Kultura

Dotknij sztuki i kąp się z przyjaciółmi

Rozkład jazdy. Na co warto wybrać się w 2019 r. do U–jazdowskiego

Wojtek Pustoła, „CUT”; stopklatki z filmu „White Cube”; reż. Wojtek Pustoła, copyright Marta Golba Endorfina Studio Wojtek Pustoła, „CUT”; stopklatki z filmu „White Cube”; reż. Wojtek Pustoła, copyright Marta Golba Endorfina Studio mat. pr.
Zbiorowa „Plastyczność planety”, wystawy indywidualne i niespodzianka na Dzień Dziecka. Nie zabraknie także kolejnej – ósmej już – odsłony cyklu Project Room.
„Plastyczność planety”: „Plastiglomerate Samples”, 2013. Te artystyczne obiekty znalezione są efektem współpracy artystki Kelly Jazvac, geolożki Patricii Corcoran i oceanografa Charlesa Moore'a. Fot. Jeff Elstonemat. pr. „Plastyczność planety”: „Plastiglomerate Samples”, 2013. Te artystyczne obiekty znalezione są efektem współpracy artystki Kelly Jazvac, geolożki Patricii Corcoran i oceanografa Charlesa Moore'a. Fot. Jeff Elstone

Dla Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie rok 2019 będzie niejako bardzo osobisty, choć na pewno nie intymny. Wszystko za sprawą działań, które skupią się przede wszystkim wokół własnej kolekcji sztuki. A ta jest różnorodna i pokaźna. Instytucja przez lata gromadziła bowiem i gromadzi prace polskich artystów, których tym samym konsekwentnie wspiera. Pomaga też w prezentowaniu dzieł, ale i tworzeniu nowych. U–jazdowski żywo włącza się w ten sposób w kształtowanie polskiej sztuki oraz pokazuje, w jaki sposób stała się ona w ciągu ostatnich dziesięcioleci częścią nurtu przemian sztuki światowej.

Plastyczność planety, czyli moc, narodziny i destrukcja

Największa wystawa wśród tegorocznych premier, a zarazem kluczowy projekt pierwszej połowy 2019 roku. Traktuje o ważnych procesach globalnych – kwestii bardzo istotnej dla programu U–jazdowskiego. Gros prac prezentowanych w ramach Plastyczności planety powstało dzięki inspiracji twórczą siłą natury. Widz, ale też poniekąd uczestnik wydarzenia będzie miał okazję do zadumy, do zastanowienia się nad głębokimi, gwałtownymi i często nieodwracalnymi zmianami przyrody. Zderzą się tu niejako siły twórcza i destrukcyjna. W ramach Plastyczności planety, poza główną częścią wystawienniczą, także spotkania, pokazy filmowe, specjalne wydanie dostępnego w internecie magazynu Obieg oraz dopełniająca wystawę prezentacja Centrum Natury Współczesnej. Autorzy tej ostatniej, grupa Forensic Architecture, wskażą nasze słabe punkty i miejsca, w których niedomagamy – posługując się metodami śledczymi rozłożą na części pierwsze naturobójstwo. – Przez tę wystawę chcielibyśmy, jeżeli nie zachęcić do wzięcia odpowiedzialności za zmiany w świecie, to przynajmniej do refleksji nad nimi – mówi Agnieszka Tiutiunik, kierowniczka Działu Promocji i Komunikacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. Plastyczność… będzie można poznać w marcu.

Ósmy pokój

Rok rozpocznie się natomiast projektami indywidualnymi. W styczniu odbędzie się pokaz Wojtka Pustoły CUT, natomiast w lutym – wystawa Janka Simona Synthetic Folklore, której kuratorką jest Joanna Warsza. Planowane są także ekspozycje prac Marii Lobody i Karola Radziszewskiego (Potęga sekretów). Artyści krajowi są dla Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski wyjątkowo ważni. – W 2019 stawiamy mocno na polskich twórców – podkreśla Agnieszka Tiutiunik. – Zresztą U–jazdowski podchodzi do tego misyjnie. Ważne jest, żeby pokazywać dorobek uznanych twórców, poddawać go interpretacji, ale także dawać szansę młodym, początkującym, umożliwiać im instytucjonalne zaistnienie – dodaje. Dlatego nie zabraknie kolejnej – ósmej już – odsłony Project Room, cyklu prezentującego młodych polskich artystów. Tegoroczne wydarzenia obejmują wystawy Marty Krześlak, Domu Mody Limanka, Jana Moszumańskiego, Wiktorii Walendzik, Horacego Muszyńskiego oraz Róży Dudy i Michała Soi. Ósmy Project Room zakończy wieczór, podczas którego międzynarodowe jury wyróżni i nagrodzi dwa najlepsze projekty.

Wojtek Pustoła, „CUT”; stopklatki z filmu „White Cube”; reż. Wojtek Pustoła, copyright Marta Golba Endorfina Studiomat. pr.Wojtek Pustoła, „CUT”; stopklatki z filmu „White Cube”; reż. Wojtek Pustoła, copyright Marta Golba Endorfina Studio

Świadek historii

Elementy kolekcji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski zobaczymy w drugiej połowie roku. Wykorzysta ją w swoim projekcie holenderski duet Bik Van der Pol. Prześwietli ją i metodycznie, krok po kroku zbada, osadzając w kontekście historii instytucji i przemian, których była świadkiem. Skąd pomysł na projekt? – Zaprosiliśmy do współpracy Bik Van der Pola, bo – podobnie jak ten kolektyw – do pracy z kolekcją podchodzimy w sposób nieoczywisty. Organizujemy co prawda pokazy wybranych prac jako część działań upowszechnieniowych i edukacyjnych, ale planowana wystawa będzie efektem działań na kolekcji, artystyczną interwencją na zbiorach – wyjaśnia kierowniczka Działu Promocji i Komunikacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. – Podejmiemy próbę zbudowania na nowo narracji o kolekcji, o instytucji czy nawet szerzej – o sztuce współczesnej w Polsce – tłumaczy. Zapowiada się zatem długa i bogata w doznania podróż – od lat osiemdziesiątych XX w. do dziś. Duet Bik Van der Pol zaprezentuje się w październiku.

Widz kuratorem? Sam wybierz prace na wystawę!

Publiczność wpływająca na kształt wystawy? Czemu nie! Kolekcja U–jazdowskiego zostanie wykorzystana również w wyjątkowym, edukacyjnym projekcie eksperymentalnym. Dzięki specjalnie przygotowanej platformie internetowej widzowie sami dokonają wyboru, które prace powinny zostać pokazane podczas wystawy. – Ko-lekcja wyborów, bo tak – jak na razie – roboczo nazywamy ten eksperyment, będzie niecodzienną akcją społeczną i badaniem publiczności w formie wystawy – opowiada Agnieszka Tiutiunik i dodaje: – Dotkniemy tematu ważnego zarówno w życiu jednostek, jak i instytucji, organizacji czy państw: kwestii wyboru i momentu decyzji. Można powiedzieć, że będzie to projekt demokratyczny i o demokracji.

A wolność i wolny wybór zagoszczą w U–jazdowskim w jeszcze innej, nowej dla tej instytucji, formie. W związku z uruchomieniem portalu Mediateka, udostępniona zostanie pierwsza partia zdigitalizowanych archiwalnych zasobów Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. To wspaniała wiadomość dla tych, którzy lubią zaglądać do ulubionych muzeów i galerii w dowolnym miejscu na świecie.

Na co wybrać się z dzieckiem

Wśród działań angażujących publiczność, ale i zbliżających ją – nomen omen – do sztuki, pojawi się wystawa sensoryczna Dotknij sztuki. To projekt stworzony z myślą o dzieciach, ale także osobach z dysfunkcjami wzroku i słuchu. Pierwszą część projektu, która odbyła się minionej jesieni, wspomina Agnieszka Tiutiunik: – Podczas cyklu 10 warsztatów artystki i artyści wraz z zaproszonymi dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym przeszli wspólnie proces twórczy „od pomysłu do realizacji”. Była to szansa na sprawdzenie w praktyce proponowanych przez artystów rozwiązań, a dzieci stały się faktycznymi partnerami w procesie tworzenia – mogły wprowadzać zmiany, pomagały weryfikować sens artystycznych pomysłów – mówi kierowniczka Działu Promocji i Komunikacji U–jazdowskiego. – Prawdziwy test efektu tego spotkania – doświadczonych twórców i najmłodszych, najbardziej wymagających widzów – czeka nas jednak 1 czerwca, podczas otwarcia wystawy w Dzień Dziecka.

„Dotknij sztuki”, warsztaty z Mateuszem Kulą (fot. Marek Krzyżanek)mat. pr.„Dotknij sztuki”, warsztaty z Mateuszem Kulą (fot. Marek Krzyżanek)

W 2019 roku nie zabraknie też w U–jazdowskim cykli znanych i lubianych takich jak Smykowizje czy Sztuka z perspektywy. Rozpocznie się natomiast nowy społeczny projekt storytellingowy – O!powiedz mi o tym. Cykl kierowany jest do rodziców z dziećmi, w szczególności tych samotnie je wychowujących. Nowością będzie też Rodzinna Orkiestra Społeczna Sąsiedztwa uJazdów, która ruszy jesienią.

Co jeszcze w U–jazdowskim

Jak co roku w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie mnóstwo interesujących propozycji performatywnych. Poza kontynuacjami (np. „PTV. Performans TV” dotyczący wpływu telewizji na współczesne praktyki artystyczne) – muzyczne nowości. Wśród nich: To Be Real, projekt odkrywający związki sztuki współczesnej i muzyki klubowej.

Nieodłączną częścią U–jazdowskiego jest też kino studyjne. W tym roku, obok bieżącego repertuaru, czekają na widzów nowe przeglądy filmowe. Koniec przyjęcia. Kino i głód to propozycja mierząca się z tematem niedoborów żywności na świecie i głodu w kontekście konfliktów i globalizacji. W ramach Kina kryzysów zaprezentowane zostaną obrazy oscylujące wokół nowych mediów, które pokazują kryzysy europejskie jako pozytywną i nieodzowną część każdej zmiany.

Rok 2019 to także okazja do tego, by wziąć udział w projekcie społecznym Ogród Miejski Jazdów – tym razem pod hasłem Oszczędzaj wodę i kąp się z przyjaciółmi. Publikacja podsumowująca tę i wcześniejsze odsłony Ogrodu… posłuży do opracowania w przyszłości planów zagospodarowania przestrzeni parku.

Materiał powstał we współpracy z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie.

Więcej na ten temat
Reklama

Czytaj także

Ja My Oni

Czym są uczucia między robotami a ludźmi?

Jak autorka niemieckiego „Die Zeit” próbowała zaprzyjaźnić się ze „sztucznym inteligentem”, Botrisem.

Ana Mayr, [tł.] Adam Krzemiński
14.05.2019
Reklama