Znikające księgarnie

Lub księgarza
Czy w twojej okolicy też zamknięto lokalną księgarnię? W całym kraju znikają w zastraszającym tempie.
Kraków, Rynek Główny. Najstarszą księgarnię w Europie, działającą od 1610 r., przejęła sieć Matras.
Marek Lasyk/Reporter

Kraków, Rynek Główny. Najstarszą księgarnię w Europie, działającą od 1610 r., przejęła sieć Matras.

W łódzkim Niebostanie całą ścianę zajmują starannie wybrane przez właścicieli książki.
Leszek Zych/Polityka

W łódzkim Niebostanie całą ścianę zajmują starannie wybrane przez właścicieli książki.

Likwidujemy się ze względu na czynsz – takie informacje można coraz częściej znaleźć w witrynach polskich księgarń. Z rynku w Krakowie znika Hetmańska, w Warszawie właśnie zamknęły się księgarnia MDM i księgarnia im. Conrada. W kraju działa 1850 księgarń, jednak w ciągu ostatnich pięciu lat ich liczba zmniejszyła się o ok. 30 proc. Te małe nie mogą konkurować z molochami, takimi jak Empik czy Matras, które przyciągają klientów wysokimi rabatami i są wszędzie. A sam Empik powoli zamienia się w sklep z gospodarstwem domowym, w którym książki są tylko dodatkiem, skrzętnie ukrytym za nożami, patelniami i kubkami termicznymi. Jeśli szukana przez nas książka nie jest bestsellerem albo nowością z dużego wydawnictwa, to raczej nie mamy szans jej znaleźć.

Nie liczmy też na informację, poradę czy odpowiedź na czytelnicze pytanie. Najczęstsza brzmi: nie mamy takiego nazwiska. Robert Walser? To ten od diety? Księgarzy entuzjastów spotkamy jeszcze czasem w kluboksięgarniach. Warszawski Tarabuk czy wrocławskie Tajne Komplety to miejsca, w których nie tylko można się napić kawy przy książce, ale i uczestniczyć w spotkaniach autorskich i dyskusjach. Bar z książkami? Też możliwe. W łódzkim Niebostanie całą ścianę zajmują starannie wybrane przez właścicieli książki. Takie miejsca znajdziemy jednak przede wszystkim w dużych miastach. W mniejszych miejscowościach poznikały tradycyjne księgarnie albo muszą dzielić powierzchnię z innymi sklepami. I tak na przykład wchodzimy do sklepu typu „mydło i powidło”, a tam na ladzie, obok serwisu w różyczki, kosmetyków i domestosa, leży też kilka książek. Do gry weszły również dyskonty i sieć Rossmann, w których można jednak kupić tylko tytuły najbardziej popularne.

Polski rynek księgarski to jest dziki kraj – mówi Jerzy Okuniewski, prezes Książnicy Polskiej, największej niezależnej sieci księgarń. – Brakuje regulacji prawnych. I dlatego księgarze sami stworzyli projekt ustawy regulującej ceny książek. To jednocześnie próba przygotowania polskiego rynku książki na wejście kolejnego wielkiego gracza – Amazona, internetowej księgarni-molocha, który – jak pokazuje doświadczenie innych krajów – zdominuje rynek, ponieważ pod jednym szyldem ma wszystkie etapy sprzedaży, dystrybucji, a nawet produkcji książek – e-booków.

Książki przeterminowane

W Polsce – podobnie jak w innych krajach europejskich – wielkie sklepy wypierają małe, na rynku dominują duże wydawnictwa i sieci księgarskie. Jak podaje Biblioteka Analiz, w latach 1998–2012 zmienił się nie tylko udział księgarń w rynku, ale także struktura dystrybucji książek poprzez księgarnie. Na początku dominującą rolę odgrywały księgarnie indywidualne (42 proc. sprzedaży na całym rynku książek). W 2012 r. dominowały już sieci (ich udział wzrósł do 26 proc.), a sprzedaż w księgarniach indywidualnych spadła do 12 proc. I coraz bardziej liczą się księgarnie internetowe. Ich udział w 2012 r. sięgał już 25 proc. rynku.

Podobnie jak na całym świecie, także u nas prym na rynku wiodą bestsellery, najbardziej wyeksponowane na księgarskich półkach i wypunktowane na listach sprzedażowych. Ale polski rynek ma także swoją specyfikę: panuje kult nowości i szybka rotacja tytułów, to jest tzw. krótka półka. Dlatego nie znajdziemy w Empiku książek sprzed kilku lat. Żywot książki w Polsce trwa dziś niezwykle krótko, pojawiła się nawet stosowna nazwa: „książka przeterminowana”, taka, która ma już np. sześć miesięcy. Książka przestaje być ważna, staje się produktem, który nieustannie trzeba wymieniać na nowy, bo inaczej traci atrakcyjność. Nawet w sklepach internetowych trudno znaleźć starsze tytuły.

Czytaj także

Aktualności, komentarze

W nowej POLITYCE

Zobacz pełny spis treści »

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną