Prawie 3 tys. białek we krwi pobranej od prawie 45 tys. osób przeanalizował z pomocą sztucznej inteligencji zespół pod kierunkiem Hamiltona Oh i prof. Tony’ego Wyssa-Coraya ze Stanford University. Tak powstały zegary molekularne dla 11 kluczowych układów i narządów: mózgu, serca, płuc, nerek, wątroby, trzustki, tętnic, układu odpornościowego, mięśni, jelit oraz tkanki tłuszczowej. Badacze zbadali zależność między biologicznym wiekiem tych narządów a ryzykiem chorób.
Okazało się, że np. osoby z „biologicznie starym” mózgiem są narażone na chorobę Alzheimera w ciągu kolejnej dekady aż 12-krotnie bardziej niż ich rówieśnicy, których narząd jest „młody”. Z kolei starzenie się mięśni szkieletowych wiąże się z prawie 13-krotnie wyższym ryzykiem wystąpienia stwardnienia zanikowego bocznego (ALS).
Naukowcy zeszli nawet na poziom zależności komórkowej. Odkryli m.in., że u nosicieli genu APOE4 (wysokie ryzyko Alzheimera) zagrożenie chorobą potęgują „stare” astrocyty. W praktyce oznacza to, że nawet przy silnym obciążeniu genetycznym zachowanie biologicznej młodości komórek wspierających neurony może zneutralizować ryzyko demencji.
„Dzięki naszej metodzie możemy przewidzieć prawdopodobieństwo wystąpienia choroby w ciągu dekady” – twierdzą badacze. Ich celem jest odejście od obecnego modelu „opieki nad chorymi” na rzecz interweniowania, zanim pacjenci odczują dolegliwości. Prof. Wyss-Coray planuje więc skomercjalizować tę technologię. Szacuje, że badania krwi pozwalające określić biologiczny wiek narządów mogłyby trafić do powszechnego użytku w ciągu najbliższych dwóch do trzech lat.
Kłopot w tym, że wiedza o „starym” sercu czy płucach jest użyteczna tylko wtedy, gdy pójdą za nią konkretne rozwiązania. Owszem, zmiana stylu życia – wprowadzenie zdrowej diety lub aktywności fizycznej – sprzyja prawidłowemu działaniu całego organizmu, co zmniejsza ryzyko wystąpienia wielu chorób. Niektóre schorzenia wymagałyby jednak zastosowania terapii medycznej, a takiej często po prostu nie ma. W tym momencie nie można więc z całą stanowczością stwierdzić, że „odmładzanie” narządów realnie przekłada się na stan zdrowia w przyszłości.
Sięgnij do źródeł
Badania naukowe: Plasma proteomic signatures of cellular aging predict human disease