szukaj
Jak znów likwidowano getto w Będzinie
Projekt: Likwidacja
Frumka Płotnicka na zdjęciu cudem gdzieś ocalonym ma twarz bardziej okrągłą od Zuzanny Rybkowskiej i nie nosi warkocza. Frumkę przysłali bojownicy z getta w Warszawie do getta w Będzinie, żeby pomagała organizować ruch oporu. Zuzia jest studentką ekonomii. Pracuje w domu kultury i występuje w tutejszym amatorskim teatrze. Zuzia mieszka w całkiem innym niż Frumka Będzinie. Tamten przestał istnieć w 1943 r. 
Niemcy wyciągają Żydów z kryjówek, słychać strzały, krzyki, jęki.
Anna Musiałówna/Polityka

Niemcy wyciągają Żydów z kryjówek, słychać strzały, krzyki, jęki.

W straszne dni początku sierpnia 1943 r. schroniła się z kolegami w bunkrze. Jaki tam bunkier, pewnie jakaś byle piwnica. Żydzi w getcie w Będzinie robili jakieś schowki, jamy, które nie dawały na dobrą sprawę schronienia przed Niemcami, ale pozwalały wierzyć, że może jakoś dzięki nim ocaleją.

17 lipca 1943 r., na kilka dni przed ostateczną likwidacją getta w Będzinie, Frumka i koledzy piszą do znajomych w Erec Israel: „kiedy otrzymacie ten list, nikt z nas nie będzie już żył”. Oświęcim jest niedaleko Będzina. Wszyscy Żydzi w getcie wiedzieli dokładnie, co ich czeka w Auschwitz-Birkenau.

Chłopcy z liceum nr 3 w niemieckich mundurach, pięknie wyprasowanych, buty wyglancowane, strzelają (zawodowy pirotechnik ma pieczę) do miejsca, gdzie broni się Frumka i towarzysze, którzy nie chcą iść do gazu bez walki. Ale amunicji mają tyle, co kot napłakał. I kiedy się kończy, Niemcy wyciągają ich z tego niby-bunkra. Wiadomo, że zabijają na miejscu. Gestapowiec staje Frumce butem na twarz i strzela dopiero wtedy.

Ale żeby nie epatować widzów okrucieństwem, licealiści w niemieckich mundurach odprowadzają bojowników na bok, poza spojrzenia widzów (jakby ci nie widzieli w telewizji codziennie trupów padających tuzinami). Rozlegają się strzały. Frumka, Józef Kożuch, Cwi Brandes i inni giną.

Że kocha się w pewnym Janku

Będzin nazywano przed wojną małą Jerozolimą, a zdarzało się w dziejach miasta, że liczba Żydów dochodziła do 80 proc.

Wykorzystałeś swoją miesięczną pulę 10 tekstów z POLITYKI dostępnych nieodpłatnie w naszym serwisie.
Pełną treść tego i wszystkich innych artykułów otrzymasz wykupując dostęp do Polityki Cyfrowej.

Poleć stronę

Zamknij
Facebook Twitter Google+ Wykop Poleć Skomentuj

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną