Dlaczego ostatnia wola Tadeusza Kościuszki nie została wykonana
Testament Kościuszki
Problemy z realizacją ostatniej woli zmarłego przed 200 laty Tadeusza Kościuszki mieli Amerykanie i mają Polacy. Może dlatego właśnie Rok Kościuszki przebiega w RP w tak przejmującej ciszy?
Wojciech Kossak, „Kościuszko i kosynierzy”, 1924 r.
Muzeum Wojska Polskiego/EAST NEWS

Wojciech Kossak, „Kościuszko i kosynierzy”, 1924 r.

I tak oto dokonała się tragiczna zdrada wolności nowego narodu – to słowa podsumowujące rocznicowy artykuł opublikowany 15 września 2017 r. w filadelfijskiej gazecie „The Inquirer”. Autor Gary B. Nash, historyk z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles i współautor książki „Przyjaciele wolności. Tadeusz Kościuszko, Thomas Jefferson, Agrippa Hull”, przekonuje, że dzieje Stanów Zjednoczonych, a więc zapewne też i świata, potoczyłyby się inaczej, gdyby Thomas Jefferson, jeden z Ojców Założycieli nowej republiki, wypełnił ostatnią wolę swojego polskiego przyjaciela, rozpoczynając znoszenie niewolnictwa w 1817 r. Jefferson, odmawiając egzekucji testamentu Kościuszki, mimo wcześniej złożonej mu obietnicy, zdradził nie tylko jego, ale też ideę wolności fundującą Stany Zjednoczone.

Czy mógł jednak zachować się inaczej? Próba odpowiedzi na to pytanie wybucha co jakiś czas płomieniem sporu o prawdziwe źródła amerykańskiego systemu społeczno-politycznego. Na ile rzeczywiście jego istotą była pasja wolności, a na ile systemowy rasizm oparty na supremacji białych i niewolnictwie jako głównym mechanizmie rozwoju gospodarczego? By ten współczesny spór zrozumieć, warto cofnąć się o 220 lat.

W latach 1797–98 Tadeusz Kościuszko po raz drugi znalazł się w Stanach Zjednoczonych. Był już uznanym bohaterem amerykańskiej rewolucji oraz otoczonym sławą przywódcą polskiego powstania (insurekcji 1794 r.). Gdziekolwiek się pojawił, fetowały go tłumy.

Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów z POLITYKI oraz wydań specjalnych otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj