Genetyczny odcisk palca

Każdy człowiek ma charakterystyczną genetyczną tożsamość, która pozwala nie tylko nas zidentyfikować, lecz także rozwikłać wiele wątpliwości z odległej i najnowszej historii. Badania DNA są dziś też po-mocne w rozpoznawaniu ofiar ataku na World Trade Center i Pentagon.

Chudy na diecie

Wydajemy na naukę trzy razy mniej niż Czesi i 6,5 raza mniej niż średnio w krajach Unii Europejskiej. Ta dysproporcja jest wynikiem polityki kolejnych rządów, a nie sytuacji materialnej państwa.

Salomon wśród komórek

Komórki macierzyste, o których do niedawna dyskutowali tylko naukowcy, stały się w Ameryce tematem burzliwej ogólnonarodowej debaty. Prezydent George W. Bush przerwał nawet swoje wakacje, aby przemówić w tej sprawie do narodu. Wpływowy katolicki „Christian Science Monitor” porównał zaś wagę prezydenckiej decyzji do tej, która przed laty doprowadziła do powstania bomby atomowej.

Strach przed cyborgiem

Prawo rozrzutności

Co roku wydawanych jest na świecie ponad 730 tys. prac naukowych. Mniej więcej co piąta nigdy nie będzie zacytowana, ma więc wartość makulatury. W Polsce ten wskaźnik wynosi 23 proc. – czyli w okolicach średniej.

Wędrówki ryżego genu

O naszej historii dowiadujemy się z pisanych źródeł. Narzędziem prehistorii była do niedawna łopata i miotełka archeologa, a wiedzę o naszych preliterackich poczynaniach czerpaliśmy z analizy starych kości i skorup. Z postępem genetyki badacze naszej zamierzchłej przeszłości odkryli jednak, że tak jak ziemia przechowuje prastare narzędzia naszych przodków i ich doczesne szczątki, podobnie nasze geny rejestrują historię gatunku i w nich też dokonywać możemy „wykopalisk”.

W bok od drożdży

Steven Hawking, słynny fizyk angielski, autor „Krótkiej historii czasu”, człowiek, który podobno najwięcej wie o tym, jak powstał wszechświat, zapytany o najdonioślejsze osiągnięcia naukowe, jakie przyniesie XXI wiek, wymienił dwa: inteligentne (tj. umiejące się uczyć) komputery i dokonywanie operacji genetycznych na człowieku.

Elektronowy sierżant

W kilka miesięcy po przyznaniu Nagrody Nobla z dziedziny chemii za „przewodzące elektryczność plastyki”, „Nature” – najbardziej prestiżowy periodyk naukowy, opublikował artykuł informujący o kolejnym przełomowym odkryciu. Naukowcy pracujący w Laboratoriach Bella zdołali uzyskać efekt nadprzewodnictwa w polimerze (polimery są głównymi składnikami tworzyw sztucznych, czyli plastyków). Ważną rolę w tym odkryciu, które w przyszłości może w rewolucyjny sposób zmienić wiele działów techniki, odegrał Christian Kloc, uczony polskiego pochodzenia.

W głąb siebie

Niemożliwe stało się możliwe. Opublikowanie wstępnej pełnej sekwencji ludzkiego genomu jest już faktem. Początek nowej ery wyznacza udostępnienie danych o DNA człowieka poprzez umieszczenie ich w powszechnie dostępnych bazach.

Żelazna pustynia

W ubiegłym roku uruchomiono w okolicach Nowego Jorku akcelerator RHIC, który umożliwi badanie nowego stanu materii – plazmy kwarkowo-gluonowej – produkowanej w zderzeniach jąder atomowych rozpędzonych do rekordowo wielkich energii. W związku z tą perspektywą pojawiły się wątpliwości, czy wytworzony zalążek takiej plazmy nie zacznie pochłaniać otaczającej nas materii, przekształcając ją lawinowo w inną jej formę. Realizacja takiego scenariusza oznaczałaby globalny kataklizm o niewyobrażalnych skutkach.