Niepokoje w Minneapolis, protesty rolników, spotkanie Tusk–Nawrocki. 5 tematów na dziś
1. Niepokoje w Minneapolis po śmierci 37-latki
37-letnia Renee Good zginęła w środę w Minneapolis w stanie Minnesota, zastrzelona przez agenta ICE, federalnych służb imigracyjnych, które prowadzą akcję aresztowań imigrantów nielegalnie przebywających w USA. Ze wstępnych ustaleń wynika, że nie było uzasadnienia dla użycia broni palnej, mimo to administracja Donalda Trumpa uznała, że agent „działał w samoobronie”, a sam prezydent napisał, że ofiara „stawiała opór”.
W proteście przeciwko zabójstwu tysiące osób wyszły na ulice Minneapolis. W tym samym mieście w 2020 r. biały policjant podczas aresztowania zamordował czarnoskórego George’a Floyda, co stało się początkiem fali protestów pod hasłem Black Lives Matter, które objęły cały kraj i niejednokrotnie przybierały brutalny charakter. W trakcie aktualnych demonstracji nie doszło jak dotąd do aktów przemocy.
„Na bezstronne śledztwo w sprawie zabójstwa Renee Good nie ma co liczyć. Prowadzi je FBI, ale dochodzenie będzie się odbywało pod nadzorem Departamentu Sprawiedliwości Trumpa, opanowanego dziś w całości przez posłusznych mu funkcjonariuszy i prawników” – komentuje w „Polityce” Tomasz Zalewski.
2. Iran odcięty od sieci w wyniku protestów
W czwartek w wielu miastach w Iranie doszło do starć protestujących z policją, a w całym kraju występowały problemy z dostępem do internetu. Demonstracje rozpoczęły się niemal dwa tygodnie temu od protestu drobnych sklepikarzy na bazarze, do których z czasem przyłączyli się studenci.
Jak podają organizacje pozarządowe, do tej pory zginęło co najmniej 45 protestujących i czterech funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa, a ponad dwa tysiące osób zostało aresztowanych. Niepokoje w kraju są na rękę administracji Donalda Trumpa, który zapowiedział, że Stany Zjednoczone „przyjdą z pomocą” protestującym, jeśli reżim użyje wobec nich siły.
„Obecny bunt nie ma takiej skali jak protesty z 2009 r. czy te późniejsze, nawet jeśli rozlał się już na kilkanaście miast. Zupełnie nie widać w nim przywódców. I w końcu brak trzeciego elementu rewolucyjnego – przynajmniej na razie nie widać żadnych pęknięć w reżimie, który pozostaje skonsolidowany” – ocenia w „Polityce” Łukasz Wójcik.
3. Dziś głosowanie ws. umowy Mercosur
W piątek w sprawie porozumienia dotyczącego wolnego handlu pomiędzy UE a krajami Mercosur (Brazylia, Argentyna, Paragwaj i Urugwaj) zagłosują ambasadorowie państw członkowskich przy UE. Umowa ma wprowadzić preferencje handlowe dla wybranych produktów rolnych z krajów Mercosuru, które w zamian mają otworzyć się na unijny przemysł.
Głosowanie przeciwko umowie zapowiedziały już Węgry i Irlandia, porozumieniu niechętne są również Polska czy Francja. W piątek w Warszawie odbędą się protesty rolników przeciwnych porozumieniu, podobne miały miejsce również we Francji, gdzie rolnicy zablokowali drogi do Paryża i wjechali do centrum miasta. O kontrowersjach związanych z umową Mercosur pisała szczegółowo w „Polityce” Joanna Solska.
4. Tusk spotka się z Nawrockim ws. Ukrainy
Spotkanie premiera z prezydentem ma dotyczyć gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy po zawieszeniu broni, a także nominacji ambasadorów, w tym kandydatur Bogdana Klicha i Ryszarda Schnepfa, którym sprzeciwia się Karol Nawrocki.
„Polityka bezpieczeństwa i zagraniczna Polski musi być jedna i musi być koordynowana. Dyskusja będzie przede wszystkim o sytuacji międzynarodowej, bezpieczeństwie, rozmowach, które toczą się w różnych formatach z udziałem Ukrainy” – mówił w środę na konferencji po posiedzeniu rządu Adam Szłapka.
W najbliższym czasie planowane jest również spotkanie Karola Nawrockiego z szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem i koordynatorem służb specjalnych Tomaszem Siemoniakiem. Tematem rozmowy mają być awanse w służbach – w listopadzie prezydent odmówił nominacji oficerskich dla 136 funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego.
5. Dron polskim Słowem Roku 2025
Plebiscyt Słowo Roku organizowany jest przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację Języka Polskiego od 15 lat. Co roku wybierane są w nim słowa, które najlepiej odzwierciedlają ważne tematy i wydarzenia minionych 12 miesięcy. W tym roku na pierwszym miejscu znalazło się słowo „dron”, a za nim „weto” i „kosmos”.
„Ta akcja mówi o tym, o czym myślimy. Pokazuje nasze główne problemy, tematy. Dron stał się czymś niepokojącym. Uznaliśmy, że jest symbolem minionego roku” – komentował wynik językoznawca prof. Jerzy Bralczyk.
W głosowaniu internautów (oddano 1,4 tys. głosów) na pierwsze miejsce podium wysunął się „kosmos”. W poprzedniej edycji kapituła językoznawców wybrała słowo „koalicja”, a internauci postawili na wyrażenie „sztuczna inteligencja”.