„Polityka”. Dajemy pełny obraz.

Czytaj, słuchaj, odkrywaj świat!

SUBSKRYBUJ
Świat

Czy Polska będzie wypełniać wyroki TSUE?

Wtorkowe wysłuchanie Polski w Radzie UE Wtorkowe wysłuchanie Polski w Radzie UE Unia Europejska
Klarownej odpowiedzi na pytanie o przestrzeganie wyroków nie usłyszał ani Frans Timmermans, ani ministrowie z kilku krajów Unii, którzy powtarzali to pytanie Konradowi Szymańskiemu.

Pytanie, czy władze Polski są gotowe respektować przyszłe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE co do Sądu Najwyższego i innych pisowskich ustaw sądowych, było najważniejszym punktem wtorkowego wysłuchania Polski w Radzie UE w ramach artykułu 7. Jednak klarownej odpowiedzi nie usłyszał ani Frans Timmermans, ani ministrowie z kilku krajów Unii, którzy powtarzali je Konradowi Szymańskiemu.

Czytaj także: Nadzwyczajna kasta sędziów PiS

Czy Unia zatrzyma burzenie Sądu Najwyższego w Polsce?

Szymański za zamkniętymi drzwiami przypominał, że „Polska ma historię wypełniania nawet trudnych orzeczeń TSUE”, ale jednocześnie odmówił „kreślenia przyszłych scenariuszy” w sprawie unijnego Trybunału. Potem Timmermans podczas konferencji prasowej ponownie – tym razem publicznie – wzywał polski rząd do jednoznacznego określenia się, czy będzie wypełniać wszystkie wyroki TSUE, także w kwestii praworządności. Sprecyzował, że do tej pory nie otrzymał takich jednoznacznych zapewnień ze strony Warszawy. Ta kwestia staje się teraz coraz bardziej paląca, bo Komisja Europejska już w tę środę najprawdopodobniej zdecyduje o skierowaniu skargi do TSUE na Polskę w związku z czystką emerytalną w SN.

Ta nowa skarga do TSUE – przynajmniej na gruncie unijnego prawa – byłaby szansą, by w ostatnim momencie zatrzymać burzenie SN. Timmermans zaproponuje bowiem reszcie komisarzy UE połączenie tej skargi z prośbą z Komisji Europejskiej, by TSUE nałożył „środek tymczasowy”, czyli zamroził przepisy o czystce emerytalnej w SN. Bywa, że wiceprezes TSUE, do którego należą postanowienia o tak doraźnych działaniach, podejmuje decyzje nawet w niecały tydzień od wpłynięcia wniosku od Komisji Europejskiej. Ale czy to zadziała? Przecież o zawieszeniu tych przepisów zdecydował już Sąd Najwyższy w związku ze swymi zapytaniami prejudycjalnymi, a PiS podważa prawomocność tej decyzji. Wprawdzie prawo TSUE do nakładania środka tymczasowego jest zapisane bezpośrednio w Traktacie o Funkcjonowaniu UE, ale czy – mimo tak silnego umocowania – posłuchają tego polskie władze?

Konstytucja nad traktatami unijnymi?

W historii sporu Polski z Unią o praworządność słowa o „przekraczania Rubikonu” już się właściwie zużyły. Nawet trudno znaleźć porównanie dla tego, co może dziać się po jawnym odrzuceniu werdyktów TSUE. W Brukseli słychać obawy, że polski Trybunał Konstytucyjny pod kierownictwem Julii Przyłębskiej może zacząć – na polityczne zamówienie – generować orzeczenia podważające decyzje TSUE (czy też przepisy, na których będą oparte) jako sprzeczne z polską konstytucją.

Jasno określoną wyższość konstytucji nad traktatami unijnymi ma sporo krajów Unii. A niemiecki Trybunał z Karlsruhe kilka lat temu nawet przypomniał prymat niemieckiej „tożsamości konstytucyjnej” nad prawem Unii w swym pytaniu prejudycjalnym dotyczącym polityki monetarnej EBC (podczas kryzysu UE). Ale nie doszło do otwartej konfrontacji systemów prawnych, jaką groziłby polsko-unijny konflikt o to, czy TSUE ma prawo do zajmowania się oceną zmian w polskim wymiarze sprawiedliwości. Jedyna osiągalna sankcja dla Polski w ramach art. 7, czyli przyjęcie deklaracji Rady UE o „wyraźnym ryzyku poważnego naruszenia” wartości podstawowych, byłaby niczym w porównaniu z koszmarną i nieprzewidywalną burzą, której Szymański nie chciał z góry zdusić (a zapewne nie był do tego uprawniony) krótkim zdaniem, że orzeczenia TSUE pozostaną dla Polski ostateczne.

Czytaj więcej: Sędziowie od Ziobry

Więcej na ten temat

Warte przeczytania

Reklama

Codzienny newsletter „Polityki”. Tylko ważne tematy

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość potwierdzającą.
By dokończyć proces sprawdź swoją skrzynkę pocztową i kliknij zawarty w niej link.

Informacja o RODO

Polityka RODO

  • Informujemy, że administratorem danych osobowych jest Polityka Sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszawie 02-309, przy ul. Słupeckiej 6. Przetwarzamy Twoje dane w celu wysyłki newslettera (podstawa przetwarzania danych to konieczność przetwarzania danych w celu realizacji umowy).
  • Twoje dane będą przetwarzane do chwili ew. rezygnacji z otrzymywania newslettera, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
  • Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby zamówić nasz newsletter.
  • Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Czytaj także

Społeczeństwo

Agnieszka Graff i Elżbieta Korolczuk dla „Polityki”: Prawica nauczyła się grać w gender

Rozmowa z Agnieszką Graff i Elżbietą Korolczuk o kobietach, które na ulicach pokazują nowy feminizm, i mężczyznach zakażonych ultrakonserwatyzmem.

Katarzyna Czarnecka
01.12.2021
Reklama