Oscar dla Polaka. Trump „żąda” wsparcia w cieśninie Ormuz. TSUE wypowie się o neosędziach. 5 tematów na dziś
1. Oscary 2026: Triumf Andersona i polski akcent
Sześć statuetek, w tym te najważniejsze: za najlepszy film, reżyserię oraz scenariusz adaptowany, zdobył film Paula Thomasa Andersona „Jedna bitwa po drugiej”. Doceniono także drugoplanową rolę Seana Penna. Wielki rywal Andersona – horror „Grzesznicy” Ryana Cooglera – mimo rekordowych 16 nominacji zakończył noc z czterema Oscarami (m.in. dla Michaela B. Jordana za rolę pierwszoplanową).
Najlepszą aktorką została Jessie Buckley za kreację w dramacie „Hamnet”. Wieczór przyniósł historyczny moment – pierwszego Oscara za casting odebrała Cassandra Kulukundis. Dla polskiej publiczności kluczowym punktem był sukces Maćka Szczerbowskiego, który wraz z Chrisem Lavisem odebrał nagrodę za krótkometrażową animację „The Girl Who Cried Pearls”. 98. gala wręczenia Oscarów w hollywoodzkim Dolby Theatre, prowadzona przez Conana O’Briena, nie uciekła od polityki – Javier Bardem apelował ze sceny o wolną Palestynę.
Noc zarwała, by zrelacjonować dla Państwa całą galę, Aleksandra Żelazińska.
A tak „Polityka” recenzowała filmy nagrodzone przez Akademię: • „Jedna bitwa po drugiej” (5/6), • „Hamnet” (5/6), • „Wartość sentymentalna” (5/6), • „Frankenstein” (4/6), • „Bugonia” (5/6), • „Tajny agent”, • „Sny o pociągach” (5/6), • „F1” (4/6), • „Kopnęłabym cię, gdybym mogła” (5/6), • „To był zwykły przypadek” (5/6), • „Smashing Machine” (4/6), • „Brzydka siostra” (4/6), • „K-popowe łowczynie demonów”, • „Avatar: Ogień i popiół”, • „Jurassic World: Odrodzenie”, • „Głos Hind Rajab”
2. Waszyngton forsuje koalicję na rzecz odblokowania cieśniny Ormuz
Administracja Donalda Trumpa podjęła intensywne działania dyplomatyczne w celu sformowania międzynarodowej koalicji wojskowej, której zadaniem będzie eskortowanie tankowców przez strategiczną cieśninę Ormuz. Amerykański apel, motywowany gwałtownym wzrostem cen ropy do poziomu 100 dol. za baryłkę, skierowano szczególnie do państw najmocniej uzależnionych od bliskowschodnich surowców, m.in. Chin, Japonii, Francji oraz Wielkiej Brytanii. Waszyngton wprost „żąda” współodpowiedzialności za bezpieczeństwo szlaku, przez który przepływa jedna piąta światowej ropy, a który pozostaje sparaliżowany wskutek irańskiej blokady i zaminowania w toczącym się od 28 lutego konflikcie.
Reakcje sojuszników są wstrzemięźliwe. Podczas gdy Korea Południowa analizuje wezwanie, a Londyn deklaruje wolę dialogu, Niemcy kategorycznie odżegnują się od udziału w operacji. Teheran odpowiedział apelem o deeskalację; szef irańskiej dyplomacji Abbas Aragczi wezwał wspólnotę międzynarodową do powstrzymania działań mogących zaostrzyć wojnę, jednocześnie deklarując gotowość do powołania komisji badającej odpowiedzialność za ataki odwetowe na cele cywilne.
3. Netanjahu dementuje plotki o swojej śmierci
Premier Izraela Beniamin Netanjahu opublikował nagranie z cukierni pod Jerozolimą, ucinając spekulacje irańskich mediów na temat jego rzekomej śmierci lub odniesionych ran. W nagraniu szef rządu wyśmiał również teorie o rzekomym wykorzystaniu sztucznej inteligencji do generowania jego wizerunku.
Mimo trwającej wojny z Iranem i Hezbollahem Netanjahu demonstruje aktywność, odwiedzając miejsca ataków, choć Reuters zaznacza, że dostęp mediów do tych wizyt jest ograniczony. Premier zaapelował do obywateli o czujność i zapewnił o kontynuowaniu działań odwetowych przeciwko Teheranowi i jego sojusznikom.
4. TSUE ponownie o neosędziach
W poniedziałek TSUE po raz kolejny zajmie się sprawą powoływania w Polsce sędziów Sądu Najwyższego. Rozprawa dotyczy statusu osób nominowanych przez KRS po reformie z 2017 r. Trybunał ma rozstrzygnąć, czy tzw. neosędziowie mogą zasiadać w składach orzekających oraz pełnić funkcje kierownicze, w tym stanowisko Pierwszego Prezesa SN.
Sprawa, zainicjowana w 2018 r. przez sędziego Waldemara Żurka, powraca do Luksemburga, ponieważ orzeczenie z 2021 r. zostało zablokowane w polskim Sądzie Najwyższym. Kluczowe pytania dotyczą tego, czy osoby powołane w wadliwej procedurze mogą wyznaczać składy sędziowskie i czy składy te spełniają unijny wymóg bezstronności. Ważnym wątkiem jest też prawo sędziego do odmowy orzekania z osobami nominowanymi niezgodnie z prawem. Wyrok może stać się ostatecznym punktem odniesienia dla uregulowania statusu polskiego sądownictwa i przywrócenia pewności obrotu prawnego.
5. Zmarł Jürgen Habermas (1929–2026)
W sobotę w bawarskim Starnbergu w wieku 96 lat zmarł Jürgen Habermas – jeden z najważniejszych intelektualistów minionego stulecia. Wybitny filozof i socjolog, związany z drugą generacją szkoły frankfurckiej, ukształtował powojenną tożsamość demokratycznych Niemiec i Europy.
Jego najważniejsze dzieło „Teoria działania komunikacyjnego” zdefiniowało na nowo pojęcie racjonalności, przenosząc ciężar z instrumentalnego panowania nad światem na dialog i porozumienie. Habermas był niezmordowanym obrońcą sfery publicznej jako fundamentu demokracji. Jako autorytet moralny i polemista – dyskutujący m.in. z Ratzingerem czy Derridą – do końca angażował się w debaty o przyszłości integracji europejskiej oraz etycznych konsekwencjach historii.
„Teraz w dalszą drogę będziemy musieli pójść sami” – tak ostatni esej Habermasa o lichej kondycji Europy w rozognionym świecie zatytułowała monachijska „Süddeutsche Zeitung”, pisze Adam Krzemiński, wspominając na naszych łamach sławnego filozofa.