Szpieg w MON, polskie wątki u Epsteina i największa fuzja świata. 5 tematów, o których warto wiedzieć
1. Zatrzymanie w MON: wieloletni pracownik podejrzany o szpiegostwo
We wtorek rano Służba Kontrwywiadu Wojskowego zatrzymała w siedzibie Ministerstwa Obrony Narodowej wieloletniego pracownika cywilnego podejrzewanego o współpracę z obcym wywiadem. Sześćdziesięciolatek, zatrudniony w resorcie od lat 90., jak donosi portal Onet, pracował w Departamencie Strategii i Planowania Obronnego – kluczowej komórce odpowiedzialnej za opracowywanie najważniejszych dokumentów strategicznych, w tym Strategii Bezpieczeństwa Narodowego i planów wojennych polskiej armii.
SKW monitorowała działania mężczyzny od wielu miesięcy, gromadząc materiał dowodowy określany przez śledczych jako „bardzo mocny”. Zatrzymanemu przedstawiono zarzuty współpracy z wywiadem jednego z państw z „kierunku wschodniego”. Zabezpieczono jego dokumenty, telefony i komputery z miejsca pracy i zamieszkania.
Rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński podkreślił, że zatrzymany nie był ani żołnierzem, ani oficerem, lecz pracownikiem cywilnym – mimo to miał dostęp do wrażliwych informacji. Eksperci zaznaczają, że urzędnicy na takich stanowiskach często dysponują szerszym dostępem do tajnych danych niż ministrowie.
2. Polska zbada wątki afery Epsteina
Premier Donald Tusk ogłosił we wtorek powołanie zespołu analitycznego, który zbada polskie wątki tzw. afery Epsteina. Decyzja zapadła po publikacji przez USA 3 mln stron dokumentów dotyczących finansisty i przestępcy seksualnego Jeffreya Epsteina.
Zespołowi przewodniczyć będzie prokurator generalny Waldemar Żurek. Celem zespołu jest zbadanie, czy istniały polskie powiązania z siatką Epsteina oraz czy w procederze pedofilskim wykorzystywano polskie dzieci. Tusk przekazał, że pojawiły się informacje o osobach z Krakowa, które informowały Epsteina o dostępności „polskich kobiet lub dziewcząt”.
Premier podkreślił również międzynarodowy wymiar afery. Coraz więcej ekspertów sugeruje, że za działalnością Epsteina mogły stać rosyjskie służby specjalne prowadzące operację typu „honey trap”, mającą kompromitować zachodnie elity. W opublikowanych dokumentach nazwisko Putina pojawia się 1056 razy, a wzmianki o Rosji – ponad 9 tys. Nie wykluczono śledztwa międzynarodowego oraz wystąpienia do USA o nieujawnione dokumenty.
A my odcinkiem o Jeffreyu Epsteinie rozpoczęliśmy nową serię podkastową „Polityki” – „Świat na zakręcie”. Zapraszają Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini.
3. Musk: kosmiczne ambicje i przyziemna rzeczywistość
Elon Musk ogłosił fuzję SpaceX i xAI, tworząc giganta wartego 1,25 bln dol. Przedstawił wizję przeniesienia centrów danych dla AI w kosmos, gdzie satelity zasilane energią słoneczną będą pracować bez chłodzenia. Według Muska w ciągu dwóch–trzech lat będzie to najtańszy sposób generowania mocy obliczeniowej.
Fuzja poprzedza wejście SpaceX na giełdę – spodziewane prawdopodobnie w czerwcu bieżącego roku. Analitycy podejrzewają, że połączenie firm służy podbiciu wyceny – zyski SpaceX to zaledwie 2–5 mld dol., Starlink nie zarabia, a rakieta Starship nie spełnia oczekiwań – tłumaczy na naszych łamach Adam Grzeszak.
Kłopoty ma też Tesla. Wartość marki spadła w rok o 15 mld dol. – z 43 do 27,6 mld., z powodu bojkotu konsumenckiego wywołanego politycznym zaangażowaniem Muska, który najpierw popierał Donalda Trumpa, a następnie się z nim pokłócił (w związku z czym prezydent wycofał ulgi podatkowe na auta elektryczne). Chińska firma BYD wyprzedza Teslę, a wskaźnik rekomendacji w USA spadł z 8,2 do 4 na 10 pkt. Pięć marek motoryzacyjnych wyprzedziło Teslę w rankingu Brand Finance.
4. Dziś Światowy Dzień Walki z Rakiem
„W oficjalnych wystąpieniach na okoliczność Światowego Dnia Walki z Rakiem usłyszycie dziś, że polska onkologia jest coraz lepiej zorganizowana, skoordynowana i sieciowa. Ale to najlepsza okazja, by powiedzieć wprost: wciąż przegrywamy wyścig z czasem. Nie dlatego, że brakuje wiedzy medycznej czy zaangażowania lekarzy, lecz dlatego, że system jest niespójny, fragmentaryczny i zbyt często ślepy na potrzeby pacjenta. Stąd zbyt wielu doświadcza jeszcze opóźnień, niejasnych decyzji i samotnego poruszania się po systemie. Ten rozdźwięk warto dziś nazwać po imieniu – bo najwyższą cenę płacą za to chorzy oraz ich najbliżsi” – pisze na Polityka.pl Paweł Walewski i tłumaczy, na czym polega dziś paradoks polskiej onkologii.
5. Nowy numer „Polityki” już w kioskach
Dokąd i po co idzie partia Brauna; ile dziś zarabiają lekarze; zaczyna się nowa polityczna gra; Zbigniew Bogucki: nowa gwiazda PiS; Polska z perspektywy lombardu; domowy poradnik bezpieczeństwa energetycznego; „Melania” – kiepska autoreklama pierwszej damy. To i dużo więcej do przeczytania w nowym numerze „Polityki”. Do lektury zaprasza Mariusz Janicki.