powstanie styczniowe
-
Historia
Ostatnia bitwa romantyków. Tak powstańcy styczniowi chcieli wywołać syberyjską rebelię
Powstańcy styczniowi zesłani nad Bajkał chwycili tam za broń. 160 lat temu chcieli wywołać ogólnosyberyjską rebelię. Plan minimum zakładał ucieczkę do Chin.
4.08.2026 -
Historia
Jak złamano powstańczy szyfr Traugutta. Kluczem było „Zdrowaś Maryjo”
Powstańcy, którzy w styczniu ponad 160 lat temu podjęli walkę z Rosją, szyfrowali swoją korespondencję. Udało się ją odczytać po latach dzięki złamaniu szyfru Romualda Traugutta. Dokonał tego kryptolog Jan Kowalewski, który podczas wojny polsko-bolszewickiej zatrzymał Armię Czerwoną.
2.02.2026 -
Polityka o historii
Gen oporu czy szaleństwa? Polacy mają bunt we krwi. Analizują Friszke, Wnuk i Zaremba
W rozmowie Marcina Zaremby z historykami Andrzejem Friszke i Rafałem Wnukiem weryfikujemy obiegowe prawdy. Pokazujemy, że wcale nie byliśmy tacy lekkomyślni.
27.01.2026 -
Historia
Gra w dwa orły. Okrutny los chłopów w powstaniu styczniowym
Podczas powstania styczniowego wsie były pacyfikowane przez sotnie kozackie za wspieranie powstańców, a przez powstańców – za wspieranie zaborcy.
11.04.2023 -
Historia
Samobójcza branka w XIX wieku. Niechciany pobór zawsze kończył się katastrofą
Przymusowy pobór do carskiej armii miał zdaniem hrabiego Aleksandra Wielopolskiego przeciąć wrzód antyrosyjskiej konspiracji w Kongresówce. Zamiast tego przyspieszył powstanie 1863 r.
17.01.2023 -
Pomocnik Historyczny
Powstaniowa i popowstaniowa ikonografia narodowa
W malarstwie polskim – najdobitniej w sztuce – powstanie przyczyniło się do przedłużenia obowiązywania kanonu romantycznego. Klęska zrywu niepodległościowego nie pozwalała zapomnieć o patriotycznych powinnościach ludzi kultury.
17.01.2023 -
Pomocnik Historyczny
Pozytywizm. Odpowiedź na klęskę
Odpowiedzią na klęskę powstania był m.in. pozytywizm. Znany głównie w postaci literackiej, był tak naprawdę przeniesieniem zakazanej polityki w sferę zajęć codziennych, z pozoru przyziemnych.
17.01.2023 -
Pomocnik Historyczny
Rozwój gospodarczy i demograficzny po powstaniu
Na przemiany gospodarczo-społeczne na ziemiach polskich w II połowie XIX w. wpływ miały ogólne uwarunkowania cywilizacyjne, ale i lokalny kontekst popowstaniowy.
17.01.2023 -
Pomocnik Historyczny
Powstania narodowe i literatura polska
Odchodzący właśnie romantyzm w literaturze przedzieliła epopeja powstania listopadowego 1830 r. Rodzący się dopiero pozytywizm napiętnowała już na progu trauma powstania styczniowego 1863 r.
17.01.2023 -
Pomocnik Historyczny
Rosyjska pomnikowa i budowlana masówka po klęsce powstania
Zwycięski zaborca upamiętnianie historycznych zdarzeń wykorzystywał do umacniania imperialnej pozycji Rosji.
17.01.2023