Bezdomny do wyroku

Podejrzany o przestępstwo drogowe obywatel litewski Vidmantas Kmitas koczuje w Polsce od miesiąca. Krakowska prokuratura zabrała mu paszport i zakazała powrotu na Litwę. Nie wyjaśniła jednak, za co i gdzie ma Kmitas żyć i pod jaki adres zamierza wysyłać mu pisma procesowe.

Szachy sądowe

Specjalna sala rozpraw w budynku dawnej jednostki wojskowej, kuloodporne szyby, antyterroryści – o tych nadzwyczajnych środkach bezpieczeństwa towarzyszących procesowi gangu kokainowego informują media. Jak to się stało, że w warunkach naszej mizerii sądowej, gdy rozprawy odracza się z byle powodu, w ogóle doszło do rozpoczęcia procesu 45 oskarżonych, których broni 90 adwokatów?

Wielka krzywda rolnika Dziubały

Rolnik Bogdan Dziubała wpadł najpierw w objęcia Andrzeja Leppera, a potem w czarną dziurę wymiaru sprawiedliwości. Z objęć się wydobył, chociaż nie za darmo. Z czarnej dziury do dzisiaj wydrapać się nie może.

Sąd musi mieć twarz

Prokurator z urzędu

Nowy prokurator generalny Stanisław Iwanicki oskarża część podległych sobie prokuratorów o nepotyzm, a nawet o łamanie prawa za czasów poprzednika Lecha Kaczyńskiego. Usunięci z funkcji podwładni, dopatrując się politycznego rewanżu, nie wahają się oskarżać szefa.

Oskarżony oskarżyciel

Sąd nad sędziami

Ludzie ferujący wyroki mają być – z mocy prawa – nieskazitelnego charakteru. Ponad osiem tysięcy osób w Polsce ma tę cechę przypisaną ustawowo! Sędzia powinien bowiem uosabiać i majestat trzeciej władzy, i sprawiedliwość. Tymczasem sygnały prasowe – z Katowic, Torunia czy Białegostoku – są alarmujące. Najnowsze wieści: opieszałość łódzkiego sędziego spowodowała, że z powodów proceduralnych stadionowy bandyta jest bezkarny. „Sędzia na podwójnym gazie” – prasa podaje przykład pijanego sędziego z Częstochowy, sprawcy wypadku. Opinia publiczna oburzona jest nonsensownymi lub niezrozumiałymi wyrokami sądowymi. Mnożą się oskarżenia o ślamazarność i lenistwo, podejrzenia o korupcję, nadużywanie stanowisk, nawet związki ze światem przestępczym. W Internecie pojawiła się czarna lista skorumpowanych prawników, w tym sędziów. Kryzys polskiego sądownictwa jest kryzysem powołania sędziowskiego. Minister sprawiedliwości publicznie wytyka błędy, grozi rozwiązaniem sądów, wzywa środowisko do samooczyszczenia. Sędziów irytuje ta fala krytyki („nagonka!”) i skłonność do niesprawiedliwych uogólnień. Środowisko zamyka się; jest rozdrażnione, nerwowe i nieufne. Stan sędziowski jest w opłakanym stanie.

Stan nieważności

Krajowy Rejestr Sądowy powstał po to, aby zlikwidować kolejki w sądach rejestrowych i zapewnić bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Na razie życie kpi z tych założeń – rejestr zakorkował się niemal kompletnie, a to grozi – bez żartów – paraliżem gospodarki. Tysiące spółek znalazło się bowiem w niebycie prawnym. Jeśli ten stan potrwa dłużej, może się to dla nich skończyć katastrofą.

Procedura

Kiedy Andrzej Dombrowski, 53-letni inżynier-energetyk z Mławy, został mianowany świadkiem w sprawie kryminalnej, uznał, że to zabawne. Oskarżonego nie znał, o przestępstwie nic nie wiedział, ot, zwykła pomyłka. Ale wkrótce zrozumiał, że ze sprawiedliwością żartów nie ma. Świadek ma same obowiązki, żadnych praw. Wypisać się z tej funkcji nie sposób. A najgorsze, że nikt człowieka nie chce przesłuchać. Więc pan Dombrowski pomyślał: źle być świadkiem, który nic nie wie.

Przewietrzyć togi

Zawód sędziowski przechodzi kryzys i powszechnie uważa się, że w pałacu sprawiedliwości dzieje się źle. Można oczywiście tłumaczyć, że kilkadziesiąt przypadków rocznie postępowań dyscyplinarnych przeciwko sędziom (na osiem tysięcy sądowników) to nie jest jeszcze powód do alarmu. Słusznie jednak sądzi się, że to i tak dużo, i wskazuje, że parę lat wstecz zarzuty stawiane sędziom nie miały tak przytłaczającego ciężaru.