Co ma dziś mumia do zrobienia

W „Polityce” nr 2 ukazał się ważny tekst Agnieszki Krzemińskiej poświęcony jednemu z najtrudniejszych problemów, z jakimi borykają się dziś archeolodzy: finansowaniu pozabudżetowemu ich prac. Za ilustrację tych problemów posłużyła kierowana przeze mnie Misja Skalna w Deir el-Bahari. Media poświęciły jej w ostatnim półroczu wiele miejsca. W opublikowanych tekstach znalazło się jednak kilka nieporozumień.

Mumia żyruje

Pewien amerykański egiptolog opowiadał, że trzy czwarte swego czasu przeznacza na zdobywanie funduszy na wykopaliska, a resztę poświęca pracy naukowej. Biedny polski naukowiec w PRL podejrzewał, że ten przedstawiciel bogatego Zachodu kpi sobie z niego w żywe oczy. Dopiero po zmianie systemu zrozumiał, że amerykański badacz wcale nie żartował.

Sanatorium faraonów

Starożytny Egipt fascynuje niezmiennie. Sfinksa i piramidy co roku oglądają miliony turystów, mimo zagrożenia ze strony ekstremistów muzułmańskich. Trwa też wielka międzynarodowa ofensywa archeologów.

Szklarnia na cmentarzu

Jeszcze kilka lat temu największym wrogiem polskiego archeologa był polski chłop. Ten, co za żadne starożytne skarby nie pozwoli sobie przekopać pola z kapustą. Chłopa z siekierą zastąpił jednak z czasem miastowy z wykrywaczem metalu. Hobbysta doskonale obyty w terenie i regułach wykopaliskowej odmiany ciuciubabki.

Chrześcijanie przed chrztem

Niedawno prezydenci Europy świętowali w Gnieźnie tysiąclecie zjazdu monarchów w tym mieście. Na przełomie kwietnia i maja, w tysiąclecie synodu gnieźnieńskiego, zjadą się tu biskupi z Polski i zagranicy. Dzień później obradować będzie w Gnieźnie uroczyście parlament. Zaczną się Dni św. Wojciecha. Powraca pytanie o początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich, w podręcznikach łączone z chrztem Mieszka I i jego drużyny w 966 r. Wielokrotnie zastanawiano się nad wymową źródeł pisanych, z których wynikać mogło, że apostołowie nowej wiary penetrowali nasze ziemie przed oficjalnym przyjęciem chrześcijaństwa. Ciekawa jest też wymowa znalezisk archeologicznych. Niektóre stanowią do dziś nierozszyfrowane zagadki.

Barki czasu

Niemcy odkopali i podnieśli dwa osiemnastowieczne wraki z dna rzeki Wezery. Wydarzenie to stało się jedną z największych sensacji archeologicznych ostatnich lat w Europie.

Nie fałszujcie faktów

Z artykułem Romana Fristera "Nie ruszajcie mitów" (POLITYKA 46) polemizuje prof. Anna Świderkówna, autorka książek: "Rozmowy o Biblii", "Rozmów o Biblii ciąg dalszy", "Rozmowy o Biblii, Nowy Testament". Wywiad z prof. Świderkówną wydrukowaliśmy w POLITYCE 52/97.

Nie ruszajcie mitu

Archeolodzy podważają same podstawy Biblii. Pan Bóg nie przekazał Mojżeszowi Dekalogu, naród Izraela nigdy nie był w egipskiej niewoli, mury Jerycha nie rozpadły się na dźwięk trąb, bo Jerycho było miastem nieobwarowanym, pierwsza monoteistyczna religia nie ma swoich korzeni na Górze Synaj, a wielkie królestwa Dawida i Salomona to legenda dostosowana do potrzeb teologii.

Gdzie mieszkał Mieszko?

Na Ostrowie Tumskim w Poznaniu przy gotyckim kościele Najświętszej Maryi Panny archeolodzy odkopali fragmenty fundamentów palatium, czyli kamiennej budowli mieszkalnej, przedromańskiej, z drugiej połowy X wieku. Była ona jedną z pierwszych siedzib piastowskich władców. Odkrycie to natychmiast rozpętało dyskusję; czy aby na pewno Gniezno było pierwszą stolicą Polski, czy też może raczej właśnie był nią Poznań?

Wykopki na pustyni

Tak naprawdę mało kto wie o istnieniu nubiologii i zasługach Polaków w tej dziedzinie. A przecież w tym roku polska archeologia obchodzi czterdziestą rocznicę badań w Nubii. Galeria Faras to jedyne poza Chartumem miejsce, gdzie można podziwiać arcydzieła malarstwa tego kraju. Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW zorganizowało obecnie wystawę zatytułowaną "Z piasków Nubii".