W jednym z pierwszych tekstów katalogowych nazwano tę relację „dialogiem bez słów” między artystą a odbiorcą. Z czasem wydarzenie stało się międzynarodowym forum grafiki, a Łódź zaczęto utożsamiać z małą formą. Zmieniały się techniki, konteksty polityczne i geografia uczestników, trwałe pozostały bliskość odbioru, materialność odbitki i indywidualny dialog artysty z widzem.
Z tego ciągu wyrasta hasło 19. edycji: MESSAGE, czyli komunikat, artystyczna wiadomość przysłana tu i teraz do wszystkich. Hasło nie ogranicza artystów tematycznie, lecz jest perspektywą, w której wiadomość może być osobista, społeczna, polityczna, egzystencjalna, formalna lub czysto wizualna, czytelna albo zaszyfrowana.
Projekt MESSAGE: Grafika jako komunikat
Towarzyszący Triennale interwencyjny program kulturalno-animacyjny zrealizowała Miejska Galeria Sztuki w Łodzi w partnerstwie z lokalnymi instytucjami. Jego celem było zwiększenie uczestnictwa w kulturze wśród dorosłych, seniorów, rodzin i osób ze szczególnymi potrzebami, poprzez pracę ze współczesną grafiką jako medium komunikatu. Projekt odwoływał się do unikalnej w skali świata kolekcji miniatury graficznej, liczącej ponad 14 000 prac, będącej własnością MGSŁ.
W Ośrodku Propagandy Sztuki odbyły się działania edukacyjne i animacyjne dla różnych grup odbiorców:
- panel dyskusyjny „Grafika jako komunikat” z udziałem artystów, ekspertów i partnerów, poświęcony roli małej formy w dialogu społecznym;
- warsztaty „Grafika po godzinach” dla dorosłych, oparte na prostych technikach, takich jak monotypia i kolaż graficzny, z naciskiem na odpoczynek i intuicyjny kontakt ze sztuką;
- międzypokoleniowe warsztaty „Exlibris osobisty”, podczas których uczestnicy projektowali wstępny znak graficzny;
- „Grafika w ruchu”, warsztat dla młodzieży i dorosłych o odbiciu, powtórzeniu, znaku, matrycy i śladzie, połączony ze spacerem i rozmową o grafice w codziennej komunikacji wizualnej;
- „Kawa z grafiką” i „Z lupą po Triennale”, spotkania animacyjne dla seniorów z konwersatorium i powolnym zwiedzaniem;
- oprowadzanie i spotkanie dostępne z tłumaczeniem na PJM, materiałami w ETR, elementami dotykowymi i reliefowymi oraz tabletem z opisem wystawy w PJM;
- spacer artystyczny i „szlak graficzny”, czyli działania animacyjne w mieście, realizowane we współpracy z przewodnikami i partnerami, z symbolicznym szlakiem łączącym instytucje.
Podobny program, obejmujący warsztaty „Grafika po godzinach”, panel dyskusyjny, spotkania dla seniorów, oprowadzanie dostępne oraz spacer i „szlak graficzny” między galeriami, zrealizowano w Ośrodku Działań Artystycznych w Piotrkowie Trybunalskim.
Zapraszamy na wystawy
Triennale to nie tylko wystawa główna w Ośrodku Propagandy Sztuki, czynna do 14 lutego 2027 roku. Towarzyszą jej ekspozycje, które pokazują, jak szeroko można dziś rozumieć grafikę.
PEDAZO – grafika chilijska (Galeria Willa, do 31 stycznia 2027) to wielogłosowa opowieść o współczesnej sztuce Chile, w której grafika spotyka się z tkaniną, instalacją, dźwiękiem i wideo. Joanna Paljocha. Kolor odciśnięty w kamieniu (Galeria Re:Medium, do 29 listopada 2026) to precyzyjne, wielowarstwowe odbitki, w których bohaterem jest kamień, a kolor staje się polem eksperymentu. GU-TANG CLAN X (Galeria Bałucka, do 31 grudnia 2026) podsumowuje dekadę działalności łódzkiego artysty streetartowego i pokazuje grafikę jako język miasta, plakatu i szablonu. Oda do grafiki w Ośrodku Działań Artystycznych w Piotrkowie Trybunalskim przypomina prace z poprzedniej edycji Triennale.
Razem tworzą one szerokie pole odpowiedzi na pytanie, czym dziś może być grafika: od klasycznej odbitki warsztatowej, przez grafikę obecną w przestrzeni miejskiej, po działania, w których graficzne myślenie przenika instalację, dźwięk czy obraz ruchomy. Zapraszamy do odwiedzenia wszystkich wystaw i odczytania własnej wiadomości.
Patronat Honorowy:
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska
Prezydent Miasta Łodzi Hanna Zdanowska
Zadanie współfinansowane ze środków Miasta Łodzi.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury Kultura - Interwencje. Edycja 2026
Zadanie: MESSAGE: Grafika jako komunikat - interwencyjny program kulturalno-animacyjny w ramach 19. Międzynarodowego Triennale Małe Formy Grafiki, Polska - Łódź 2026.
Partnerzy projektu:
Ośrodek Działań Artystycznych w Piotrkowie
Stowarzyszenie Historyków Sztuki Oddział Łódzki
Stowarzyszenie Mocni w Duchu
Stowarzyszenie Mosaic
Materiał przygotowany przez Miejską Galerię Sztuki w Łodzi.