Historia i historie

Gwałt i ratunek

80 lat temu w imię sanacji państwa marszałek Józef Piłsudski przeprowadził zamach stanu nazwany potem przewrotem majowym. Wielekroć opisywany i analizowany, czyn ten wciąż rodzi pytania w nowych kontekstach politycznych.

Mapa pułkownika Lawrence ’a

Bliski Wschód to jeden z najbardziej zapalnych rejonów globu. Skąd się wzięła ta polityczna beczka prochu?

Białoruś: cóż to takiego?

Europa, w tym Polska jako sąsiad, ma kłopot z Białorusią nie tylko z powodu dyktatury Łukaszenki. Europa, a tym bardziej Polska, ma kłopot z historią Białorusi. To jeden z najmłodszych organizmów państwowych w dziejach kontynentu, o wciąż chwiejnej suwerenności. A Białorusini to nacja, która wciąż definiuje swoją tożsamość.

316 ptaszków

W nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. z angielskiego bombowca Whitley wyskoczyło nad Polską trzech spadochroniarzy. Jeden z nich był kurierem podziemnego MSW, dwaj inni polskimi komandosami specjalnie wyszkolonymi do dywersji w okupowanym kraju. Do grudnia 1944 r. leciało ich do Polski trzystu szesnastu. Nie byli zwykłym wojskiem – nie mieli sztandaru ani mundurów, nie znali się nawzajem.

Droga do Gdańska

Przedstawione niżej tajne dokumenty dowodzą, że przygotowywano polski projekt niemieckiej autostrady przez Pomorze w 1938 r. Różne warianty takiej trasy, np. w postaci mostu nad terytorium Polski, rozważano już w latach 20., jeszcze przed dojściem Hitlera do władzy. Zmusza to do istotnej korekty dotychczasowych poglądów historiografii na temat stanowiska rządu polskiego wobec żądań niemieckich jesienią 1938 r.

Sprzedajność niewiast na ziemiach polskich

W historii ludzkości co i rusz kolejny władca, zgorszony zjawiskiem płatnej miłości, nakazywał ścigać kobiety nierządne. Ale zawsze przegrywał z popytem na nie. Zmęczony nieskutecznością postanawiał ująć proceder w karby. Oto, jak prawnie regulowali prostytucję w XIX w. nasi zaborcy.

Magiczne zwierciadło

John Baird zbudował pierwszy telewizor ze skrzynki po herbacie, tekturowego krążka z pudełka po kapeluszu, igły do cerowania i soczewki z lampy rowerowej. Zaprezentował go publicznie 80 lat temu. Ale ojców wynalazek ma wielu, w tym Polaków. Bo pojawienie się telewizji zbiegło się ze zmierzchem ery samotnych odkrywców nieznanych lądów techniki.

Wielka rewolucja referatowa

Gdy Nikita Siergiejewicz Chruszczow, I sekretarz Komitetu Centralnego partii radzieckiej, wygłaszał przez ponad cztery godziny podczas nocnego zamkniętego posiedzenia XX Zjazdu KPZR swój referat o zbrodniach Stalina, kilku delegatów zemdlało. To była rewolucja, przez niektórych porównywana do Wielkiej Październikowej.

Czarny czas Kościoła

Czy biskup Michał Klepacz zdradził prymasa Stefana Wyszyńskiego?