Martw się sam

Zaczyna się małe uwłaszczenie: lokatorzy budynków zakładowych mogą wykupić mieszkania nawet za 5 proc. rynkowej ceny (jeśli przysługuje im maksymalna bonifikata). Także mieszkania komunalne sprzedawane są coraz taniej, w niektórych miastach za 10 proc. ceny rynkowej. Prywatyzacji nie poddaje się tylko administracja domów. A to często oznacza, że działa bezprawnie.

Pomyśl zanim wynajmiesz

Piętrowe problemy

W ubiegłym tygodniu doczekały się drugiego czytania projekty czterech ustaw mieszkaniowych, skierowane do Sejmu przez rząd ponad półtora roku temu. Kontrowersje wywołał jeden: projekt ustawy o ochronie praw lokatorów. Do najważniejszych zgłoszonych przez posłów poprawek należy propozycja ograniczenia dopuszczalnych podwyżek czynszów, dziś jeszcze regulowanych; mogłyby one wzrosnąć w prywatnych kamienicach średnio czterokrotnie.

Masz, to płać

Wspólnoty mieszkaniowe rzadko radzą sobie z obowiązkami zbiorowego kamienicznika. Ustawodawca dorzuca im jednak nowe ciężary. Jedyną dobrą ostatnio wiadomością jest wznowienie prac nad ustawą, dzięki której pożyczki na remonty domów będą tańsze i bardziej dostępne. Ale nawet jej uchwalenie wszystkich problemów nie załatwi.

Trzecia rano, głosujemy

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych (uchwalona 15 grudnia 2000 r.) odbierana jest jako prezent dla posiadaczy mieszkań lokatorskich, którzy będą mogli uwłaszczyć się za niewielkie pieniądze. Tymczasem są w niej nie tylko przyjemne zapowiedzi. Wyeksponowana została także odpowiedzialność członków spółdzielni za jej zobowiązania, dziś raczej symboliczna.

Wespół w zespół

Prezydent Kwaśniewski podpisał ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych, uchwaloną 15 grudnia ub.r., ale jej losy nadal nie są przesądzone. Unia Spółdzielców Mieszkaniowych i kilka niezrzeszonych spółdzielni zapowiedziały już zaskarżenie do Trybunału Konstytucyjnego. Nowe przepisy potraktowane zostały jako zamach na spółdzielczość i próbę zastąpienia ich wspólnotami mieszkaniowymi.

Ceny strachu

Za 6 miesięcy w prywatnych kamienicach przestaną obowiązywać czynsze regulowane. Właściciele zapowiadają czynsze rynkowe, lokatorzy domagają się ochrony przed drastycznymi podwyżkami. Komisje sejmowe mają wkrótce zaproponować rozwiązania, które będą próbą pogodzenia wody z ogniem.

Czynsze w górę, kłopoty w dół

Lokatorzy eksmitowani w Katowicach do baraku dla niepłacących czynszu nie starali się o dodatki mieszkaniowe – większość nie wiedziała o ich istnieniu. Krakowska emerytka z dwupokojowego mieszkania w starej kamienicy, z w.c. na korytarzu, nie dostaje dodatku, bo zajmuje za dużo metrów. Z pomocy tej korzystało w pierwszej połowie 2000 r. zaledwie 7,1 proc. gospodarstw domowych. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych, nad którą pracuje Sejm, ma tę pomoc rozszerzyć, ale... za kilka lat.

Szafa z kornikami

W połowie 1998 r. lokatorzy 1818 mieszkań zakładowych Huty Zabrze poszli spać w przekonaniu, że są na swoim i dach nad głową może im zabrać tylko trzęsienie ziemi, a obudzili się w domach należących do prywatnego właściciela. Na propozycję wykupienia mieszkań zareagowali powołaniem Komitetu Obrony Mieszkańców, który – przy wsparciu polityków, władz wojewódzkich i samorządowych – skutecznie zablokował prawa nowego właściciela i pośrednio przyczynił się do nowelizacji ustawy o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe. Zobowiązuje ona do zbycia mieszkania lokatorom po cenie kupna.

Za swoje na swoje

W tym tygodniu komisje senackie zaczną pracować nad ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, która ma ułatwić uwłaszczenie się około 3 mln spółdzielców. Do Senatu zgłoszono sporo propozycji zmian i zastrzeżeń do ustawy. Nie dotyczą one jednak zasad podstawowych: spółdzielcy staną się właścicielami na swój wniosek i za swoje pieniądze. Budżet państwa dopłaci do uwłaszczenia tylko 70 mln zł i to w ciągu kilku lat.