Legendy afrofuturyzmu, punk pomieszany z freejazzem i polska muzyka latynoamerykańska
35 lat buntu i eksperymentu. Spotkanie z Trost Records
Mało który polski festiwal z taką wiernością eksploruje muzyczną scenę niezależną jak Wschód Kultury - Inne Brzmienia. W erze streamingów i związanych z nią mechanizmów dystrybuowania muzyki, kuratorska rola wydawnictw i oficyn muzycznych schodzi na dalszy plan. Tym istotniejsze wydaje się oddawanie należnego hołdu labelom, które od lat funkcjonują jako platformy nadawcze dla środowisk niezależnych – często eksperymentujących i niedających się łatwo zaszufladkować, a tym samym monetyzować. Wschód Kultury - Inne Brzmienia co roku nawiązuje współpracę z wybraną wytwórnią, istotną dla szeroko pojętej sceny alternatywnej. W ramach festiwalu odbywają się nie tylko koncerty wykonawców związanych z labelami, ale też spotkania czy wystawy pozwalające zrozumieć szerszy kontekst funkcjonowania tych instytucji. Zwykle w centrum zainteresowania organizatorów znajdują się wydawnictwa o dość sprecyzowanym profilu – terytorialnym lub gatunkowym – co czyni kontekstualne dociekania jeszcze ciekawszymi.
Tegorocznym gościem lubelskiej imprezy będzie Trost Records. Wiedeńskie wydawnictwo mające korzenie w scenie post-hardcore’owej, z biegiem lat stało się jednym z głównych ośrodków europejskiej około-jazzowej awangardy. Przez 35 lat działalności Trost Records zbudowało imponujący katalog, w którym znajdziemy chociażby Petera Brötzmanna, Alexandra von Schlippenbacha, Zu czy liczne projekty Matsa Gustafssona. Legendarny saksofonista wystąpi zresztą w lubelskim Parku Ludowym z akordeonistą Kimmo Pohjonenem. Duet improwizatorów pojawi się na festiwalu w ramach projektu pod kuratelą Trost Records. Poza cyklem związanym z wydawnictwem, Gustafsson wystąpi na festiwalu również pod szyldem Backengrillen, gdzie łączy siły ze szwedzką hardcore punkową legendą – zespołem Refused.
Niewątpliwym hitem tegorocznego spotkania z wiedeńską wytwórnią będzie koncert Sun Ra Arkestra – zespołu założonego przez Hermana Poole’a Blounta (znanego jako Sun Ra) – kompozytora, poetę, filozofa i pioniera afrofuturyzmu, którego wpływ na współczesną kulturę pozostaje nieoceniony do dziś. Po śmierci założyciela, od połowy lat ‘90 grupą dowodzi Marshall Allen – niewątpliwie jeden z najważniejszych saksofonistów w historii jazzu, będący członkiem grupy od 1958 roku. Zespół koncertuje, tworzy i wydaje nową muzykę – ich ostatni album nominowany został do Grammy w kategorii Best Large Jazz Ensemble Album w 2026 roku.
Trost Records reprezentować będzie także duet Drank, czyli Ingrid Schmoliner (fortepian) i Alexa Kranabettera (trąbka, elektronika) – czołowe postaci austriackiej muzyki improwizowanej i eksperymentalnej. Z pomocą preparowanego pianina, głosu ludzkiego oraz trąbki poddawanej wszelkiego rodzaju elektronicznym modulacjom i przetworzeniom, Drank tworzy zniuansowane dźwiękowe struktury, które usłyszymy na początku lipca w Lublinie. W ramach prezentacji dorobku Trost Records odbędzie się także spotkanie z twórcami wydawnictwa i prezentacja materiałów graficznych związanych z 35-letnią historią labelu.
Polski funk, śląski metal, latynoamerykańskie oblicze warszawskiego wirtuoza.
Poza międzynarodowymi gwiazdami, w programie Wschodu Kultury – Innych Brzmień zawsze znajdzie się miejsce na przegląd najciekawszych projektów z rodzimej sceny – od hałaśliwych obszarów muzyki gitarowej po polski funk. Po cięższej stronie tegorocznego spektrum brzmień znajdziemy zespół Furia. Żywe legendy sceny metalowej regularnie przekraczają granice gatunku i są już raczej zjawiskiem kulturowym niż zwykłym projektem muzycznym. Nominowana do Paszportu Polityki grupa poza monumentalnymi albumami, ma na koncie współpracę z Janem Klatą przy inscenizacji „Wesela” Wyspiańskiego, gdzie Furia wykonuje muzykę na żywo, będąc integralną częścią spektaklu. Warto wspomnieć też o koncertach nagranych w kopalni 320 metrów pod ziemią czy w przestrzeni grupy Oneiron wydanej jako album „W Śnialni”. W Lublinie zespół wystąpi z materiałem „Furia gra kino”, w ramach którego muzyka zespołu wzbogacona jest o filmowe przedstawienia dawnego Śląska.
Przeglądu polskiej muzyki rozrywkowej lat ‘70 dokonuje w trakcie swoich występów Grupa Torpedo. Zespół nazwę zaczerpnął od tytułu utworu Novi Singers, który znalazł się w repertuarze projektu interpretującego polską muzykę z lat ‘70. Formacja powstała z inicjatywy Bartka Pazury – multiinstrumentalisty, DJ-a i muzycznego omnibusa współodpowiedzialnego za serię kompilacji „Polish Funk”, której misję kontynuuje Grupa Torpedo, wykonując utwory Czerwonych Gitar, Breakoutu, Testu, Dżambli czy Krystyny Prońko. W sześcioosobowym składzie znaleźli się muzycy związani z projektami ze sceny niezależnej – Jerz Igor, Współgłosy, Pokusa, beluga stone czy Tropical Soldiers in Paradise.
Marcin Masecki to postać niewymagająca przedstawienia. Wirtuoz fortepianu i kompozytor z niezwykle bogatym dorobkiem zarówno klasycznym jak i rozrywkowym, wystąpi w Lublinie z projektem Boleros y Más, w którym eksploruje swoją wieloletnią fascynację muzyką latynoamerykańską. Materiał na żywo wykonuje duży zespół składający się z czołówki polskiej sceny jazzowej, a lider projektu występuje tu także w roli wokalisty.
W polskiej reprezentacji Wschodu Kultury – Innych Brzmień znalazła się także YANA, czyli trójmiejska pianistka i kompozytorka Joanna Bieńkowska. Artystka łącząc pianistykę z instrumentami strunowymi i eksperymentami elektronicznymi stała się jedną z wiodących postaci polskiej muzyki współczesnej. W programie również działające na styku ambientu i jazzu Hinode Tapes, hardcore punkowe Only Mess & goście, a także polsko-japoński kwartet AcidSitter, którego brzmienie wywodzi się z klasycznego rocka psychodelicznego.
Gruzja, Ukraina i ikony międzynarodowego undergroundu.
Jak co roku lubelski festiwal przyjrzy się zjawiskom muzycznym zza naszej wschodniej granicy. Tym razem uwaga skupi się na Ukrainie i Gruzji. Nina Eba to DJ-ka, producentka i wokalistka pochodząca z Ukrainy, obecnie żyjąca w austriackim Graz. W swoich setach artystka łączy drum’n’bass, breakbeat i hyperpop, włączając w swoje występy multimedialną warstwę wizualną. Ukraiński duet Heinali & Andriana-Yaroslava Saienko wykona jeden ze swoich najważniejszych projektów, czyli „Hildegardę” opartą na muzyce Hildegardy von Bingen. Średniowieczne utwory stanowią jedynie punkt wyjścia do pracy z ukraińskimi technikami wokalnymi i eksperymentalną elektroniką. The B17 to pochodzący z Batumi, gruziński duet łączący żywe instrumenty i elektronikę. Ich energetyczne występy łączą dubstep, industrial i techno, a warstwa wizualna to gęsta sieć popkulturowych odniesień do komiksów, gier i powieści postapokaliptycznych.
Wśród ogłoszonych gwiazd międzynarodowej alternatywy znalazła się legendarna gitarowa formacja Therapy? – irlandzka grupa, działająca nieprzerwanie od 1989 roku, uchodzi za jeden z topowych projektów na scenie metalowej. Wieloletni członek kultowych formacji Coil i Psychic TV – Drew McDowall, wystąpi w Lublinie wraz z nowojorską wiolonczelistką i kompozytorką Leilą Bordreuil. Klasyka eksperymentalnego rapu – Dälek zagości na festiwalu ze swoją fuzją hałaśliwych beatów i mocnych, zaangażowanych wersów. Założyciel Nomeansno, John Wright wystąpi z międzygatunkowym zespołem Dead Bob. W programie także francuski duet elektroniczny Kap Bambino i holenderska post-punkowa ekipa Tramhaus.
Festiwal Wschód Kultury – Inne Brzmienia odbędzie się w dniach 2-5 lipca w Parku Ludowym w Lublinie. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. Pełny program koncertów i wydarzeń dodatkowych znajdziecie na stronie internetowej.
Materiał przygotowany przez Warsztaty Kultury w Lublinie.