Skandal w Jerozolimie. Rekordowe „No Kings”. Drożej czy taniej przed świętami? 5 ważnych tematów na dziś
1. Zamknięte drzwi Bazyliki Grobu Pańskiego
Izraelska policja w Niedzielę Palmową nie pozwoliła wejść na mszę do Bazyliki Grobu Pańskiego łacińskiemu patriarsze Jerozolimy kard. Pierbattiście Pizzaballi i kustoszowi Ziemi Świętej o. Francesco Ielpo. Incydent odbił się szerokim echem na całym świecie.
Działania izraelskiej policji były podyktowane względami bezpieczeństwa – z powodu wojny Izraela i USA z Iranem miejsca kultu trzech największych religii monoteistycznych zostały zamknięte dla wiernych. W Jerozolimie odwołano część uroczystości Wielkiego Tygodnia, w tym tradycyjną procesję z Góry Oliwnej w Niedzielę Palmową. Wizyta duchownych z dwiema osobami towarzyszącymi w Bazylice Grobu Pańskiego miała być jednak uzgodniona wcześniej – jako symboliczne zadośćuczynienie wielowiekowej tradycji. Liturgia Niedzieli Palmowej odbywała się w tym miejscu nieprzerwanie od IV w., a kard. Pizzaballa i o. Ielpo mieli ją celebrować bez udziału wiernych. Sprawa wywołała szok i niedowierzanie, spotkała się z szeroką krytyką – nie tylko hierarchów kościelnych, ale i przedstawicieli wielu państw. Pod jej ciężarem biuro premiera Izraela zapewniło w końcu, że chrześcijańscy hierarchowie będą mogli odprawiać msze w Bazylice Grobu Pańskiego. Wydarzenie szeroko opisuje Agnieszka Zagner.
2. USA: Rekordowa fala protestów pod hasłem „No Kings”
Stany Zjednoczone zalała trzecia i największa dotąd fala manifestacji ruchu „No Kings”. Według organizatorów w sobotnich protestach wzięło udział blisko 8 mln osób w ponad 3 tys. miejscowości we wszystkich 50 stanach. Demonstracje odbyły się także w kilkunastu krajach świata, na wszystkich kontynentach (pięć osób protestowało na Antarktydzie).
Najwięcej, bo od 100 do 200 tys. ludzi zgromadziło się w Minneapolis, gdzie z rąk funkcjonariuszy ICE śmierć poniosło dwoje aktywistów: Renee Nicole Good i Alex Pretti. „We’ll remember the names of those who died. On the streets of Minneapolis” – Bruce Springsteen zaśpiewał dla tłumu napisaną dla upamiętnienia tych wydarzeń balladę. Na scenie pojawili się tam także Bernie Sanders i Jane Fonda.
Uczestnicy protestowali przeciwko działaniom administracji Donalda Trumpa: od masowych deportacji i brutalności sił federalnych po rosnące ceny i wojnę w Iranie.
Biały Dom bagatelizuje marsze, nazywając je „sesjami terapeutycznymi”, politolodzy zwracają jednak uwagę na ich zasięg: protesty odbyły się nie tylko w metropoliach, ale też w mniejszych miejscowościach stanów znanych jako bastiony konserwatyzmu. Dla Trumpa to niepokojący prognostyk przed wyborami połówkowymi do parlamentu.
3. Trump myśli o desancie w Iranie, Netanjahu idzie na Liban
Zwiększa się napięcie w relacjach USA–Iran. Mimo deklaracji działań dyplomatycznych administracja Donalda Trumpa przygotowuje scenariusze operacji lądowej. Pentagon zwiększył obecność wojskową w regionie do ponad 50 tys. żołnierzy, wysyłając na Bliski Wschód m.in. okręt desantowy USS Tripoli oraz spadochroniarzy z 82. Dywizji Powietrznodesantowej. Choć pełnoskalowa inwazja lądowa na Iran wciąż nie wydaje się prawdopodobna, realne jest zajęcie przez USA strategicznych punktów, jak wyspa Chark, by odblokować cieśninę Ormuz. Teheran oskarża Waszyngton o dwulicowość i grozi odwetem.
Jednocześnie Benjamin Netanjahu nakazał „rozszerzenie strefy buforowej” w południowym Libanie, by wyprzeć siły Hezbollahu. Izrael jest zdeterminowany, by „całkowicie zmienić sytuację” na swojej północnej granicy. Ofensywa libańska już zbiera dramatyczne żniwo – libański resort zdrowia poinformował w niedzielę o 1238 ofiarach śmiertelnych, w tym w tym 124 dzieciach.
Wojna na Bliskim Wschodzie pączkuje. Sytuację podsumowuje i o polikonflikcie XXI w., przed którym od lat przestrzegali analitycy i stratedzy, pisze Marek Świerczyński z Polityki Insight.
4. Pożegnanie mistrza. Kamil Stoch zakończył karierę
W słoweńskiej Planicy Kamil Stoch oddał ostatni skok w zawodowej karierze. Na skoczni Letalnica nie zabrakło wzruszeń: sygnał chorągiewką do ostatniej próby dała mu żona, a koledzy z kadry utworzyli szpaler honorowy. Trzykrotny mistrz olimpijski zakończył swój finałowy występ w Pucharze Świata na 30. miejscu. Sezon zwieńczył triumf Norwega Mariusa Lindvika, a małą Kryształową Kulę za loty zdobył Domen Prevc.
Jak podkreśla Krzysztof Matlak, choć Stochowi „ledwie starczyło sił, żeby dobrnąć do Planicy”, to jego dorobek pozostaje bezdyskusyjny. „Wygrywał właściwie wszędzie, w tym dwukrotnie w Turnieju Czterech Skoczni. Ma także dwie Kryształowe Kule w Pucharze Świata. Nie zabrakło zwycięstw w mistrzostwach świata: indywidualnie i z drużyną” – wylicza nasz komentator. Ostatnie sezony były trudne, ale Stoch i tak odchodzi jako ikona profesjonalizmu.
Z kadrą Niemiec pożegnał się z kolei trener Stefan Horngacher, który – wiele na to wskazuje – wróci do pracy z polskimi skoczkami.
5. Mniej słodki koszyk wielkanocny. Co podrożało, a co jeszcze nie
Jeśli do koszyka świątecznych zakupów nie włożymy gorzkiej czekolady, to zapłacimy za niego tylko 1,8 proc. więcej niż w zeszłym roku – dowodzi Joanna Solska, która tradycyjnie przed Wielkanocą sprawdziła dla nas ceny żywności. Obserwacje ma już za to zupełnie nietradycyjne: nowością tej wiosny jest to, że oprócz rekordzistów, których ceny poszły w górę najbardziej (gorzka czekolada właśnie – 85,7 proc., jajka – 31 proc., ale też sok jabłkowy i pomarańcze – po ok. 23 proc.), jest też spora lista artykułów spożywczych, które staniały.
Dlaczego mimo kryzysu na Bliskim Wschodzie nie jesteśmy skazani na dużo droższe święta – i ile czasu minie, zanim ceny poszybują w górę i u nas?