Tańsze paliwa. Twardoch z Nike. Rusza tydzień noblowski. 5 ważnych tematów na dziś
1. Ceny paliw w dół
Trzecia odsłona programu Ceny Paliw Niżej rozpoczęła się w sobotę po tym, jak dwa dni wcześniej prezydent podpisał ustawę obniżającą VAT i akcyzę na paliwa. Uszczuplone w ten sposób dochody budżetu państwa mają być zrekompensowane specjalnym podatkiem, jakim obłożono koncerny energetyczne od nadwyżkowych zysków osiąganych od sprzedaży paliw ciekłych. Program ma obowiązywać do końca tego roku, a jego koszt szacowany jest na ok. 5 mld zł. „W meczu rząd – prezydent do przerwy 1:0” – komentuje Adam Grzeszak w serwisie Polityka.pl.
Od soboty do poniedziałku włącznie zgodnie z obwieszczeniem Ministra Energii litr benzyny 95 kosztuje nie więcej niż 6,73 zł; benzyny 98 – 7,59 zł, a diesla – 7,88 zł. Kolejne obwieszczenie ministra ws. maksymalnych cen paliw zostanie opublikowane dziś i określi ceny paliw na wtorek.
2. Nike dla Twardocha
Szczepan Twardoch został tegorocznym laureatem Nike. „»Null« Szczepana Twardocha wybraliśmy w »Polityce« książką roku 2025 i właśnie za nią autor otrzymał Literacką Nagrodę Nike, przyznawaną po raz 30., oraz nagrodę czytelników »Gazety Wyborczej«. I bardzo dobrze, bo jest to książka wyjątkowa w dorobku pisarza” – podsumowuje Justyna Sobolewska. I dodaje: „Zamiast narracji historycznej opowiada o tym, co dzieje tu i teraz w Ukrainie, na pierwszej linii frontu. To było zadanie ryzykowne i ze względu na bieżący temat, i na to, że to Ukraina. Ta historia wymagała też stworzenia zupełnie innego języka niż w poprzednich powieściach. Pułapek, w które można wpaść przy takim przedsięwzięciu, było wiele. Ale okazało się, że właśnie fikcja pozwala czasem widzieć ostrzej”.
Nagroda dla zwycięzcy to statuetka zaprojektowana przez Gustawa Zemłę oraz 100 tys. zł. Twardoch za „Null” otrzymał też „Nike Czytelników”.
W tegorocznym finale nagrody oprócz Twardocha znaleźli się: Anna Bikont za książkę „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”; Dorota Grabek – „Zmartwychwstanki”; Justyna Kulikowska – „Wnyki dla światła”; Krzysztof Łapiński – „Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”; Weronika Murek – „Urodziny”; Zyta Rudzka – „Tylko durnie żyją do końca”.
3. Merz w Kijowie
W niedzielę wizytę w Kijowie złożył kanclerz Niemiec Friedrich Merz, który spotkał się z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim. Szef niemieckiego rządu ogłosił przekazanie Ukrainie nowego pakietu pomocy wojskowej o wartości ponad miliarda euro. Ma ona objąć finansowanie wspólnej produkcji dronów do zwalczania dronów z napędem odrzutowym, dostawy broni dalekiego zasięgu oraz sprzętu satelitarnego. Kanclerzowi towarzyszyła ministra gospodarki Katherina Reiche oraz dziesięciu przedsiębiorców z branży zbrojeniowej i energetycznej.
Merz przyznał, że „jeśli Rosja nie zostanie powstrzymana, prędzej czy później jej machina wojenna zwróci się przeciwko nam”. W nocy i w niedzielę rano w Kijowie aż sześciokrotnie ogłaszano alarmy przeciwlotnicze, również gdy był tam już kanclerz Niemiec.
Podczas wspólnej konferencji prasowej Zełenski ujawnił, że Stany Zjednoczone zaproponowały zorganizowanie jeszcze w październiku spotkania trójstronnego z udziałem przedstawicieli Ukrainy i Rosji na szczeblu technicznym. Kijów deklaruje gotowość do takich rozmów.
4. Wybory w Brazylii
W niedzielę w Brazylii odbyły się wybory prezydenckie i parlamentarne. W tych pierwszych najwięcej głosów zdobyli: prawicowy senator Flavio Bolsonaro, syn byłego prezydenta Jaira Bolsonaro i zagorzały sympatyk Donalda Trumpa, oraz obecnie urzędujący lewicowy prezydent Luiz Inacio Lula da Silva. Po podliczeniu 97 proc. głosów wiemy, że Bolsonaro otrzymał 47 proc. głosów, a Lula 45 proc. Przedwyborcze sondaże przewidywały zwycięstwo Luli, ale jego przewaga nad rywalem stopniowo malała.
Druga tura ma odbyć się 25 października. Jeśli 80-letni prezydent wygra, będzie to jego czwarta kadencja.
W wyborach parlamentarnych wybranych zostało 513 członków Izby Deputowanych oraz 54 z 81 senatorów, a także gubernatorzy stanów i członkowie stanowych parlamentów. W Brazylii do udziału w wyborach uprawnionych jest 158 mln obywateli, a głosowanie jest obowiązkowe.
Więcej o „chrześniakach Trumpa” podbijających Amerykę Łacińską w tekście Artura Domosławskiego.
5. Rusza tydzień noblowski
Tradycyjnie od ogłoszenia przez zgromadzenie Instytutu Karolinska laureata tegorocznej nagrody Nobla w dziedzinie medycyny rozpocznie się dziś tydzień noblowski. We wtorek Królewska Szwedzka Akademia Nauk wskaże noblistę lub noblistów z fizyki, a w środę z chemii. W czwartek poznamy laureata Literackiej, a w piątek Pokojowej Nagrody Nobla. W poniedziałek 12 października komitet Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk przyzna nagrodę w dziedzinie nauk ekonomicznych (to jedyna niewymieniona w testamencie Alfreda Nobla nagroda, fundowana przez Bank Szwecji).
Nagrody Nobla przyznawane są od 125 lat za osiągnięcia, które w największym stopniu przysłużyły się ludzkości. W każdej z sześciu dziedzin wypłacone zostanie po 12 mln koron (ponad 1 mln euro), w tym roku to milion koron więcej niż w 2025 r. Laureaci otrzymają też złoty medal z wizerunkiem Alfreda Nobla i kaligrafowany dyplom. Wszystkie nagrody zostaną wręczone 10 grudnia, w rocznicę śmierci Nobla. Ceremonia wręczenia pięciu medali odbywa się w Szwecji i prowadzi ją król tego kraju, a uroczystość wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla ma miejsce w Oslo, prowadzi ją Norweski Komitet Noblowski z udziałem norweskiej pary królewskiej.