Osoby czytające wydania polityki

Wiarygodność w czasach niepewności

Wypróbuj za 11,90 zł!

Subskrybuj
Nauka

Jakie będzie tegoroczne lato?

W lipcu i sierpniu temperatury utrzymają się powyżej normy. W lipcu i sierpniu temperatury utrzymają się powyżej normy. yeti88 / PantherMedia
W Polsce momentami upalne i z małą ilością opadów w lipcu. Jednak tych, którzy wybierają się w rejon basenu Morza Śródziemnego, pogoda może nieco zaskoczyć.

W eksperymentalnej prognozie długoterminowej temperatury i opadu od maja do sierpnia 2023 r. stworzonej przez IMGW szacuje się, że i w lipcu, i w sierpniu temperatury będą powyżej normy, natomiast opady w lipcu niemal na całym terytorium Polski będę poniżej normy. To się zgadza z długoterminową prognozą dla Europy Środkowej, tworzoną przez niemieckie centrum prognozowania. Nie jest to dobra wiadomość dla rolników, ponieważ muszą się liczyć na wielu terenach z suszą. Według innych prognoz tworzonych w naszym kraju ostatnie dni lipca mają być wręcz upalne z temperaturami nawet powyżej 30 st. C. W sierpniu dużych upałów być nie powinno. Według prognozy niemieckiej zwiększone ponad normę opady wystąpią za to w wielu krajach basenu Morza Śródziemnego, co jest dość nietypowe, gdyż w miesiącach letnich na tych obszarach rzadko pada. Być może powinni to brać pod uwagę wszyscy wybierający się do Grecji, Chorwacji czy Hiszpanii. A może lepiej nie.

Oczywiście, gdy przegląda się takie długoterminowe prognozy, zawsze powstaje pytanie, na ile są dokładne i jakie jest prawdopodobieństwo, że się sprawdzą. Atmosfera to niezwykle skomplikowany układ, wręcz chaotyczny, więc bardzo trudno przewidzieć, co się w niej będzie działo za miesiąc czy dwa. Takie dalekie predykcje bardzo często się po prostu nie sprawdzają.

Czytaj także: Szklana kula wciąż zamglona. Trudne dzieje prognozy pogody

Jak prognozuje się pogodę

Tu należałoby przybliżyć czytelnikowi, w jaki sposób w ogóle prognozuje się pogodę. W prognozach krótkoterminowych – do kilku dni – bierze się pod uwagę już istniejące i obserwowane zjawiska meteorologiczne; przez satelity, samoloty i stacje naziemne. Obserwacje te można potem porównać z danymi archiwalnymi, których jest bezmiar, i wywnioskować z tego, jak pogoda będzie się kształtować w najbliższych dniach. Skoro występujące zjawiska atmosferyczne w przeszłości prowadziły do takich, a nie innych sytuacji pogodowych – i to często – najpewniej i teraz wywołają takie same. Krótkoterminowe przewidywania są dość pewne i zwykle się sprawdzają.

Jeśli chodzi o prognozy długoterminowe, to te są już zdecydowanie trudniejsze. O ile w ogóle możliwe. Trzeba brać pod uwagę zjawiska występujące na dużych obszarach Ziemi i w długim czasie. A to jest niezwykle trudne. Jeśli chodzi o kształtowanie pogody w Europie, największy wpływ ma na nią cyrkulacja północnoatlantycka. Obecnie już wiele o niej wiemy i jest ona dość dokładnie opisywana rozmaitymi parametrami. Szczególnie ważne są tu powtarzalności w relacjach między wyżem azorskim a niżem islandzkim. W tym przypadku także bierze się pod uwagę wpływy tych relacji na późniejszą pogodę notowane w przeszłości. Jeśli dawniej zachodziły konkretne relacje w cyrkulacji północnoatlantyckiej przed nastaniem pory letniej i potem lato było takie, a nie inne, to jest pewna szansa, że obecnie będzie podobnie.

Tak oczywiście może być, ale gdy w ten sposób przed nastaniem lata przewiduje się, jakie ono będzie – margines błędu jest bardzo duży. Przewidywane zjawiska atmosferyczne kształtujące pogodę – opady, temperatura, ciśnienie – mogą np. istotnie przesunąć się w czasie lub osiągnąć w ogóle inne wartości. Słowem, w obu przypadkach – czyli prognoz krótko- i długoterminowych – estymacje mają charakter stochastyczny, losowy, a więc będący wynikiem pewnego domysłu, chociaż są one oczywiście mocno posiłkowane statystyką. W pierwszych, z racji krótkiej skali czasowej i dzięki rozwojowi technik obserwacji atmosfery – te domysły raczej się sprawdzają, w drugich – już niekoniecznie.

Czytaj także: Ocean Indyjski jakby się obraził. Klimat wariuje na całym świecie

Można by też powiedzieć, że o ile prognozy krótkoterminowe powstają w dużym stopniu dzięki naukowym obserwacjom konkretnych zjawisk w atmosferze, na które potem nakłada się dane z przeszłości, o tyle predykcje długoterminowe mają już więcej wspólnego ze sztuką niż nauką. Oczywiście ludzie zawsze chcą wiedzieć, jakie będzie w danym roku lato, ponieważ planują swoje urlopy. Dlatego tworzy się takie prognozy, jednak lepiej się do nich zbytnio nie przywiązywać.

Więcej na ten temat
Reklama

Czytaj także

null
Kultura

Musicale na fali. Taki mało rozśpiewany z nas naród, a nie ma spektaklu bez piosenki

Nie należymy do narodów rozśpiewanych, ale w teatrze trudno dziś znaleźć spektakl bez choćby jednej piosenki. Przybywa też dobrych rodzimych musicali.

Aneta Kyzioł
18.05.2024
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną