Chaotyczna harmonia świata

O teorii chaosu, demonie Laplace'a, kobiecie jako układzie niestabilnym i Bogu, który nie gra w kości

Trefne myśli

Wpływowe amerykańskie czasopismo „The Foreign Policy” poprosiło znakomitych autorów, by wskazali najgroźniejsze idee początku XXI w. Pierwsze, co się rzuca w oczy czytelnikowi z naszym doświadczeniem historycznym, to brak w tym przeglądzie komunizmu. Wraz z upadkiem bloku sowieckiego i zmianami w Chinach ta idea trafiła już do lamusa historii. Snu z oczu zachodnim intelektualistom nie spędza też globalizm ani feminizm. Niepokój budzą idee, które dopiero się kształtują lub zaczynają szerzej oddziaływać. Oto niebezpieczna ósemka. Przedstawiamy ją bez komentarza. Czytelnicy zauważą zresztą, że niektóre wypowiedzi są polemiczne wobec siebie.

Czy utraciliśmy wolną wolę

Wolna wola jest złudzeniem. Wszystkie nasze cechy i działania uwarunkowane są biologicznie i genetycznie. Taki wniosek płynąć może z odkryć współczesnej nauki. Czy zatem należy zapomnieć o filozofii i etyce, dla których pojęcie wolnej woli stanowi fundament?

Dlaczego jesteśmy dobrzy albo źli

Wolna wola jest złudzeniem. Wszystkie nasze cechy i działania uwarunkowane są biologicznie i genetycznie. Taki wniosek płynąć może z odkryć współczesnej nauki. Czy zatem należy zapomnieć o filozofii i etyce, dla których pojęcie wolnej woli stanowi fundament?

Bromba uczy filozofii

Kałużyński filozoficznie. My oraz kleszcz na gałęzi

Bywa, że stawiamy sobie pytanie: skąd wzięliśmy się w tym czasie i w tym miejscu? Co znaczy świat, który nas otacza? Jaki jest sens, i czy w ogóle on istnieje, naszego bytu i kosmosu?

Piękna teoria wszystkiego. Jak ją znaleźć?

Najprościej byłoby, gdyby nie było nic. Ale jest – mówi ks. prof. Michał Heller, fizyk, kosmolog, filozof, teolog.

Pół świata moje

Hipolit jak mało kto zna się na kosmosie. Od maleńkości oswojony z ziemią, nad nim – aż nadmiar nieba. – To bardzo ciekawy mieszkaniec – mówi sołtys Księżopoli. – Jedni uważają go za dziwaka, inni za filozofa.

Niemoralny moralista Seneka

Gdy ludzie cesarza niespodziewanie zabrali Ligię z domu Aulusa Plaucjusza do pałacu Nerona, stary wódz w trosce o los swej podopiecznej zwrócił się z prośbą o pomoc do Seneki. Tak opowiada „Quo vadis”. I tylko tu Seneka występuje w powieści bezpośrednio. W rzeczywistości jako senatorowie Seneka i Plaucjusz musieli stykać się często, choć chyba nie darzyli się sympatią. A z całą pewnością wódz Plaucjusz nie starałby się, by polityk Seneka interweniował u cesarza w sprawie tak delikatnej w roku 64, kiedy to rozgrywa się akcja powieści. W Rzymie wiedziano wtedy doskonale, że już nie cieszy się on łaskami dworu. Seneka nie musiał osobiście wyjaśniać tego swemu gościowi.

Skreślona filozofia

Wiosną bieżącego roku były już dziś minister edukacji Mirosław Handke skreślił propedeutykę filozofii ze szkolnych programów nauczania. Sprawa ta znalazła już publiczny oddźwięk, m.in. w postaci protestu Rady Naukowej Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Może nowy minister zechce zmienić decyzję poprzednika?