Kolejny dzień ataku na Iran. Polska pod parasolem atomowym Francji? 5 ważnych tematów na dziś
1. Atak na Iran. Państwa Zatoki Perskiej pod ostrzałem Teheranu
Obrona powietrzna Kuwejtu omyłkowo zestrzeliła w poniedziałek trzy amerykańskie myśliwce F‑15E, członkowie załóg zdołali się katapultować. Sojusznicy USA w Zatoce Perskiej ponownie stali się celami dla irańskich pocisków i dronów. Głośne eksplozje odnotowano między innymi w Kuwejcie, Dubaju oraz w stolicy Kataru Dosze.
Katar, jeden z największych eksporterów skroplonego gazu ziemnego, wstrzymał jego produkcję, natomiast Arabia Saudyjska zamknęła swoją największą rafinerię po tym, jak szczątki zestrzelonych irańskich dronów wywołały w niej pożar. W zablokowanej przez Iran cieśninie Ormuz utknęło kilkadziesiąt tankowców, a na światowych giełdach rosną ceny ropy i gazu.
Irański dron uderzył również w brytyjską bazę Akrotiri na Cyprze – Londyn i Nikozja poinformowały, że szkody są ograniczone, a ofiar nie ma. „Nie braliśmy udziału w pierwszych atakach na Iran i nie dołączymy teraz do działań ofensywnych. Jednak w obliczu irańskiego ostrzału będziemy chronić naszych obywateli w regionie” – zapowiedział w poniedziałek w Izbie Gmin premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer.
Prezydent Donald Trump powiedział w poniedziałkowej rozmowie telefonicznej z CNN, że amerykańskie wojsko „mocno uderza” w Iran, ale „największa fala” ataków dopiero nadchodzi. „Naprawdę ich miażdżymy. Uważam, że idzie nam bardzo dobrze. To potężna operacja. Mamy najlepszą armię na świecie i korzystamy z niej” – stwierdził Trump. Zapytany, jak długo może potrwać wojna, prezydent USA odparł: „Nie chcę, żeby trwała zbyt długo. Zawsze zakładałem, że to będą cztery tygodnie, a idzie nam lepiej, niż sądziłem”.
W poniedziałek otworzył się nowy front wojny, gdy Hezbollah – jeden z głównych sojuszników Teheranu na Bliskim Wschodzie – wystrzelił pociski i drony w kierunku Izraela, który odpowiedział szeroko zakrojonymi nalotami, wymierzonymi w kontrolowane przez Hezbollah południowe przedmieścia Bejrutu. Libańska agencja NNA poinformowała, że wstępny bilans to 31 zabitych i 149 rannych. Libański rząd zakazał działalności wojskowej Hezbollahu na terenie swojego kraju.
Czytaj także: Strategia dekapitacji. Czy Moskwa i Pekin mogą się bać tego, co dzieje się w Iranie?
2. Macron proponuje Europie francuski parasol nuklearny
Prezydent Francji Emmanuel Macron ogłosił zaostrzenie francuskiego modelu odstraszania nuklearnego, w czym zgodziło się wziąć udział osiem państw: Belgia, Dania, Grecja, Holandia, Niemcy, Polska, Szwecja i Wielka Brytania. Jako uzasadnienie Macron podał „wiele zagrożeń na płaszczyźnie geopolitycznej”.
„Polska prowadzi rozmowy z Francją i grupą najbliższych europejskich sojuszników w sprawie zaawansowanego programu odstraszania nuklearnego. Zbroimy się z przyjaciółmi, aby wrogowie nie ośmielili się nas zaatakować” – napisał Donald Tusk na platformie X.
Jak informuje Polska Agencja Prasowa, Macron zaznaczył, że Francja będzie mogła tymczasowo rozmieszczać elementy swoich nuklearnych sił strategicznych u sojuszników europejskich. Macron zapewnił, że proponowane odstraszanie nuklearne jest działaniem całkowicie komplementarnym z NATO na płaszczyźnie strategicznej i technicznej.
Według danych Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem Francja dysponuje 290 głowicami nuklearnymi.
Czytaj też: Unia zbrojna. Czy pomysł jednej armii dla całej Europy kiedyś się ziści?
3. Nawrocki będzie konsultował ustawę o SAFE
Od piątku na biurku prezydenta Karola Nawrockiego leży uchwalona przez parlament ustawa, która pozwoli skorzystać Polsce z programu SAFE. Jego celem jest wsparcie krajów europejskich w finansowaniu wydatków obronnych za pomocą rozłożonych na wiele lat nisko oprocentowanych pożyczek. Stawką jest ponad 180 mld zł, z czego 50 mld zł ma iść na zakupy, na które do tej pory nie było pieniędzy, a pozostałe 130 mld zł na zastąpienie wcześniejszych wydatków tańszym kredytem. Przeciwko wejściu Polski do programu protestuje opozycja z Prawa i Sprawiedliwości. Politycy z tej partii argumentują, że program pożyczkowy nadmiernie uzależnia nas od Unii Europejskiej oraz Niemiec.
Prezydent Nawrocki wciąż ma się wahać, czy podpisać ustawę, ale podczas poniedziałkowego wystąpienia na kongresie samorządów w Mikołajkach o SAFE wyrażał się bardzo krytycznie. „Żyjemy w przekonaniu, że bez programu SAFE nie da się zbudować polskiej odporności. To głęboka inżynieria polityczna rządzących, że Polski nie da się obronić bez tego programu”. Dodał, że bez SAFE polskie siły zbrojne odbudowywały się, „jeśli dobrze zarządzano finansami publicznymi”.
Według informacji Wirtualnej Polski Nawrocki rozpocznie w najbliższych dniach szerokie konsultacje z ekspertami i wojskowymi na temat programu SAFE i wdrażającej go ustawy. Konstytucyjny czas na decyzję prezydenta upływa 20 marca.
Czytaj też: Gęste zakupy z programu SAFE: na mapie Polski, nie Niemiec. Piłkę ma Nawrocki, będzie gol samobójczy?
4. Nowy sondaż. KO prowadzi, rośnie PSL
W sondażu pracowni Pollster dla „Super Expressu” prowadzi Koalicja Obywatelska, na którą chce głosować 34,3 proc. badanych. W kolejnym już badaniu ponownie traci PiS: partia Jarosława Kaczyńskiego spadła o 1,4 pkt. proc., osiągając wynik 28,5 proc. Na trzecim miejscu jest Konfederacja z wynikiem 11,1 proc., a czwarta jest Nowa Lewica, która z poparciem 7,7 proc. minimalnie wyprzedza Koronę Polską – 7,3 proc. Na progu wyborczym balansuje partia Razem, na którą głos deklaruje 5 proc. respondentów, a najwyższy wzrost (o 2,1 pkt. proc.) zanotowało PSL, które jednak z wynikiem 3,2 proc. nie weszłoby do Sejmu. Na ostatnim miejscu jest Polska 2050 z poparciem 2,6 proc. badanych.
5. Nowa prognoza. Zima już nie wróci?
Dobre wiadomości: według prognozy długoterminowej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej mrozy w najbliższych tygodniach nie wrócą do Polski. Do 12 kwietnia możemy spodziewać się temperatur w okolicach 10–13 st. C, a niewielkie przymrozki mogą zdarzać się tylko w nocy.