„Belle Epoque” i inne historyczne seriale sensacyjne

Niepiękna epoka
Superprodukcja TVN „Belle Epoque” dołącza do całkiem sporej grupy głośnych seriali osadzonych na przełomie XIX i XX w.
Magdalena Cielecka jako Konstancja Morawiecka i Paweł Małaszyński jako Jan Edigey-Korycki w
„Belle Epoque”
Mirosław Sosnowski/TVN

Magdalena Cielecka jako Konstancja Morawiecka i Paweł Małaszyński jako Jan Edigey-Korycki w „Belle Epoque”

„The Knick” – amerykańska produkcja o nowojorskim szpitalu Knickerbocker w 1900 r.
HBO

„The Knick” – amerykańska produkcja o nowojorskim szpitalu Knickerbocker w 1900 r.

„Ripper Street” – brytyjski serial o początkach policji kryminalnej w Londynie końca XIX w. Tu nic nie jest upiększone.
BBC

„Ripper Street” – brytyjski serial o początkach policji kryminalnej w Londynie końca XIX w. Tu nic nie jest upiększone.

„Ja jestem od »belle«, oni – od »noir«” – zapowiadała „Belle Epoque” Magdalena Cielecka, która gra w serialu Konstancję Morawiecką, przedstawicielkę najwyższych warstw społeczności Krakowa pierwszych lat XX w. i miłość głównego bohatera. Wspomniani „oni” to zaś formujący się w Krakowie oddział policji kryminalnej, na czele z głównym bohaterem serii, mistrzem dedukcji Janem Edigey-Koryckim oraz Henrykiem i Weroniką Skarżyńskimi, lekarzem i chemiczką prowadzącymi pierwsze laboratorium kryminalistyczne w tej części Galicji. W każdym z 10 odcinków rodzime wersje Sherlocka, Watsona i Molly Hooper będą sukcesywnie oczyszczać gród Kraka z tutejszych kolegów po fachu Kuby Rozpruwacza. A przy okazji zbliżać się do wyjaśnienia zagadki z pierwszej sceny serialu, w której widzimy Jana i brata Konstancji podczas pojedynku oraz ukrytego snajpera oddającego zabójczy strzał. W jego wyniku Jan – w infamii, niczym Jacek Soplica – musi uchodzić z kraju.

Podział na „belle” i „noir” to także zasada rządząca konstrukcją seriali osadzonych w XIX i początkach XX w. Piękno i przepych obecne w strojach arystokracji i bogatego mieszczaństwa, w manierach i zasadach życia społecznego kontrastują nie tylko z brzydotą i biedą żywota przedstawicieli niższych warstw, ale też z występkiem i zbrodnią, których dostarczają hierarchiczna struktura społeczna z jednej strony i napięcia społeczne epoki z drugiej. Przyspieszenie cywilizacyjne, masowa industrializacja skutkująca wykorzenieniem i zagubieniem, nauka wkraczająca w codzienne życie, walcząca z zabobonem i magią, początki emancypacji kobiet i robotników. To idealna pożywka dla seriali, zwłaszcza sensacyjnych.

Odwagi stacjom telewizyjnym mógł tu dodać sukces ekranizacji przygód Sherlocka Holmesa. Film Guya Ritchiego z 2009 r., w którym Robert Downey Jr. i Jude Law rozbijali się powozami po brudnym i śmierdzącym XIX-wiecznym Londynie, gdzie nauka miała posmak magii, nowoczesność – odcień sepii, a akcja – tempo z całkiem współczesnego kina sensacyjnego, zarobił 524 mln dol. Druga część osiągnęła jeszcze lepsze wyniki finansowe, a plotki o pracach nad trzecią nie ustają.

„Belle Epoque”, którą Edward Miszczak, szef programowy TVN, reklamuje jako fenomen („To serial, którego jeszcze nie było na rynku, z ogromną ilością odwzorowanych detali i drobiazgów”), można porównywać do brytyjskiego „Ripper Street”. Również opowiadającego o początkach policji kryminalnej, tyle że w Londynie końca XIX w. Nad oboma wisi cień Kuby Rozpruwacza. Reklamujące serial fotosy mogły z kolei wywołać uczucie déjà vu u tych, którzy śledzą kolejne odcinki pokazywanego od kilku tygodni przez HBO „Tabu”, z akcją osadzoną w Londynie 1814 r. Brodaty i wytatuowany Paweł Małaszyński w roli Edigey-Koryckiego, w meloniku i czarnym płaszczu do ziemi, wygląda bowiem jak brat bliźniak Toma Hardy’ego w roli Jamesa Keziah Delaneya. Zaś wykorzystanie rockowych przebojów jako ścieżki dźwiękowej, na czele z rozbrzmiewającym w czołówce „Psycho Killer” Talking Heads z 1977 r., przywodzi na myśl amerykański „The Knick”, w którym Nowy Jork 1900 r. pulsował współczesną, elektroniczną muzyką Cliffa Martineza. I brytyjski „Peaky Blinders”, gdzie robotnicze Birmingham wczesnych lat 20. XX w. żyje w rytmie utworów Nicka Cave’a i The Bad Seeds.

Twórcy „Belle Epoque” chwalą się, że aby odtworzyć klimat epoki, „przejrzeli 10 tys. zdjęć”, kostiumy dla niemal 200 aktorów i 2 tys. statystów pochodzą m.in. z Londynu, rekwizyty – z prywatnych kolekcji i muzeów z całego kraju, a zdjęcia, które serialowi policjanci włączają do kartoteki, zostały zrobione aparatami z 1890 r. Do tego setka koni, tresowane szczury i kruk. Ale i tak o sukcesie serialu Akson Studio i TVN zdecyduje to, jak wpisuje się w dzisiejsze sposoby pokazywania historii w serialach sensacyjnych. Ugładzona wersja w stylu „Czasu honoru” odpada, podobnie jak wlekąca się akcja i dłużyzny w stylu „Bodo”.

Moralna zawierucha

Kluczowy dla każdego serialu z tego gatunku jest wybór momentu akcji i rzeczywistych wydarzeń, od których można się odbić i stworzyć wciągającą fikcję. Im bardziej dramatycznie, tym lepiej. Czasy przełomów, rzeczywistego i moralnego chaosu dają największe pole do popisu w tworzeniu etycznie dwuznacznych, grających według własnych zasad, charyzmatycznych bohaterów. Zakończony w ubiegłym roku po pięciu sezonach „Ripper Street” rozpoczyna się sześć miesięcy po znalezieniu ostatniej ofiary Kuby Rozpruwacza. Policjanci z Whitechapel, londyńskiej dzielnicy biedy, w której grasował, wyszydzani przez mieszkańców – w końcu nie udało im się złapać mordercy – desperacko szukają sposobu na polepszenie skuteczności. Skrupulatny i metodyczny inspektor Reid dostrzega szansę w rozwoju nauki. Tworzy na posterunku nowoczesne laboratorium i zatrudnia kapitana Jacksona – zdolnego prekursora kryminologii, a przy tym uciekiniera z Ameryki z tajemniczą przeszłością. W jednym z odcinków paralelnie prowadzone są dwie akcje przeszukania: mieszkania podejrzanych oraz ciała ofiary, rozcinane są kanapy i jelita, wydobywana zawartość szaf i żołądka.

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną