Jak wyglądali denisowianie? Niskie czoło, masywne łuki brwiowe, płaskie policzki

26 października 2026

Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google, aby częściej widzieć „Politykę” w wynikach wyszukiwania.

Niskie czoło, masywne łuki brwiowe, płaskie policzki – to niektóre cechy charakterystyczne denisowian, których wygląd odtworzono na podstawie fragmentów czaszek, zębów i żuchw znalezionych w północnych Chinach (wizja artystyczna przedstawiona przez Instytut Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii Chińskiej Akademii Nauk). Arch. pryw.

Lepiej poznać wygląd wymarłej grupy ludzi spokrewnionej z neandertalczykami i naszym gatunkiem pozwoliły badania chińskiego zespołu, których wyniki publikuje najnowsze „Nature”.

Materiał do badań pochodzi ze stanowiska Xujiayao w Kotlinie Nihewan w północnych Chinach. Obejmuje on 20 skamieniałości czaszek, żuchw i zębów, odkrytych w latach 1976–79 wraz z narzędziami kamiennymi i kośćmi zwierząt. Szczątki mają 199–138 tys. lat. Przez dziesięciolecia nie było jasne, do jakiej grupy ludzi należały. Dopiero paleoproteomika, czyli analiza pradawnych białek, dostarczyła dowodów pozwalających przypisać je denisowianom.

Zespół pod kierunkiem genetyczki Qiaomei Fu zbadał białka zachowane w dwóch fragmentach kości: ciemieniowej czaszki i żuchwy. Naukowcy wyizolowali z nich peptydy, czyli krótkie łańcuchy aminokwasów, a następnie zidentyfikowali je za pomocą spektrometrii mas.

Porównali także budowę szczątków z innymi skamieniałościami archaicznych ludzi ze wschodniej Azji. Pozwoliło to wskazać cechy anatomiczne łączące denisowian z innymi populacjami z tego regionu i lepiej odtworzyć wygląd tej słabo poznanej grupy.

Sięgnij do źródeł

Badania naukowe: The proteome of Middle Pleistocene Xujiayao and common Denisovan morphology

Andrzej Hołdys

Specjalizuje się w naukach o Ziemi i dyscyplinach pokrewnych. Tłumacz literatury popularnonaukowej. Skończył geografię na Uniwersytecie Warszawskim. Stały współpracownik „Wiedzy i Życia”.

Czytaj także

Społeczeństwo

Polskie tabu. Samotne matki nie mają już siły. Umierają w biegu, ale po kawałku, żeby dzieciom nie było smutno

Samotne matki na wizytach w poradni albo na konsultacjach na SOR nie mówią wszystkiego, bo boją się, że lekarz je zamknie na oddziale. I dlatego nie mówią o myślach samobójczych.

Aleksandra Grabowiecka

16.10.2026

Jak wyglądali denisowianie? Niskie czoło, masywne łuki brwiowe, płaskie policzki

Sięgnij do źródeł

Andrzej Hołdys

Najczęściej czytane w sekcji Nauka

Helena Flam, socjolożka emocji: Strach to waluta polityki. Populiści potrafią nazwać lęk i wskazać winnego

Koronawirus wciąż krąży, chętnych na szczepienia mało. A nowe warianty dobrze się maskują

Sacrum na sterydach. Wielkie odkrycie w Bibliotece Narodowej

Którędy do sprawiedliwego miasta? Podziałów prędko nie zasypiemy. Dobre intencje to nie wszystko

Agresja psychoterapeutów. O co tak zażarcie ze sobą walczą? „Nie możemy być ślepi na pewne fakty”

Czytaj także

Polskie tabu. Samotne matki nie mają już siły. Umierają w biegu, ale po kawałku, żeby dzieciom nie było smutno

Dziki problem. One już się nie wyniosą z polskich miast. Było zabawnie, robi się coraz straszniej

Razem czy osobno. Kobiety szukają partnerstwa, a czego szukają mężczyźni? Kto tu jest roszczeniowy

Krewni pacjentki blokowali orzeczenie śmierci i pracę OIOM-u, lekarze sami wezwali policję

Wydawał miliardy, zaszkodziła mu kolacja? Generał, który nas zbroił, może mieć problemy

Przełomowe sondaże? Niebieska fala wzbiera, by zatopić Trumpa. Biały Dom próbuje się ratować

Prof. Rychard dla „Polityki”. Niepewność jest groźna. Rząd Tuska nie do końca sobie z nią radzi

Broń dla każdego? Gdy Polskę ogarnia fala przemocy, Nawrocki wrzuca ten temat. Raport „Polityki”

Kara dwóch prędkości. Sebastian M. i Łukasz Żak. Skąd tak różne wyroki dla morderców drogowych

Mamy szokujący kryzys w szkołach. „Przechodzą mnie ciarki na myśl o przyszłości moich dzieci”

Szczepan Twardoch dla „Polityki”: Boję się, że kiedy przyjdzie wojna, będę musiał patrzeć, jak zabiera moje dzieci