Małżeństwa LGBT+: koniec odwlekania, jest decyzja rządu. Rozporządzenie ws. transkrypcji podpisane!
Szef MSWiA Marcin Kierwiński podpisał w piątek rozporządzenie w sprawie transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych. Dokument reguluje wzory aktów stanu cywilnego, dostosowując je w ten sposób, by możliwe było na gruncie polskiego prawa przepisanie aktów małżeństwa osób LGBT+ zawartych za granicą. Będą obowiązywać trzy formy dokumentu, uzależnione od tego, kto zawarł związek: kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta lub mężczyzna i mężczyzna. Rozporządzenie zostało już opublikowane w „Dzienniku Ustaw”, wejdzie w życie za trzy miesiące.
Wcześniej podpisał je wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. „Historia dzieje się na naszych oczach. Dzięki tej zmianie w każdym urzędzie stanu cywilnego w Polsce możliwa będzie transkrypcja małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą. Państwo będzie traktować wszystkich obywateli z godnością i szacunkiem. Polska administracja jest nowoczesna, sprawna i równa dla wszystkich” – napisał dziś polityk Nowej Lewicy.
Czytaj też: Transkrypcje małżeństw LGBT+: lepiej późno niż później
Najpierw był wyrok TSUE
Dziś w urzędach stanu cywilnego na rozpatrzenie czeka kilkaset wniosków w sprawie transkrypcji. W przypadku części z nich proces ten został zawieszony, wiele spraw wciąż toczy się przed sądami.
Nowy wzór dokumentu powinien rozwiązać proceduralne przyczyny odmowy transkrypcji małżeństw osób LGBT+. Urzędnik musi wpisać w system dane dwóch osób. Do tej pory jeżeli system rozpoznawał – na podstawie numerów PESEL – że związek zawarły dwie kobiety lub dwóch mężczyzn, pojawiała się informacja o błędzie. Kiedy podpisane dziś rozporządzenie wejdzie w życie, taka sytuacja nie będzie już miała miejsca. Pytanie, co z przeszkodami ideologicznymi: skrajnie prawicowe Ordo Iuris już zapowiedziało pomoc prawną dla urzędników, którzy nie podporządkują się nowym regulacjom.
Konieczność odgórnego i jednolitego uregulowania kwestii transkrypcji małżeństw osób LGBT+ zawartych za granicą to efekt przełomowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 r. TSUE orzekł, że Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe zawierane za granicą, ponieważ odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa łamie swobodę przemieszczania się zagwarantowaną w unijnych przepisach.
Orzeczenie europejskiego trybunału było efektem skargi Jakuba i Mateusza Trojanów, którzy wzięli ślub w Niemczech w 2018 r., ale ich status jako małżeństwa nie był uznawany w Polsce. W marcu 2026, rozpatrując skargę Jakuba i Mateusza, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie decyzji TSUE uznał, że polskie urzędy powinny umożliwiać transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw par jednopłciowych.
Pierwsza transkrypcja w Warszawie
7 maja w NSA zapadły trzy kolejne podobne wyroki. NSA nakazał urzędom dokonanie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa Mateusza i Miłosza, Hanny i Karoliny oraz jeszcze jednej pary, która nie chce ujawniać swoich danych. Łącznie mamy w Polsce już siedem wyroków potwierdzających, że pary osób tej samej płci, które zawarły związek za granicą, mają prawo otrzymać polskie akty małżeństwa w drodze transkrypcji.
14 maja transkrypcji aktu małżeństwa Jakuba i Mateusza – pierwszej w historii – dokonał prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, ale była to nadal decyzja jednostkowa. Żeby transkrypcje stały się urzędniczą rutyną, potrzebne było rządowe rozporządzenie. I dziś stało się ciałem.