Gułag może wrócić

O Gułagu świat dowiedział się dzięki dziełu Aleksandra Sołżenicyna. Słabnącą pamięć o sowieckich obozach pracy niewolniczej podtrzymuje Anne Applebaum, która za swoją historię Gułagu dostała właśnie nagrodę Pulitzera.

Choćby ulicę nazwać...

W Budapeszcie uroczyście, z udziałem prezydenta Izraela, otwarto muzeum Holocaustu. Ma pomóc Węgrom w uporaniu się z tym trudnym rozdziałem ich historii (POLITYKA 16). Do przemilczanych epizodów należy też rola Polaka Henryka Sławika w ratowaniu węgierskich i polskich Żydów.

Nomen omen

W I Rzeczpospolitej nazwiska były, ale nie dla wszystkich i jakby nie do końca. Jako element identyfikacji pojawiły się w polskiej myśli prawniczej dopiero w drugiej połowie XVIII w. A obowiązek ich posiadania wprowadziły państwa zaborcze.

Luz pod maską

W Anglii, kto jest absolwentem jakiej uczelni, poznaje się po krawacie. W Polsce, gdy ktoś rzuci nazwisko Omelan, Kuźma, Kucejko, wiadomo, że studiował na Uniwersytecie Warszawskim. Nazwiska oficerów studium wojskowego – jak i samo studium – przeszły do legendy.

Wielka ucieczka jak było naprawdę?

60 lat temu, 24 marca 1944 r., doszło do najsłynniejszej ucieczki z obozu jenieckiego podczas II wojny światowej. 76 oficerom lotnictwa, w tym 6 Polakom, udało się zbiec z jednego z najbardziej strzeżonych obozów jenieckich III Rzeszy – Stallagu Luft 3 w Żaganiu. Powstał o tym znany film.

Pośle ławki

Gdybyż wtedy były kamery! Dzisiejsi posłowie ze swoimi wyskokami, okupacją mównicy, libacjami czerpią ze skarbnicy sejmowych burd I RP pełnymi garściami. Tyle że wówczas na straży obyczajów i słów stała również ostra szabla oraz – mimo wszystko – autorytet izby.

Bachus herbu Flacha

W państwowym archiwum w Wilnie znajdują się dokumenty, których nikt jeszcze nie wykorzystał. Opowiadają o beztroskich studenckich latach Leona Lecha Beynara – Pawła Jasienicy, późniejszego wielkiego historyka, piewcy Piastów i Jagiellonów, w początkach PRL trzymanego w więzieniu, pod koniec życia oplutego przez Władysława Gomułkę.

Prasłowiańskie saksy

Jak pisał jeden z wybitnych uczonych europejskich Henri Pirenne – gdyby nie było Mahometa i imperium kalifów opartego na niewolnikach – nie byłoby Karola Wielkiego. Dodajmy: i naszego Mieszka. Prastara Polska wyrosła na eksporcie żywego towaru.

Francja zakałą Europy?

Dominique Rousseau, profesor politologii z uniwersytetu w Montpellier, uśmiechnął się: zatem po raz pierwszy w dziejach mamy wojnę francusko-polską. Za nami była długa dyskusja przed francuską publicznością na temat narodowych egoizmów i integracji.

Polskie weto w Watykanie

Sto lat temu kardynał Jan Maurycy Paweł Puzyna wstrzymał wybór murowanego kandydata na Stolicę Piotrową. Oto okoliczności tego sensacyjnego i mało znanego wydarzenia.