Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 11,90 zł!

Subskrybuj
Świat

Zlot skrajnej prawicy w Madrycie. Udawana jedność, nieudolny blef

Premier Mateusz Morawiecki na spotkaniu skrajnej prawicy w Madrycie, 29 stycznia 2022 r. Premier Mateusz Morawiecki na spotkaniu skrajnej prawicy w Madrycie, 29 stycznia 2022 r. Fernando Sánchez / Zuma Press / Forum
Wygląda na to, że montaż prawicowo-populistycznej międzynarodówki, mający doprowadzić do budowy zdrowej alternatywy dla przegniłej i zbyt potężnej Unii, jest na etapie mgławicowego projektu.

Najlepszą wiadomością płynącą ze spotkania skrajnej prawicy w Madrycie jest konkluzja, że konieczne będą kolejne sympozja i rundy głębokiego namysłu. Premier Mateusz Morawiecki, który razem z delegacją PiS pojechał do stolicy Hiszpanii, obiecuje wspólne przygotowanie – rzecz jasna przełomowego – dokumentu o przyszłości Europy, tym razem zorganizowanej w związek suwerennych państw.

Pobrzmiewa w tym bezradność. Wygląda bowiem na to, że montaż prawicowo-populistycznej międzynarodówki, mający doprowadzić do budowy zdrowej alternatywy dla przegniłej i zbyt potężnej Unii Europejskiej, jest na etapie mgławicowego projektu. I pewnie tak ma pozostać. Uczestnikom madryckiego spotkania, a wcześniej grudniowego tzw. szczytu w Warszawie, nie chodzi chyba o wiele więcej niż o cykliczne sesje grupy wsparcia.

Radykałów brak poparcia nie martwi

Przy okazji zjazdu w Warszawie uznano, że spotkali się polityczni outsiderzy, bo poza PiS w Polsce i Fideszem na Węgrzech reprezentowana była przede wszystkim opozycja, także pozaparlamentarna. Nie dla wszystkich prawicowych populistów kłopotem jest brak poparcia. Z trendów sondażowych wynika, że w kilku krajach po najbliższych wyborach trudno będzie sobie wyobrazić koalicje rządowe bez udziału takich partii, także Marine Le Pen bije się o francuską prezydenturę. Z racji zwiększającego się potencjału wyborczego problemem przestaje być izolacja, bo nawet izolowani radykałowie – tak dzieje się w Holandii, taki wpływ ma Le Pen – potrafią przechylić w swoją stronę całą krajową scenę polityczną, co wpływa np. na zaostrzenie polityk migracyjnych.

Populiści są sobie potrzebni przede wszystkim na użytek własnych podwórek, mogą powiedzieć wyborcom – także tym poszukującym nowej oferty – zobaczcie, jesteśmy częścią większego ruchu, wielu Europejczyków ma podobne poglądy. Nie jesteśmy groźni ani egzotyczni, wiemy, co trzeba zrobić, by Europa znów była wielka itd.

Spotkania w Warszawie i Madrycie miały też wzbudzić wrażenie, że mowa o jakiejś rodzinie politycznej czy grupie zaprzyjaźnionych ugrupowań. Brzmi jak nieudolny blef. Nie udaje się przecież stworzyć wspólnej frakcji w Parlamencie Europejskim, gdzie na przeszkodzie stoją m.in. osobiste ambicje liderów chcących stać na czele ruchu.

Czytaj też: Kto bił brawo Morawieckiemu? Z kim PiS przyjaźni się w Europie

Towarzystwo zapatrzone w Putina

Tymczasem trudno oprzeć się wrażeniu, że źródłem tej niepowagi jest głównie nadzieja na piarowe zyski, ciułanie poparcia przed kolejnymi wyborami. W Warszawie, gdy w apogeum był kryzys na granicy Litwy i Polski z Białorusią, wszystko kręciło się wokół sposobów na walkę z tzw. nielegalną migracją. Teraz oczywiście wszyscy uczestnicy zwarli szyki przeciw drożyźnie i prezydentowi Rosji Władimirowi Putinowi. W tym m.in. Le Pen, która wyciągała pieniądze po rosyjskie pieniądze na działalność polityczną i widzi Ukrainę w rosyjskiej strefie wpływów.

Dotąd prawicowo-populistyczne towarzystwo było Putinem oczarowane, zawłaszcza jego metodami. Nie dość, że putinizm ma konserwatywny kościec, też nie lubi odstępstw od ustalonej przez sobie normy, to jeszcze jest sprzymierzeńcem, także w podważaniu unijnej jedności. I robi to, grając na wielu fortepianach (biznesu, propagandy, z udziałem wywiadu czy demonstracji militarnych), ze skutecznością i zdecydowaniem godnymi pozazdroszczenia. Każde suwerenne europejskie państwo – w nich prawicowi populiści zamierzają rządzić – pewnie chciałoby tak jasno jak Rosja Putina określać swoje interesy i tak zdecydowanie, bez oglądania się na gorset politycznej poprawności, o nie zabiegać czy wręcz zbrojnie walczyć.

Szostkiewicz: Tak, premierze Morawiecki, warto być przyzwoitym

Populiści rozkwitają w kryzysach

Na razie montaż prawicowo-populistycznej międzynarodówki nie wychodzi poza fazę udawanej jedności. Sęk w tym, że populiści najlepiej czują się w okresach niepewności. Rozkwitają w kryzysach, w momentach przełomowych, gdy raptownie rośnie zapotrzebowanie na proste objaśnienia skomplikowanej rzeczywistości, w tym w formie teorii spiskowych. Czas zdaje się eurosceptycznej prawicy sprzyjać.

Czytaj też: Co by było, gdyby PiS i sojusznicy urządzili nam UE

Więcej na ten temat

Oferta na pierwszy rok:

4 zł/tydzień

SUBSKRYBUJ
Reklama

Warte przeczytania

Czytaj także

null
Kraj

Pięć dziwactw polskiej polityki. To dlatego czeka nas zapewne dreszczowiec dekady

Nasza krajowa polityka, choć wydaje się na co dzień zwyczajna i banalna, ma jednak swoje wyraziste cechy, może i dziwactwa – w skali europejskiej i nie tylko. Te znaki szczególnie mocno się ujawniają i będą wpływać na kluczowe wydarzenia, także na wybory 9 czerwca i prezydenckie. Oto kilka z takich osobliwości.

Mariusz Janicki
16.05.2024
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną