II wojna światowa

Niezrealizowane podboje Hitlera

Na liście planów zaborczych Hitlera znajdowały się także Islandia, Gibraltar i Malta. Opracowane plany operacji inwazyjnych otrzymały nazwy: Ikarus (Islandia), Felix (Gibraltar), Herkules (Malta). Wszystkim tym punktom na mapie działań wojennych przypadała ważna strategiczna rola. Wystarczało spojrzeć na tę mapę, by od razu to zauważyć.

Japończycy przed trybunałem wojennym

Przywódcy wojskowi i polityczni Japonii po przegranej wojnie stanęli przed alianckim trybunałem karnym. Wśród 28 podsądnych (w tym 19 wojskowych i 4 byłych premierów) zabrakło cesarza Hirohito, formalnie głowy państwa, a wedle tradycji – boskiego suwerena. Hirohito nie był Hitlerem, ale czy należało go potraktować tak łagodnie?

Adam Szostkiewicz

Jak powstała bomba atomowa

Prezydent Harry Truman (1884–1972) triumfował. Atomowy Projekt Manhattan zdał egzamin celująco. Ale jedno powinno było go zaniepokoić. Gdy z nietajonym triumfem i dumą poinformował o tym w Poczdamie Stalina, ten nie zrobił wrażenia zaskoczonego ani poruszonego.

Werwolf

Akcja Werwolf (Wilkołak) należy do stosunkowo mało zbadanych epizodów ostatniej fazy wojny. Co prawda Hitler ogłosił 2 kwietnia 1945 r., że staje na czele niemieckich oddziałów partyzanckich organizowanych na terenach zajętych przez aliantów, ale nie ma dowodów na to, by Akcja „W” rzeczywiście nabrała szerszego rozmachu.

Adam Krzemiński

Bitwa o ciężką wodę

Niemcy w wyniku inwazji na Norwegię w 1940 r. zawładnęli Norsk Hydro w Vemork koło Rjukan – jedynymi w Europie zakładami wytwarzającymi tzw. ciężką wodę. Była ona niezbędna w badaniach dotyczących rozszczepienia jądra atomowego jako spowalniacz neutronów umożliwiający reakcję łańcuchową. Otwierało to kolejny front walki.

Siedmiu najważniejszych dowódców alianckich

Wielkich dowódców alianckich łączyły wybitne umiejętności wojskowe, zdolność pozyskiwania lojalności najbliższego otoczenia oraz przeczucie, że nadchodzą czasy potęgi masowych mediów, a popularność u reporterów wojennych przekłada się na popularność u żołnierzy, a może i u wyborców.

Adam Szostkiewicz

Trzej marszałkowie Stalina

Ostateczny cios, ten wymierzony w Berlin, zadali, skoordynowanym wysiłkiem trzech frontów, trzej sowieccy marszałkowie: Georgij Żukow, Konstanty Rokossowski i Iwan Koniew. To oni byli obecni we wszystkich najważniejszych momentach wojny.

Droga do Pearl Harbour

Zaskakujący atak sił japońskich na amerykańską bazę Pearl Harbor, 7 grudnia 1941 r., zmienił wojnę toczoną w Europie w globalną. Neutralne dotąd Stany Zjednoczone Ameryki Północnej, europejskie mocarstwa kolonialne, Chiny, a wreszcie i Rosja sowiecka starły się w basenie Pacyfiku z japońskim Imperium Wschodzącego Słońca.

Adam Szostkiewicz

Stalin. Wielki rozgrywający

W ciągu kilku lat wojny Józef Stalin (1878–1953) stał się politykiem, o którego względy zabiegali prezydent Franklin D. Roosevelt (1882–1945) i premier Winston Churchill (1874–1965). W Teheranie i Jałcie osiągnął wszystko, co chciał. Pozostawało mu jeszcze jedno: dobić wroga w jego legowisku, czyli zdobyć Berlin.

Andrzej Garlicki