Przesilenie w Trybunale Konstytucyjnym. Co nas teraz czeka? 5 ważnych tematów na dziś
1. Przesilenie w Trybunale Konstytucyjnym
Przypomnijmy, co się wydarzyło w ostatnich dniach w Trybunale Konstytucyjnym i co wydarzy się w najbliższym czasie. W piątek sędzia Anna Korwin-Piotrowska przejęła obowiązki prezesa TK, a na jego stronie ukazała się informacja o „zarządzeniu przerwy w czynnościach służbowych Bogdana Święczkowskiego oraz Bartłomieja Sochańskiego na podstawie art. 130 ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych”. Do TK trafiły prokuratorskie wnioski o uchylenie im immunitetów. Pod sądem zgromadzili się błyskawicznie politycy opozycji, ich wyborcy i kluby „Gazety Polskiej”, gardłujący o „zamachu stanu”.
Anna Korwin-Piotrowska należy do pięciorga sędziów wybranych przez Sejm, od których Karol Nawrocki nie chce przyjąć ślubowania. Prezydent zawrócił samolot z Senegalu, żeby być na miejscu. Wdarł się do środka. Sędzia Korwin-Piotrowska tak to relacjonowała w Polsacie: „Zaczął się przedzierać rękami, odpychając mnie, odpychając innych sędziów, żeby się przebić przez naszą grupę, staranował nas i wszedł do środka”. Kancelaria Prezydenta opisuje te wydarzenia diametralnie inaczej i zapowiada zawiadomienie do prokuratury wobec Anny Korwin-Piotrowskiej, Macieja Berka i Krystiana Markiewicza w związku z naruszeniem nietykalności cielesnej Karola Nawrockiego.
Sędzia Korwin-Piotrowska zwołała na wtorek Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK. W poniedziałek wyda zarządzenie o dodaniu do porządku obrad punktu dotyczącego losowania składów sądów dyscyplinarnych, które rozpoznają sprawy prezesa Święczkowskiego i wiceprezesa Sochańskiego. Na wtorek nadzwyczajne Zgromadzenie Ogólne Sędziów zwołał również Sąd Najwyższy.
„Możliwe, że mniej prawnie niedoskonałe byłoby jakieś inne rozwiązanie, ale nikt z krytyków go nie przedstawił. Bo trudno brać na poważnie rozwiązanie polityczne zwane dla niepoznaki resetem konstytucyjnym” – komentuje Ewa Siedlecka.
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział w TVP Info, że Trybunał Konstytucyjny wróci do rozpatrywania spraw w ciągu kilku tygodni.
2. Bułgaria: Iliana Jotowa wygrywa wybory
Iliana Jotowa wygrała drugą turę wyborów w Bułgarii i zostanie pierwszą kobietą na stanowisku prezydenta w demokratycznej historii tego kraju. Polityczka jawnie sprzyja Rosji i sprzeciwia się dostarczaniu broni Ukrainie. Jej kontrkandydat Andrej Giurow, były wiceprezes banku centralnego i premier rządu tymczasowego na początku tego roku, opowiadał się za bliższymi relacjami z NATO i wspieraniem Kijowa. Bułgarzy obrali jednak promoskiewski kurs.
Jotowa pełni urząd od stycznia. Była wiceprezydentką Bułgarii u boku Rumena Radewa, który został premierem i ustąpił ze stanowiska. To oznacza, że krajem będzie rządził jeden obóz. „Zachód zadrżał: czy chwilę po pozbyciu się kamienia w bucie w postaci Orbána, uwierającego całą proatlantycką społeczność, od razu właściwie zainstalował się w Unii Europejskiej i NATO nowy Orbán?” – pisał o triumfie Radewa Ziemowit Szczerek.
3. Katastrofa odrzutowca Learjet 60 na Florydzie
Samolot odrzutowy Learjet 60 rozbił się w niedzielę w hrabstwie Palm Beach na Florydzie. Na pokładzie było dziewięć osób. „To straszliwa tragedia”, napisał na platformie X amerykański minister transportu Sean Duffy. Samolot uderzył w drzewo i zerwał linie energetyczne w Greenacres, następnie spadł i eksplodował. Katastrofy nikt nie przeżył. Dochodzenie wyjaśniające okoliczności tragedii poprowadzą Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) i Narodowa Rada Bezpieczeństwa Transportu (NTSB). „Wyglądało to jak spadająca rakieta” – powiedział gubernator Florydy Ron DeSantis. Z okolicy po katastrofie ewakuowano ok. 600 osób.
W sieci krąży wstrząsające nagranie, jest też znany zapis łączności kokpitu z kontrolą ruchu lotniczego. Słychać, że piloci szukają „lepszych warunków” do lądowania, a minutę później krzyczą „Mayday, mayday”, informując, że samolot zaczął opadać z prędkością 3 tys. km/min. Ostatnie, co słychać, to: „Kończy nam się czas”.
Samolot leciał na Bahamy z międzynarodowego lotniska Austin-Bergstrom w Teksasie. Media wskazują, że 6,5 km od miejsca katastrofy przebywał prezydent USA Donald Trump, ale odleciał stąd godzinę wcześniej na pokładzie Air Force One.
4. PISF od kulis w „Polityce”
Ruszyło rozliczanie byłego dyrektora Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej z czasów władzy PiS. Radosławowi Ś. prokuratura postawiła właśnie m.in. zarzuty niegospodarności i wyrządzenia szkody wielkich rozmiarów. „Polityka” poznała szczegóły jego życia na bogato, „jak w filmie”, za publiczne pieniądze. Jak wynika z audytu Krajowej Administracji Skarbowej, nieprawidłowości stwierdzono przy wydaniu aż 112 mln zł. Badaniem objęto tymczasem niespełna 116 mln zł. Sprawozdanie z audytu, do którego dotarła „Polityka”, liczy aż 199 stron.
Radosław Ś., nominat Piotra Glińskiego, często korzystał z Ubera i nie pobierał faktur, jeździł po świecie, lubił luksusowe hotele i restauracje. Więcej w tekście „Hollywood w PISF” Anny Dąbrowskiej i Violetty Krasnowskiej.
5. Nie żyje lekkoatletka Ciara Mageean
Irlandzka biegaczka miała zaledwie 34 lata. „Przegrała walkę z rakiem”, napisali w niedzielę jej bliscy. Ciara Mageean poinformowała o swojej chorobie latem 2025 r. W 2024 wywalczyła złoty medal w Rzymie na swoim koronnym dystansie 1500 m, poprzednim razem Irlandka zostawała mistrzynią kontynentu w latach 90. (słynna Sonia O’Sullivan). W 2022 r. Mageean zdobyła srebro w Monachium, w 2016 brąz w Amsterdamie. Reprezentowała Irlandię podczas igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro (2016) i Tokio (2020). Była wielokrotną rekordzistką kraju. W październiku wzięła ślub.