Rynek

Davos inne niż zwykle, czyli jak zdążyć przed końcem świata

Protest klimatyczny w Davos Protest klimatyczny w Davos Gian Ehrenzeller / EAST NEWS
Złośliwi komentują, że Forum w Davos to spotkanie, na którym miliarderzy mówią milionerom, jak powinna żyć klasa średnia. Może jednak sytuacja się zmieniła, skoro w tym roku słuchano z powagą także Grety Thunberg.

Forum Ekonomiczne w Davos zakończyło się i nie tylko jego jubileuszowy charakter zadecydował o wyjątkowości tego 50. już spotkania. Potwierdziło ono, że wkroczyliśmy w czas przełomowy, kiedy zaczynają krystalizować się dalsze kierunki rozwoju światowej cywilizacji, zmuszonej do konfrontacji z wieloma złożonymi wyzwaniami. Do najważniejszych należą kryzys środowiskowy i klimatyczny, poziom nierówności, brak kontroli nad rozwojem nowych technologii. Wszystkie te zjawiska to problemy same w sobie i jednocześnie symptom problemu głównego: kryzysu systemu społeczno-gospodarczego.

Czytaj też: Klimat i nierówności w centrum uwagi w Davos

Nowy kapitalizm, czyli troska o klimat

Kapitalizm, jaki znaliśmy, skończył się, wyczerpał zdolność do podtrzymywania rozwoju, stracił legitymację moralną, przestał po prostu działać. To jednak nieprawda, że chciwość jest dobra, a najlepszą dyrektywą dla przedsiębiorstw i ich szefów jest troska o zysk akcjonariuszy. Alternatywą dla kapitalizmu akcjonariuszy nie jest też jednak kapitalizm państwowy, znany choćby z Chin. Co więc w zamian? Kapitalizm interesariuszy (stakeholders capitalism) – głosi manifest z Davos, który w wytwarzanie wartości włącza wszystkich, nie tylko właścicieli kapitału, lecz także pracowników, dostawców i podwykonawców, społeczności lokalne, konsumentów.

Taka przebudowa systemu daje szansę na systemowe zmierzenie się z innymi wyzwaniami. Środowisko i walka ze zmianami klimatycznymi wymaga przebudowy infrastruktury energetyczno-surowcowej i uzyskania neutralności klimatycznej. To już nie tylko postulat, ale proces, który trwa w wielu miejscach świata, nawet jeśli nie jest tak wyraźnie nazwany jak w Unii Europejskiej wdrażającej Zielony Ład.

Przejawem zmiany są decyzje funduszy kapitałowych, które zmieniają portfele inwestycyjne i odchodzą od wspierania rozwiązań opartych na węglu i węglowodorach. To już wyraźny trend, który przebija się spoza ciągle mniej optymistycznych informacji mówiących, że emisje gazów cieplarnianych nadal rosną, podobnie rośnie zużycie surowców przy stopie recyklingu, która w 2017 r. zmalała do zaledwie 8,6 proc.

Czytaj też: Kraje Azji odsyłają odpady wysyłane im z Zachodu

Greta Thunberg i wielcy denialiści

Coraz wyraźniej widać szansę na przełom. Puste dotychczas hasła zaczynają powoli kształtować rzeczywistość – nie tylko więc ciała nabiera idea kapitalizmu interesariuszy, ale i gospodarki okrężnej, zielonych inwestycji, neutralności klimatycznej, transformacji energetycznej. Nie brakuje też jednak niebezpieczeństw. Najważniejsze podnosiła Greta Thunberg, nastoletnia aktywistka, która z ciekawostki w roku ubiegłym, gdy krzyczała na dorosłych, że „nasz dom płonie, a wy nic nie robicie, tylko gadacie”, w tym roku traktowana była z powagą i uznaniem. Wskazywała, że czas się kończy, ciągle robimy zbyt mało lub wręcz nie robimy nic poza gadaniem. Gdy rolę jej obecności próbował podważyć Steven Mnuchin, sekretarz skarbu USA, radząc Thunberg, by najpierw skończyła ekonomię, zanim zacznie ratować świat – internety potraktowały go jak starego buca.

Sam Mnuchin jest dobrą ilustracją innego wyzwania, jakie niesie dla przyszłości zmieniający się kontekst polityczny. W Davos był przecież, po raz kolejny, Donald Trump. Prezydent USA chwalił swoją politykę gospodarczą i grzmiał na „proroków apokalipsy”. Sam wszakże wypisał Stany Zjednoczone z Porozumienia paryskiego, które łączy państwa Ramowej Konwencji Klimatycznej ONZ w działaniach na rzecz ochrony klimatu. Trump nie jest jedynym negacjonistą u władzy, ma licznych przyjaciół: od premiera Australii Scotta Morrisona po prezydenta Brazylii Jaira Bolsonaro.

Nie zabrakło w Davos premiera Polski. Mateusz Morawiecki interesował się głównie nowymi technologiami i kąpał w aurze szefa rządu kraju o ciągle dość dynamicznie funkcjonującej gospodarce, wyróżniającej się na tle informacji o spowolnieniu, które dotknęło nawet Chiny.

Czytaj też: Jak przekonać polityków do ocieplenia klimatu

Nie tylko miliarderzy

Czy coś z tegorocznego Davos wyniknie? Złośliwi komentują, że to spotkanie, na którym miliarderzy mówią milionerom, jak powinna żyć klasa średnia. Może jednak sytuacja się zmieniła, skoro słuchano także Grety Thunberg, traktując ją jako głos przyszłości i nowego pokolenia, które w tym dyskutowanym na Forum świecie będzie musiało żyć i nie zgadza się, by jego budowa odbywała się bez ich wpływu i udziału.

Czytaj też: Wkroczyliśmy na ścieżkę biologicznej zagłady

Więcej na ten temat
Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Kraj

Jak rządził premier Kaczyński?

Jeszcze nie ruszyła kampania wyborcza, a już pojawiły się billboardy z Jarosławem Kaczyńskim jako przyszłym premierem. Prezes PiS był już szefem rządu. Warto przypomnieć jego dokonania.

Mariusz Janicki, Wiesław Władyka, [współpr.] Anna Dąbrowska
04.07.2020
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną