszcze większego zamętu i rozbicia budowanej mozolnie nadziei na stabilność i rozwój w ramach integracji. Skłócone, izolujące się „ojczyzny” to zły pomysł na silną, praworządną i demokratyczną (czyli pluralistyczną, a nie zdominowaną przez jedną ideologię) Unię.
Guetta: Dlaczego Kaczyński, Orbán & spółka nie chcą więcej Europy?