Świat

Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli dla Ołeha Sencowa

Ołeh Sencow, oskarżony o przygotowanie aktów terroryzmu wobec Rosji, podczas rozprawy w Rostowie nad Donem. Ołeh Sencow, oskarżony o przygotowanie aktów terroryzmu wobec Rosji, podczas rozprawy w Rostowie nad Donem. Sergey Pivovarov/Reuters / Forum
Ołeh Sencow został laureatem przyznawanej przez Parlament Europejski nagrody im. Sacharowa. To nagroda za wolność myśli, dla obrońców praw człowieka, za pokojową walkę o te prawa. Ołeh Sencow bez wątpienia tych praw bronił.

Jest artystą, reżyserem filmowym. Mieszkał w Sewastopolu na Krymie. Tam, po rosyjskiej aneksji w 2014 r., został aresztowany, uwięziony w Rosji, sądzony za rzekome przygotowanie akcji terrorystycznej i skazany na 20 lat kolonii karnej na podstawie fałszywych oskarżeń i dowodów. Przewieziony na daleką rosyjską Północ, bez możliwości kontaktu z wolnym światem. Sencow nie prosił o łaskę, nie upokorzył się przed Władimirem Putinem ani nie przyznał do winy. Nie objęła go amnestia ogłoszona z racji rozpoczynających się w Rosji mistrzostw świata w piłce nożnej. Nie odzyskał wolności, choć o jego uwolnienie apelowali europejscy twórcy filmowi i obrońcy praw człowieka. W maju Sencow rozpoczął głodówkę, domagał się zwolnienia wszystkich więzionych przez Rosjan – z powodów politycznych – Ukraińców. To była jedyna możliwa forma protestu, jaką mógł podjąć. W sytuacji, gdy świat powoli zapominał albo nawet już zdążył zapomnieć o aneksji Krymu, przejść do porządku dziennego nad agresją rosyjską wobec Ukrainy, wykreowaniu wojny w Donbasie, która wciąż trwa, Sencow starał się tę pamięć odświeżyć. I obnażyć bezwzględność agresora: Kreml był odporny na informacje płynące z kolonii karnej, coraz bardziej dramatyczne, bo stan głodującego artysty pogarszał się nieustannie.

Ołeh Sencow jak Andriej Sacharow

Jest tu pewna analogia: Andriej Sacharow, wybitny radziecki fizyk, pionier obrony praw człowieka w tym kraju, za swoją postawę, słowa i książki, samizdaty i publikowanie na Zachodzie, a ostatecznie za potępienie sowieckiej agresji na Afganistan też został – w 1980 r. – zesłany. Wprawdzie nie do kolonii karnej i nie na daleką Północ, lecz do miasta Gorki – dziś Niżny Nowogród nad Wołgą, u ujścia Oki. Władze próbowały odciąć go od kontaktów ze światem, co nawet wtedy i tam nie mogło się do końca udać. Sacharow wyprzedził epokę – z początkiem lat 70., kiedy żelazna kurtyna wydawała się niewzruszona, przewidział globalny system wymiany informacji, choć nie nazwał go internetem. „Przewiduję powstanie uniwersalnego systemu informacji, który umożliwi każdemu dostęp w każdym momencie do zawartości każdej książki, magazynu lub jakiegokolwiek faktu” – pisał.

Sierpień 2018: Ołeh Sencow jest w krytycznym stanie. Europa nie może na to pozwalać

Głodówka, której nie sposób ukryć ani ignorować

Głodówki Sencowa nie dało się ukryć, nawet za kręgiem polarnym. Wiadomości o stanie jego zdrowia, dramatyczna korespondencja z siostrą trafiały do wolnego świata, nie pozwalając zapomnieć o proteście i jego intencji. Zapewne także na Kreml… Ale Putin ignorował apele o uwolnienie więźnia, choć ten ocierał się o śmierć. Mijały dni, dziewięćdziesiąty, setny, sto pierwszy, drugi, zegar bił nieubłaganie. Sencow, przewieziony do szpitala, przerwał swój protest kilka tygodni temu. Żyje. To jego zwycięstwo nad Kremlem. Dziś, dzięki nagrodzie Sacharowa, jaką otrzymał, świat znów usłyszy o aneksji Krymu, o rosyjskich prześladowaniach mieszkających tam Ukraińców i Tatarów, trudniej będzie udawać, że nic się nie stało. Teraz, gdy ważą się losy przedłużenia sankcji wobec Rosji, ta nagroda ma szczególny wydźwięk i znaczenie. Nie przypuszczam, że Ołeh Sencow odzyska wolność. Ale przetrzymywanie w kolonii karnej laureata nagrody Parlamentu Europejskiego może się stać dla Putina mniej komfortowe. Mamy w tym udział: to polscy parlamentarzyści wysunęli kandydaturę Sencowa do tej nagrody i umieli przekonać, że jest jej wart.

Warte przeczytania

Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Nauka

Skąd dramatyczne wahania liczby infekcji covid-19?

Czym tłumaczyć gwałtowny spadek raportowanych zakażeń koronawirusem? Rozmawiamy z dr. Franciszkiem Rakowskim z ICM, który modeluje przebieg pandemii od samego jej początku.

Karol Jałochowski
26.11.2020
Reklama