Świat

Kraje Europy będą biegły w różnym tempie

Przyzwolenie na Europę różnych prędkości otwiera drogę do kolejnych podziałów

Spotkanie przywódców Niemiec, Francji, Hiszpanii i Włoch w Wersalu Spotkanie przywódców Niemiec, Francji, Hiszpanii i Włoch w Wersalu Martin Bureau/Reuters / Forum
Kanclerz Niemiec przekonywała w Wersalu, że doszliśmy do takiego momentu w historii Unii Europejskiej, że Europa różnych prędkości stała się koniecznością.

Podczas wczorajszego spotkania przywódców Francji, Niemiec, Hiszpanii i Włoch potwierdzono, że Unia nie domaga i żeby mogła gonić resztę świata, musi zewrzeć szeregi i ruszyć z kopyta. Niestety potwierdzono też, że biegnąc w tak dużej grupie jak obecnie, trudno będzie jej się dogadać i utrzymać zadowalające tempo. Dlatego postawiono na Unię różnych prędkości.

Polegać miałoby to na tym, że Unia zachowałaby swój obecny kształt, ale państwa opowiadające się za szybszą integracją biegłyby z przodu, miałyby m.in. wspólną walutę, unię bankową, politykę podatkową, politykę obronną, imigracyjną i nawet zagraniczną. Dogadywałyby się szybciej, przez co łatwiej byłoby im utrzymać wspólne tempo. Nie narzucałyby też krajom bardziej sceptycznym swojego stanowiska i pozwalałyby im zachować większą niezależność.

Europa różnych prędkości koniecznością?

Kanclerz Niemiec przekonywała w poniedziałek, że doszliśmy do takiego momentu w historii Unii Europejskiej, że Europa różnych prędkości stała się koniecznością, bo w przeciwnym razie dojdzie do zastoju. A prezydent Francji oświadczał, że jedność nie zawsze musi oznaczać jednolitość. I lepiej zachowując jedność Unii, otwierać przy tym nowe formy współpracy pomiędzy zainteresowanymi krajami. Z pomysłami zgodzili się obecni na spotkaniu w Wersalu premierzy Włoch i Hiszpanii.

Unia trzeszczy, od dłuższego czasu coraz trudniej jej znaleźć kompromis. Polityka imigracyjna jest tylko najostrzejszym przykładem tego braku wspólnego stanowiska. A ponieważ projekt unijny od początku był pomyślany na zasadach dobrowolności, dzisiaj, w sytuacji patowej, trudno cokolwiek narzucić, a jeszcze trudniej wyegzekwować nawet podjęte już zobowiązania.

Wielcy unijni gracze doszli więc do wniosku, że nic na siłę. Na wokandę wrócił pomysł z lat 90., czyli Europa różnych prędkości, z państwami, które będą stanowiły rdzeń i narzucały tempo, oraz resztą. Ważnym bezpiecznikiem dla słabszych i nie zawsze dotrzymujących tempa miałaby być gwarancja, że rdzeń nie byłby zamkniętym, elitarnym klubem, do którego inne państwa nie miałyby dostępu. Rdzeń ma być otwarty, zachęcający do współpracy i uczestnictwa.

Koniec pozorów, co nie jest dobrą wiadomością

Zwolennicy Europy różnych prędkości twierdzą, że de facto już dziś mamy do czynienia z taką sytuacją. Nie wszyscy członkowie UE należą do strefy Schengen i nie wszystkie unijne państwa są częścią strefy euro, która ma wspólną walutę, bank centralny, unię bankową i pakt fiskalny. Faktyczną zmianą będzie więc tylko odrzucenie pozorów, że wszystkie kraje Unii na sto procent chcą zmierzać w tym samym tempie i do tego samego celu.

Tyle że zachowanie tych pozorów jest bardzo ważne. Wymusza pewne zachowania. I nie pozwala na wprowadzenie do debaty publicznej wykluczającego języka ani tym bardziej wykluczających działań. Odrzucając pozory, dajemy przyzwolenie na wykluczenie. Może nie od razu, ale z czasem. Raz rozpoczęty proces będzie trudny do zatrzymania. Nie bez powodu klasy integracyjne sprawdzają się lepiej niż klasy podzielone na grupy zdolniejszych i narzucających tempo i takich, którzy idą w swoim tempie. Nawet jeśli oficjalnie uczniowie mogą między tymi grupami wędrować. Raz ustalone podziały z czasem się utrwalają.

Europa różnych prędkości też nie jest dobrym pomysłem. Tym bardziej dla słabszych państw, ponieważ powiększy tylko przepaść między starymi i nowymi krajami Unii. Coraz mocniej integrujący się ze sobą główni gracze będą mniej skłonni do solidarności z tymi, którzy pozostaną w tyle, czyli m.in. z Polską. Z naszymi postulatami o wzmocnieniu państw narodowych w ramach Unii oraz osłabieniu instytucji wspólnotowych możemy oczywiście stworzyć grupę niezadowolonych i rozsadzać Unię od środka. Tylko czy to naprawdę leży w naszym interesie?

Więcej na ten temat

Warte przeczytania

Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Społeczeństwo

Kryzys diagnostyki prenatalnej. „Po co pani teraz te wyniki?”

Zgodnie z wiedzą medyczną jest tylko jedno wskazanie do przeprowadzenia badań prenatalnych, czyli tzw. żywa ciąża. W Polsce dotąd nieuznawane.

Agata Szczerbiak
20.06.2021
Reklama

Ta strona do poprawnego działania wymaga włączenia mechanizmu "ciasteczek" w przeglądarce.

Powrót na stronę główną