Izraelska ofensywa źle się skończy. Sędziowie TK złożą ślubowanie. 5 tematów na dziś
1. Izrael poszedł na całość
Izrael kontynuuje ofensywę w Libanie mimo ogłoszonego przez Donalda Trumpa zawieszenia broni w konflikcie z Iranem. Rozejm, wynegocjowany przy udziale Pakistanu, miał objąć cały region, jednak Izrael uznał, że nie dotyczy on działań przeciwko Hezbollahowi. Już kilka godzin po ogłoszeniu porozumienia izraelskie lotnictwo uderzyło w południowy Liban i Bejrut. Nadzieja na deeskalację słabnie.
Skutki dla Libanu są dramatyczne. Ponad milion osób zostało zmuszonych do ucieczki. Obecna ofensywa Izraela, o ile nie zostanie powstrzymana w ramach szerszego układu między Stanami Zjednoczonymi, Iranem i Izraelem, może doprowadzić do historycznego kolapsu państwa libańskiego – pisze Łukasz Wójcik. W odpowiedzi na izraelskie ataki na Liban Iran zamyka cieśninę Ormuz. Trump poinformował, że amerykańskie siły zostaną w rejonie Bliskiego Wschodu do czasu „pełnego wywiązania się z warunków zawartego prawdziwego porozumienia”.
2. Sędziowie TK dalej od polityki
Czworo nowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego zdecydowało się złożyć przyrzeczenie w Sejmie po tym, jak prezydent Karol Nawrocki nie odpowiedział na ich wcześniejsze pisma w tej sprawie. Na uroczystość zaproszono prezydenta i wybranych gości, m.in. przedstawicieli środowisk prawniczych, unikając udziału polityków i rządu. Taka formuła ma ograniczyć ryzyko upolitycznienia wydarzenia.
Decyzja pozwala uniknąć wrażenia, że sędziowie opowiadają się po jednej ze stron sporu między rządem a PiS. Publiczne zaprzysiężenie w bardziej uroczystej formie mogłoby prowadzić do demonstracji politycznych i utrwalić przekonanie, że Trybunał jest narzędziem walki partyjnej. W efekcie jeszcze bardziej ucierpiałby jego autorytet, już wcześniej poważnie nadwyrężony – komentuje Ewa Siedlecka.
3. J.D. Vance i węgierski moment rewolucyjny
Wiceprezydent USA J.D. Vance podczas wizyty w Budapeszcie ostro skrytykował Unię Europejską, oskarżając ją o ingerencję w węgierskie wybory, a jednocześnie sam zadeklarował wsparcie dla Viktora Orbána tuż przed głosowaniem. Obarczył Europę odpowiedzialnością m.in. za wojnę w Ukrainie i blokowanie procesu pokojowego, powielając narracje zbieżne z rosyjską propagandą.
Sama wizyta ma ograniczone znaczenie dla wyniku wyborów na Węgrzech. Sondaże wskazują na wyraźną przewagę opozycji, a szanse na utrzymanie pełnej władzy przez obóz Orbána maleją. Równolegle ujawniane są kolejne dowody na bliską współpracę węgierskiego rządu z Rosją – relacjonuje Mateusz Mazzini.
Zbliżające się wybory to także temat rozmowy w podkaście „Temat tygodnia”. Gościem Karoliny Lewickiej jest Aleksander Kaczorowski. Nasz rozmówca ocenia, że moment jest rewolucyjny, a Orbán już wystrzelał się z argumentów.
4. Lotniskowiec Błaszczaka płynie na wojnę z Iranem
Mariusz Błaszczak w rozmowie z RMF FM stwierdził, że gdyby Polska miała dwa lotniskowce, jeden powinna wysłać na Bliski Wschód, by wesprzeć USA w wojnie z Iranem. Wypowiedź była dość zawiła, ale jednocześnie jasno pokazała problem, jaki PiS ma z Donaldem Trumpem.
Ta niejednoznaczna narracja wynika z próby pogodzenia proamerykańskiej postawy z nastrojami społecznymi. Badania pokazują, że większość Polaków negatywnie ocenia atak USA i Izraela na Iran oraz sprzeciwia się wysyłaniu polskich wojsk. Szczególnie sceptyczni wobec USA są wyborcy bardziej radykalnej prawicy, o których poparcie zabiega PiS, co dodatkowo ogranicza pole manewru partii. W efekcie PiS znalazł się w politycznej pułapce lojalności wobec Trumpa – pisze Michał Danielewski.
5. Nie rządzimy przeszłością. Rusza newsletter historyczny „Polityki”
Zdarza się, że historia staje się polem politycznego sporu, a historyk – uczestnikiem politycznej walki. Przeszłość bywa wtedy narzędziem, którym próbuje się porządkować teraźniejszość i przekonywać do własnej wizji świata.
W newsletterze historycznym „Polityki” rządzić przeszłością nie chcemy. Nie będziemy narzucać jednej, jedynie słusznej wizji. W historii ciekawsze od pewników są sprzeczności, ludzkie dramaty i wybory. Jeśli gdzieś może kryć się jakaś prawda, to raczej w nich, a nie w gotowych odpowiedziach.
Newsletter historyczny będziemy wysyłać w każdą środę. Zapisać się można tutaj.