Iran atakuje bazy USA w regionie. Rada Przywódcza przejmie władzę po Chameneim. Tankowce utknęły w Cieśninie Ormuz
Donald Trump: Idziemy po resztę
Prezydent USA ogłosił na swojej platformie społecznościowej Truth Social, że w wyniku operacji amerykańsko-izraelskiej zostało zniszczonych i zatopionych dziewięć irańskich okrętów wojennych. „Idziemy po resztę. Wkrótce one również będą unosić się na dnie morza!” – zapowiedział. Dodał, że w innym ataku zniszczono kwaterę irańskiej marynarki wojennej.
Wcześniej w niedzielę Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) potwierdziło atak na irański okręt wojenny typu Jamaran. Jednostka tonie w Zatoce Omańskiej. CENTCOM poinformował też, że podczas operacji „Epicka Furia” zginęło trzech amerykańskich żołnierzy, a pięciu zostało poważnie rannych. „Spodziewamy się ofiar śmiertelnych. Mamy trzy, spodziewamy się ofiar śmiertelnych, ale koniec końców to będzie wspaniałe rozwiązanie dla świata” – ogłosił Trump, odnosząc się do informacji o poległych żołnierzach.
Czytaj także: Pokaz zmasowanej siły. Czy atak na Iran daje wskazówkę, jak pokonać Rosję?
Akcje odwetowe Iranu
W niedzielę odwetowe ataki Iranu miały miejsce m.in. w Katarze, Bahrajnie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Liczba ofiar śmiertelnych ataku rakietowego w izraelskim mieście Beit Szemesz wzrosła do co najmniej dziewięciu osób.
Irańskie drony trafiły też w port w Omanie oraz tankowiec w Cieśninie Ormuz – punkt zapalny w transporcie ropy naftowej. Irańska Gwardia Rewolucyjna ogłosiła, że żadnym jednostkom nie wolno pokonywać cieśniny łączącej Zatokę Perską z Morzem Arabskim i Oceanem Indyjskim. W sumie ponad 150 tankowców przewożących ropę naftową i skroplony gaz ziemny (LNG), zostało unieruchomionych w Zatoce Perskiej. Iran obrał sobie za cel także okręt USS Abraham Lincoln, ale „wystrzelone pociski nawet nie zbliżyły się do niego” – wynika z wpisu zamieszczonego w mediach społecznościowych przez Centralne Dowództwo USA.
Setki turystów z Polski utknęły przez napiętą sytuację na Bliskim Wschodzie w portach przesiadkowych takich jak Dubaj czy Szardża. Linie lotnicze Emirates zawiesiły wszystkie loty z i do Dubaju do godziny 15 czasu lokalnego (ok. godz. 13 w Polsce) w poniedziałek 2 marca. Również Air Arabia, które mają swoją bazę na lotnisku w Szardży (ZEA), wstrzymały wszystkie swoje operacje co najmniej do poniedziałku. Loty do Libanu, Jordanii, Syrii i Iraku będą zawieszone do wtorku 3 marca. Do 2 marca wszystkie loty do i z Abu Zabi zawiesiły też linie Etihad Airways. Zamknięte zostało też jedno z najbardziej uczęszczanych lotnisk na świecie – Doha w Katarze. Dla turystów przebywających na Bliskim Wschodzie polski MSZ uruchomił dodatkową linię informacyjną pod numerem +48 22 523 88 80.
Czytaj także: Lew zagłuszył furię o poranku. Iran broni się sam, na Rosję i Chiny nie może na serio liczyć
Ataki kontynuuje także Izrael – w niedzielę rano celem była m.in. siedziba państwowej telewizji. Jak doniosły irańskie agencje, w izraelskich atakach trafiona została szkoła podstawowa dla dziewcząt w Minabie, na południu Iranu – liczba ofiar śmiertelnych urosła do 150, a 95 osób zostało rannych. Budynek szkoły prawdopodobnie sąsiadował z koszarami Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej.
Armia izraelska poinformowała też o zniszczeniu około połowy irańskich zapasów rakiet od. W przemówieniu do irańskiej opinii publicznej Benjamin Netanjahu powiedział, że Izrael zintensyfikuje działania wojskowe, i wezwał obywateli Iranu do wykorzystania „szansy, która zdarza się raz na pokolenie”, aby obalić swoich przywódców.
Irańczycy opłakują ajatollaha
Oficjalne irańskie media potwierdziły śmierć ajatollaha Chameneiego w nocy z soboty na niedzielę. „Najwyższy Przywódca Iranu poniósł śmierć męczeńską” – przekazała państwowa stacja telewizyjna IRIB. W kraju ogłoszona została 40-dniowa żałoba narodowa.
W sobotę do późnych godzin wieczornych strona irańska stanowczo twierdziła natomiast, że Chamenei żyje i kieruje irańską odpowiedzią na atak z bezpiecznego miejsca poza Teheranem.
Państwowa irańska agencja informacyjna IRNA poinformowała, że obowiązki Chameneiego przejmie tymczasowo rada przywódcza złożona z prezydenta Masuda Pezeszkiana, szefa sądownictwa Golamhosejna Mohseni Edżeia i jednego z prawników Rady Strażników. Jak podała Agencja Reutera za irańskim dziennikiem „Hamszahri”, stanowisko naczelnego dowódcy Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) przejął dotychczasowy zastępca – były minister obrony i spraw wewnętrznych Iranu gen. Ahmad Wahidi.
Już w sobotę było wiadomo, że w izraelsko-amerykańskim ataku zginęło kilku polityków i wysokich rangą wojskowych, w tym minister obrony Iranu Aziz Nasirzadeh, naczelny dowódca Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej gen. Mohammad Pakpour i doradca ds. bezpieczeństwa Ali Szamchani. W niedzielę strona irańska potwierdziła śmierć szefa sztabu generalnego sił zbrojnych Iranu Abdulrahima Musawiego i ministra obrony Aziza Nasira Zadeha. Według irańskich mediów Musawi i Zadeh zginęli „podczas posiedzenia Rady Obrony”. Jak podają siły zbrojne Izraela, w ataku „zlikwidowanych” miało być 48 irańskich dowódców.
Po ogłoszeniu śmierci Chameneiego na pl. Rewolucji w centrum Teheranu zgromadziły się tysiące osób. Tłum Irańczyków w większości ubranych na czarno, z portretami ajatollaha i irańskimi flagami opłakiwał męczeńską śmierć swojego przywódcy i skandował antyamerykańskie i antyizraelskie hasła, m.in. „Śmierć Ameryce!”.
Podobne demonstracje odbyły się także w innych miejscach zamieszkanych przez szyitów. Tysiące żałobników gromadziły się w indyjskiej części Kaszmiru. Trzydniową żałobę ogłosiły władze Iraku.
Odwet Iranu, ataki na placówki dyplomatyczne USA
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) informuje o przeprowadzeniu „zakrojonych na szeroką skalę ataków rakietowych i dronowych na Izrael i amerykańskie bazy wojskowe w regionie”. Zaatakowane zostały obiekty w katarskiej Dosze, Dubaju (ZEA) i stolicy Bahrajnu Manamie.
Po ogłoszeniu śmierci irańskiego przywódcy Chameneiego setki osób próbowały dostać się w niedzielę do konsulatu Stanów Zjednoczonych w Karaczi w Pakistanie. Szturm odpierała policja i inne siły, zginęła co najmniej jedna osoba. Demonstranci nacierali także na teren ambasady USA w Bagdadzie.
Najwyższy Przywódca Iranu na celowniku
Jak dowiedziała się Agencja Reutera, to właśnie ajatollah Ali Chamenei i inni przedstawiciele władz Iranu byli celem pierwszej fazy amerykańskiego ataku – ochrzczonego przez Pentagon mianem „operacji Epicka Furia”. Według CNN prócz Najwyższego Przywódcy Iranu USA na cel wzięły także prezydenta Masuda Pezeszkiana, szefa sztabu sił zbrojnych Abdolrahima Musawiego, sekretarza Rady Obrony Alego Szamkaniego oraz sekretarza Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Alego Laridżaniego.
Choć w swym telewizyjnym wystąpieniu Netanjahu nie przedstawił dowodów na śmierć Chameneiego, media podają, że miał on widzieć zdjęcie jego zwłok. Od wielu godzin było natomiast wiadomo, że rezydencja Chameneiego została „całkowicie zniszczona”. Wkrótce z różnych źródeł – izraelskiej armii, administracji USA, CIA – zaczęły spływać potwierdzenia, że ciało duchowego i politycznego przywódcy Iranu zostało odnalezione.
O tym, że w wyniku ataku na Iran zginęło wielu przedstawicieli irańskich władz, mówił także w telewizji ABC News prezydent USA Donald Trump. W końcu na platformie Truth Social napisał: „Chamenei, jeden z najgorszych ludzi w historii, nie żyje”. „Słyszymy, że wielu członków Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, wojska i innych sił bezpieczeństwa i policyjnych nie chce już walczyć i chciałoby uzyskać od nas immunitet – dodał Trump. – Teraz mogą go mieć, później mogą otrzymać tylko śmierć!”.
Według Trumpa Irańczycy mają teraz wyjątkową, być może jedyną taką szansę, by „odzyskać” swój kraj.
Na koniec wpisu Trump zapowiedział kontynuację ciężkich i precyzyjnych bombardowań „bez przerwy na przestrzeni tygodnia lub tak długo, jak będzie to konieczne, aby osiągnąć nasz cel, jakim jest POKÓJ NA CAŁYM BLISKIM WSCHODZIE, A TAKŻE NA CAŁYM ŚWIECIE!”.
Również Beniamin Netanjahu w swoim sobotnim wieczornym wystąpieniu podkreślił, że atak USA i Izraela na Iran potrwa tak długo, jak będzie trzeba, a w następnych dniach zostaną zaatakowane tysiące kolejnych celów. Zwrócił się też z apelem do Irańczyków, aby wyszli na ulice i „dokończyli robotę”.
Czytaj także: Zmiany ustroju nie da się przeprowadzić z powietrza. Nikt nie wie, czy Trump ma pomysł na Iran
Izrael i USA atakują Iran
„Prewencyjny” atak Izraela nastąpił w sobotę rano. „Rozpoczęliśmy go, by usunąć zagrożenia dla państwa izraelskiego” – powiedział minister obrony Israel Katz. Amerykańscy urzędnicy przekazali, że w ataku biorą udział także siły USA. Podsumowując sobotnie ataki, strona izraelska przekazała, że jej siły powietrzne przeprowadziły w sobotę największą operację w swojej historii: blisko 200 izraelskich myśliwców zaatakowało ok. 500 celów na terytorium Iranu. W ciągu doby zrzuciły na Iran ponad 1,2 tys. pocisków.
Według doniesień z Iranu w sobotni poranek rakiety uderzyły przede wszystkim w stolicę tego kraju. W Teheranie zaatakowano blisko 30 obiektów, w tym budynki resortów wywiadu i obrony, biuro Najwyższego Przywódcy, Agencję Energii Atomowej Iranu oraz kompleks wojskowy Parchin. „Odgłosy eksplozji wstrząsnęły centrum. Z oddali widać kłęby gęstego dymu” – napisała irańska agencja informacyjna IRNA. Z kolei Reuters podał, że prezydent Iranu i najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei zostali ewakuowani do bezpiecznego miejsca, zginęło jednak kilku polityków i wysokich rangą dowódców Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, w tym minister obrony Iranu Aziz Nasirzadeh i gen. Mohammad Pakpour.
Iran od soboty rana odcięty jest od internetu. Mieszkańcy Teheranu masowo opuszczali miasto.
W Jerozolimie i w innych miejscach ogłoszono alarm rakietowy na wypadek ataku odwetowego. Armia Izraela zakazała organizowania w sobotę w Izraelu zgromadzeń, zamknięte są różne placówki publiczne, a także przestrzeń powietrzna nad całym krajem. W obawie przed irańskim atakiem także USA redukują swój personel i wydają ostrzeżenia – m.in. w ambasadzie w Katarze nakazano pracownikom zejście do schronów.
Czytaj także: Lew zaryczał. Izrael jest gotowy na wszystko, Iran się nie cofnie. „To pierwszy dzień nowej ery”
Operacja Epicka Furia, groźby Trumpa
Kilka godzin po rozpoczęciu ataku wystąpił prezydent USA Donald Trump, który potwierdził, że armia amerykańska bierze udział w operacji od początku jej trwania. „Do członków Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, do żołnierzy i sił policyjnych mówię dziś: musicie złożyć broń i uzyskacie pełną amnestię albo spodziewajcie się śmierci” – zwrócił się do ludzi służących reżimowi. Zapowiedział, że celem ataku jest „obrona narodu amerykańskiego poprzez eliminację bezpośrednich zagrożeń ze strony irańskiego reżimu”, a Iran nigdy nie może posiadać broni nuklearnej. „Zniszczymy ich rakiety, ich przemysł rakietowy. Unicestwimy ich marynarkę wojenną” – dodał Trump.
Prezydent USA zapewnił, że zrobił wszystko, by zminimalizować ryzyko dla amerykańskiego personelu i obywateli, ale przyznał, że „Amerykanie mogą zginąć, możemy ponieść ofiary”.
Czytaj także: Wojna z Iranem dzieli Amerykę. Trump jest wielkim ryzykantem. Obali reżim w Teheranie?
Odpowiedź Iranu, eksplozje w krajach Zatoki Perskiej
Po izraelsko-amerykańskim ataku doszło do irańskiego odwetu. Wybuchy słychać było nad Jerozolimą, najprawdopodobniej były odgłosy działania obrony przeciwrakietowej (Procy Dawida, Żelaznej Kopuły i Systemu Arrow). Izraelska armia informowała o kolejnych irańskich pociskach lecących w stronę kraju.
Irańskie ataki zostały wymierzone także w amerykańskie bazy rozmieszczone w rejonie Zatoki Perskiej. Do głośnych eksplozji doszło w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich Abu Zabi, gdzie przechwycono prawdopodobnie dwa pociski, a szczątki jednego z nich spadły na dzielnicę mieszkalną. Jak podaj Al Jazeera, nie żyje co najmniej jedna osoba. Władze Emiratów oświadczyły, że atak Iranu to rażące naruszenie suwerenności narodowej oraz prawa międzynarodowego, i zastrzegły sobie prawo do odpowiedzi.
Eksplozje słychać było także w stolicy Kataru Dosze, tamtejszy resort obrony podał jednak, że wszystkie irańskie pociski zostały przechwycone. Atak na obiekty w Rijadzie potwierdziła Arabia Saudyjska. W Bahrajnie zaatakowana została kwatera główna Piątej Floty Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.
Iran wystrzelił także rakiety w kierunku Kuwejtu i Iraku, a być może również Omanu. Pocisk spadł także na jeden z hoteli w Dubaju.
Jak podała agencja Associated Press, wznowienie ataków na morskie szlaki handlowe na Morzu Czerwonym i na Izrael zapowiedzieli sprzyjający Iranowi jemeńscy rebelianci Huti.
O natychmiastowe zaprzestanie ataków i powrót „na ścieżkę politycznego i dyplomatycznego rozwiązania” zaapelował do wszystkich stron konfliktu MSZ Rosji.
Tusk i Nawrocki zareagowali
„Odebrałem meldunki MON i MSZ w związku z atakiem Izraela i USA na Iran. W tej chwili nasi obywatele, w tym personel polskiej ambasady w Teheranie, są bezpieczni, ale jesteśmy przygotowani na różne scenariusze. Jedność Polaków w kwestii bezpieczeństwa jest dziś szczególnie ważna” – oświadczył w sobotę rano premier Donald Tusk.
Odebrałem meldunki MON i MSZ w związku z atakiem Izraela i USA na Iran. W tej chwili nasi obywatele, w tym personel polskiej ambasady w Teheranie, są bezpieczni, ale jesteśmy przygotowani na różne scenariusze. Jedność Polaków w kwestii bezpieczeństwa jest dziś szczególnie ważna.
— Donald Tusk (@donaldtusk) February 28, 2026
„Jestem na bieżąco informowany o dzisiejszych atakach na cele w Iranie. Dzięki utrzymywanym kanałom sojuszniczym i koalicyjnym, mieliśmy świadomość podjęcia działań militarnych przez Izrael i USA" – napisał na platformie X prezydent Karol Nawrocki.
PLL LOT do 15 marca włącznie zawiesił połączenia do Tel Awiwu, a także zgodnie z rekomendacją Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego odwołał loty do Dubaju i Rijadu do 2 marca. Przestrzenie powietrzne wielu krajów Zatoki Perskiej zostały zamknięte dla ruchu lotniczego.
O co chodzi w tej wojnie
Od tygodni świat wstrzymywał oddech: czy dojdzie do kolejnej wojny na Bliskim Wschodzie, czy toczące się rokowania – ostatnio w Genewie – doprowadzą do deeskalacji. „Wolałbym zrobić to pokojowo, ale mam do czynienia z bardzo trudnymi ludźmi” – mówił prezydent USA po ostatniej rundzie rozmów z Iranem. I w swoim stylu dodał, że ma do podjęcia „wielką decyzję”. „Oni chcą zawrzeć umowę, ale ja chcę umowy, która będzie znacząca. Wolałbym zrobić to pokojowo, ale mam do czynienia z bardzo trudnymi ludźmi. Chcę wam powiedzieć, że to bardzo niebezpieczni ludzie, bardzo trudni ludzie”.
Amerykanie zgromadzili w okolicach Iranu największe siły od inwazji na Irak w 2003 r. Na miejscu jest już jedna grupa lotniskowcowa (USS „Lincoln”), a do rejonu działań zbliża się druga (USS „Ford” – ten sam, który operował niedawno u wybrzeży Wenezueli).
Dodatkowo ok. 120 samolotów, w tym tankowce, co zdaniem ekspertów wskazuje na planowanie wielodniowych działań. W piątek rano Trump zapowiedział, że „daje Iranowi dziesięć dni, a potem mogą się dziać złe rzeczy”. Do tych słów nie warto się jednak przywiązywać, bo dwa dni przed czerwcowym atakiem prezydent USA też dawał Irańczykom dziesięć dni.
Wszystko to rozgrywa się jednocześnie z rozmowami, które obie strony – przez pośredników – prowadzą w Genewie. Jak pisał niedawno w „Polityce” Łukasz Wójciek, oczekiwania Amerykanów opierają się na trzech żądaniach. Po pierwsze, Iran ma zlikwidować swój program nuklearny. Po drugie, drastycznie ograniczyć swoje siły balistyczne, zdolne do przenoszenia broni jądrowej. I po trzecie, przeformułować całą swoją politykę regionalną, przede wszystkim zakończyć wsparcie dla różnych organizacji sojuszniczych w regionie, zwłaszcza dla Huti w Jemenie oraz dla Hezbollahu w Libanie.
„Irańczycy chyba wciąż nie wiedzą, o co Trumpowi chodzi. Zaczynając od końca, punkt trzeci uważają za pułapkę, tzn. wstrzymanie wsparcia dla sojuszniczych organizacji w regionie jest w zasadzie niemożliwe do zweryfikowania. Czy Irańczycy mieliby pokazać Amerykanom historię przelewów bankowych, aby udowodnić, że żadne pieniądze już nie płyną? Jak skontrolować przemyt broni, który z zasady był tajny? W drugą stronę: Amerykanie zawsze znajdą pretekst, aby uznać, że ten warunek nie został spełniony” – analizuje publicysta naszego tygodnika.
W Genewie najdalej udało się posunąć sprawę numer jeden, czyli program nuklearny. Irańczycy wciąż twierdzą, że rozwijali go tylko w celach cywilnych (elektrownie jądrowe). Jednocześnie wzbogacali uran do poziomu niepotrzebnego w energetyce, a blisko poziomu „bombowego”. Ale tu są w stanie pójść na ustępstwa. Mieli ponoć obiecać, że przekażą „bombowo” wzbogacony uran pod kontrolę państwu trzeciemu, czyli prawdopodobnie Rosji.
Wójcik: „Impas dotyczy przede wszystkim punktu drugiego, czyli pocisków balistycznych. O ile program nuklearny jest dopiero potencjalną bronią, o tyle wspomniane pociski są dziś jedyną realną pięścią reżimu. Mimo zniszczeń spowodowanych przez USA i Izrael podczas czerwcowych ataków Irańczycy wciąż mają ok. 2 tys. pocisków balistycznych, które mogą dolecieć do wszystkich celów w regionie niemających amerykańskiej czy izraelskiej obrony. Poza tym program balistyczny ma ogromny wymiar prestiżowy dla reżimu – to jedno z niewielu przedsięwzięć, które mu się udały przez ostatnie 46 lat”.