Szukana fraza:Andrzej Hołdys
-
Nauka
El Niño można stłumić w zarodku? Naukowcy proponują rozjaśnianie chmur
Wschodnia część tropikalnego Pacyfiku rozgrzewa się coraz bardziej, a z kolejnych prognoz – w tym tych z ostatniego tygodnia – wynika, że to El Niño może być jednym z najsilniejszych w ciągu ostatnich stu lat.
08.07.2026 -
Nauka
Takie fale gorąca pół wieku temu byłyby niemożliwe. Co sprawia, że są coraz częstsze?
„To konsekwencja zmiany klimatu zainicjowanej przez człowieka” – mówią naukowcy z World Weather Attribution. Przeanalizowali, w jakim stopniu globalne ocieplenie odpowiada za epizody ekstremalnej pogody: suszy, nawałnic wywołujących powodzie i upałów.
30.06.2026 -
Nauka
Ciemna strona Ziemi. Strefa Gazy i Ukraina widziane z kosmosu. Jak po trzęsieniu ziemi
Wojny, urbanizacja, kryzysy energetyczne i gospodarcze zostawiają ślad widoczny nocą z wysokości kilkuset kilometrów. A co widać, gdy przestrzenie – jak w Ukrainie czy Strefie Gazy – zaczynają gasnąć?
warunkach wojny one przestają istnieć albo stają się elementem propagandy. Punktem wyjścia były więc dane radarowe z europejskich satelitów Sentinel-1. Nie wykonują one zwykłych zdjęć – wysyłają impulsy radarowe i analizują sposób, w jaki odbijają się od powierzchni Ziemi. Dzięki temu „widzą
28.06.2026Polityka 26.2026 (3570) z dnia 23.06.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 63Oryginalny tytuł tekstu: „Ciemna strona Ziemi” -
Nauka
Zmierza ku nam afrykański wyż. Temperatury mogą być rekordowe
Kopuła saharyjskiego powietrza już zawisła nad zachodnią Europą, sprowadzając falę upałów potencjalnie groźnych dla zdrowia, a w skrajnych przypadkach nawet życia. Pod koniec tygodnia przesunie się nad Polskę.
22.06.2026 -
Nauka
Rów Diamantiny: tu wieloryby przypływają, by umrzeć. I to od 5 mln lat
Nekropolia w rowie Diamantiny pod Oceanem Indyjskim – na głębokości od 4,2 do 7 km i długości ok. 1,2 tys. km – funkcjonuje nieprzerwanie od co najmniej 5,3 mln lat. Jest najstarszym i największym cmentarzyskiem waleni.
11.06.2026 -
Nauka
Raport FAO: Nasz apetyt na mięso szybko rośnie. A jego produkcja fatalnie wpływa na klimat
Z najnowszego raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa wynika, że w 1961 r. przeciętny mieszkaniec globu spożył 25 kg mięsa, a w 2022 r. już 47 kg. Naukowcy ostrzegają przed tendencją wzrostową, wskazują też rozwiązania problemów z nią związanych.
10.06.2026 -
Nauka
Silne trzęsienie ziemi zakołysało Filipinami. Teraz naukowcy uważnie przyglądają się wulkanom
Sejsmometry zarejestrowały nadejście głównej fali drgań 8 czerwca o godzinie 7:37 czasu lokalnego (u nas 1:37). Magnitudę wstrząsu oszacowano na 7,6 w skali Richtera, a następnie podwyższono ją do 7,8. Po niej pojawiły się wyraźnie słabsze wstrząsy wtórne. Pytanie o konsekwencje kataklizmu pozostaje otwarte.
08.06.2026 -
Nauka
Nadciąga wielka gorączka? Na „super El Niño” świat musi być gotowy. Są czarne scenariusze
Od ostatniego El Niño, które podgrzało glob do rekordowej temperatury, minęły zaledwie dwa lata. Tymczasem naukowcy już ostrzegają przed nadejściem kolejnego, być może jeszcze silniejszego. Czy ich przewidywania się sprawdzą? Wszystko zależy od atmosfery.
. To pas oceanu o długości ok. 5 tys. km i szerokości ok. 1 tys. km ciągnący się po obu stronach równika na wschód od południka 180°. Jeśli temperatura wód powierzchniowych w tej strefie przekroczy wyraźnie, czyli co najmniej o 1 st. C, normę wieloletnią (tak z dużą dozą pewności i dość zgodnie
01.06.2026Polityka 23.2026 (3567) z dnia 01.06.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 68Oryginalny tytuł tekstu: „Nadciąga wielka gorączka?” -
Nauka
Majowa gorączka. Coraz wcześniejsze fale upałów to w Europie nowa norma. Chłodniej już było
Francja, Wielka Brytania, Irlandia, Niemcy i kraje Beneluksu doświadczają właśnie temperatur o 10–12 st. C wyższych od majowej średniej. Dla Polski IMGW prognozuje cieplejsze od normy miesiące letnie.
27.05.2026 -
Nauka
Bombardowanie Iranu przyniosło tony dwutlenku siarki w atmosferze. Chmura dotarła do Chin
„To, co nie spadło z deszczem, zostało uniesione przez wiatry wiejące w kierunku północno-wschodnim” – mówi chiński badacz Peng Zhang, który wraz z zespołem analizował dane przesłane przez satelity.
26.05.2026 -
Nauka
Wielkim firmom mięsnym i mlecznym zależy na środowisku? Ich deklaracje to w 98 proc. greenwashing
Amerykańskie badaczki przeanalizowały raporty dotyczące zrównoważonego rozwoju opublikowane w latach 2020–2024 przez 33 globalne koncerny. Wnioski nie pozostawiają złudzeń: greenwashing jest wszechobecny.
była niemożliwa do zweryfikowania metodami naukowymi. „Zeroemisyjność rozumiano tylko w jeden sposób: jako ogólną zapowiedź kupowania kredytów węglowych, a nie realnego ograniczania własnych emisji” – wyjaśnia Bach. Jedynie w przypadku 1/3 z owych 1233 stwierdzeń firmy pokusiły
25.05.2026 -
Nauka
Paradoks klimatyczny: oczyszczając atmosferę ze związków siarki, podgrzewamy planetę. Co z tym robić?
Ograniczenie emisji zanieczyszczeń siarkowych jest konieczne. Są one szkodliwe dla zdrowia i środowiska. Kłopot w tym, że to działanie ma także negatywne – choć przejściowe – konsekwencje.
20.05.2026 -
Nauka
Miłość aż po… chlup! Czy da się uratować Wenecję? W grze są dwa radykalne rozwiązania
Wyrok na Wenecję jeszcze nie zapadł. Wciąż można ją odizolować od podnoszącego się morza. Naukowcy mają na to pomysły – mniej lub bardziej radykalne. Czy jednak pozostanie tym samym miastem?
19.05.2026Polityka 21.2026 (3565) z dnia 19.05.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 67Oryginalny tytuł tekstu: „Miłość aż po… chlup!” -
Nauka
Saturn i jego pierścienie – największa karuzela pod Słońcem. To historia spektakularnej destrukcji
Kiedy i w jaki sposób powstały wspaniałe obręcze Saturna? W trwającej od kilku lat gorącej debacie na ten temat pojawił się nowy trop, który prowadzi w stronę Tytana – największego z saturniańskich księżyców.
10.05.2026Polityka 19.2026 (3563) z dnia 05.05.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 72Oryginalny tytuł tekstu: „Drużyna pierścieni” -
Nauka
Babka Ziemia. Nikt sobie nie wyobrażał, że ma aż tyle lat. Kto, kiedy i jak to policzył?
70 lat temu dowiedzieliśmy się, że Ziemia jest nobliwą seniorką, która ciągle odmładza swoje oblicze. Wcześniej nikt nawet nie wyobrażał sobie, że może mieć aż tyle lat.
14.04.2026Polityka 16.2026 (3560) z dnia 14.04.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 63Oryginalny tytuł tekstu: „Babka Ziemia” -
Nauka
Wiatr okrada Saharę z piasku. Pustynne pyły krążą po świecie, wpływają na pogodę i klimat
Co łączy Saharę z Amazonią, oceanami i globalnym systemem klimatycznym? To pustynny pył – jeden z najbardziej niedocenianych czynników regulujących życie na Ziemi.
unosiła się na wysokość ok. 1 km i zmierzała dalej na zachód powyżej chłodniejszych od niej pasatów dmących bezpośrednio nad oceanem. Prospero ze współpracownikami, korzystając z obrazów satelitarnych, pomiarów wykonywanych podczas kolejnych lotów badawczych oraz danych naziemnych, stopniowo
29.03.2026Polityka 13.2026 (3557) z dnia 24.03.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 58Oryginalny tytuł tekstu: „Z pustyni do puszczy” -
Nauka
Oziębienie wskutek ocieplenia. Skąd te mrozy i pogodowe klincze? Dominują dwa poglądy
Skąd na ocieplającym się globie biorą się fale siarczystych mrozów regularnie docierających do średnich szerokości geograficznych? Naukowcy od ponad dekady próbują rozwiązać tę zagadkę.
17.02.2026Polityka 8.2026 (3552) z dnia 17.02.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 56Oryginalny tytuł tekstu: „Oziębienie wskutek ocieplenia” -
Nauka
Przerębel Arktyka. Skorupa zaczyna pękać nawet tam, gdzie przez tysiące lat było to niemożliwe
Lodowa skorupa Last Ice Area miała przetrwać najdłużej i stać się arktyczną arką Noego. Tymczasem zaczyna pękać nawet tam, gdzie była nie do sforsowania od tysięcy lat.
latem zacznie odmarzać cały centralny Ocean Arktyczny wokół bieguna północnego. Innymi słowy, nie będzie żadnej Last Ice Area – lodowej arki Noego o powierzchni ok. 1 mln km kw., zapewniającej przez wiele dekad całoroczne schronienie licznym arktycznym gatunkom. Jej przetrwanie byłoby możliwe
15.02.2026Polityka 7.2026 (3551) z dnia 10.02.2026; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 59Oryginalny tytuł tekstu: „Przerębel Arktyka” -
Nauka
Bestie malowane! Dlaczego dinozaury tak nas ekscytują? I kiedy dinomania tak naprawdę się zaczęła
Świat zaczął wariować na punkcie dinozaurów dwa wieki temu. To szaleństwo było zasługą zarówno uczonych, jak i artystów. A może nawet bardziej tych drugich.
. Goście zasiedli bowiem przy stole ustawionym we wnętrzu… modelu iguanodona zrekonstruowanego w skali 1:1. Wydarzenie wzbudziło ogromne zainteresowanie prasy i gapiów – dokładnie o to chodziło jego inicjatorom. Chcieli ściągnąć uwagę na siebie, ale jeszcze bardziej na kilkanaście sylwetek
29.12.2025Polityka 1/2.2026 (3546) z dnia 29.12.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 90Oryginalny tytuł tekstu: „Bestie malowane” -
Nauka
Próg 1,5 st. C już przekroczyliśmy. Świat się ocieplił, ale ludzkość zaczyna iść w dobrym kierunku
W chwili podpisywania porozumienia paryskiego zdawało się, że jest dość czasu na utrzymanie w ryzach globalnego ocieplenia. Unijny serwis klimatyczny Copernicus wskazywał wtedy, że jeśli nic nie zrobimy, granica zostanie przekroczona w 2042 r. Obecne prognozy mówią o maju 2029 r.
z tego, co dorzucaliśmy do atmosferycznego pieca, przejmowały rośliny i oceany. Reszta powiększała jednak rozmiary antropogenicznej nadwyżki gazów ogrzewających planetę, szacowanej obecnie na mniej więcej 1 bln ton dwutlenku węgla, którą trzeba uzupełnić o metan i inne emitowane przez nas związki
09.12.2025Polityka 50.2025 (3544) z dnia 09.12.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 58Oryginalny tytuł tekstu: „Cieplej, ale mądrzej” -
Nauka
Arktyka wkracza w nową epokę niczym pendolino. To rewolucja. Zielenieje nawet woda
Za kołem polarnym trwa masowa przeprowadzka i ekspansja roślin. Arktyczna przyroda wkroczyła w nową epokę.
kondycję szaty roślinnej w różnych strefach klimatycznych i porach roku. Wykorzystywano je m.in. do monitorowania kondycji upraw. NDVI zmienia się w zakresie od -1 do 1. Wartości poniżej zera odnoszą się do akwenów, zero to ląd całkowicie pozbawiony szaty roślinnej, jedynka zaś oznacza gęstą i zdrową
17.11.2025Polityka 46.2025 (3540) z dnia 10.11.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 54Oryginalny tytuł tekstu: „Zielono pod biegunem” -
Nauka
Jakiej płci jest Sue? Ten celebryta wśród dinozaurów niechcący odsłonił swoje tajemnice
T. rex to celebryta wśród dinozaurów, ale do 1990 r. wiedzieliśmy o nim niewiele. Prawdziwe poznawanie tego gigantycznego drapieżcy zaczęło się od przypadkowego odkrycia na pustkowiach amerykańskiego Środkowego Zachodu.
23.09.2025Polityka 39.2025 (3533) z dnia 23.09.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 64Oryginalny tytuł tekstu: „Jakiej płci jest Sue?” -
Nauka
Holocen czy może jednak antropocen? Człowiek od zawsze ingerował w przyrodę. Z rozmachem
Gdzie tylko pojawiał się człowiek, zmieniało się wszystko. Zamiast spierać się o początek antropocenu, najlepiej uznać, że żyjemy w tej epoce od tysięcy lat.
–8 tys. lat temu, a nasi przodkowie z neolitu, epoki brązu i epoki żelaza ocieplili świat o ponad 1 st. C, zanim jeszcze zaczęła się epoka przemysłowa. Ruddiman uważa, że cały holocen jest tworem w dużym stopniu nienaturalnym. I choć przyznaje, że ostatnie dwa stulecia znacznie odbiegają od normy i
26.08.2025Polityka 35.2025 (3529) z dnia 26.08.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 63Oryginalny tytuł tekstu: „Ciepłe przejęcie” -
Nauka
Drżysz? Pisz! Jak miliardy smartfonów na świecie mogą namierzać trzęsienia ziemi
Miliardy smartfonów na całym globie mogą namierzać wstrząsy tektoniczne i przed nimi ostrzegać. Sejsmolodzy już taką sieć testują.
tym czasie namierzyła ponad 900 trzęsień ziemi. Ich lokalizację i wielkość podawała w ciągu 5–7 s, a alarmy rozsyłała w czasie 1–5 s. W jednej z publikacji naukowcy poddali analizie trzęsienie ziemi w Nepalu w kwietniu 2015 r. (prawie 9 tys. ofiar śmiertelnych). Doszli do wniosku, że
30.07.2025Polityka 31.2025 (3525) z dnia 29.07.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 64Oryginalny tytuł tekstu: „Drżysz? Pisz!” -
Nauka
W Alpach klimat jak w Toskanii? To jest rzeź. W dwa lata znikło więcej lodu niż w trzy dekady
Lód znika z alpejskich zboczy, a odsłonięte skalne ściany suną w dół, zagrażając mieszkańcom, turystom i infrastrukturze.
24.06.2025Polityka 26.2025 (3520) z dnia 24.06.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 63Oryginalny tytuł tekstu: „A góry runą” -
Nauka
Skąd jest Homo sapiens? Rozwiązania zagadki szukamy w piaskach Półwyspu Arabskiego
Czy wspólny przodek ludzi, szympansów i goryli był Europejczykiem, którego klimat zmusił do przeprowadzki na Czarny Ląd? Rozwiązanie tej zagadki, a także paru innych może znajdować się na pustyni Rub’ al-Khali.
. I obchodzą z daleka (z wyjątkiem robotników obsługujących szyby naftowe, skuszonych doskonałymi zarobkami). Rub’ al-Khali zajmuje południową część półwyspu. Ma długość ponad 1 tys. km i szerokość ok. 500 km. Jest dwa razy większa od Polski i przykryta warstwą piasku grubości od
10.06.2025Polityka 24.2025 (3518) z dnia 10.06.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 58Oryginalny tytuł tekstu: „Małpa z Arabii” -
Nauka
W gwiazdozbiorze Lwa krąży druga Ziemia?
Dwa związki chemiczne, które na naszej planecie produkują wyłącznie żywe organizmy to „najmocniejszy do tej pory dowód na istnienie życia poza Układem Słonecznym” – ogłosili właśnie naukowcy z University of Cambridge.
17.04.2025 -
Nauka
Cirrusy i stratocumulusy. Czy to chmury zdecydują o losach naszej planety?
Skok temperatury Ziemi zdumiał nawet klimatologów. Przyczyny szukają w… chmurach. To one mogą finalnie zdecydować o losie planety.
15.04.2025Polityka 16.2025 (3511) z dnia 15.04.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 74Oryginalny tytuł tekstu: „Cirrusy i stratocumulusy” -
Nauka
Uderz w skałę, tryśnie wodór! Bardzo by się przydał. Entuzjaści szukają, sceptycy otworzyli oczy
Choć jest najpowszechniejszym pierwiastkiem we wszechświecie i wzorcowym źródłem energii odnawialnej, długo uważano, że jego ziemskie zasoby są bezużyteczne. Czyżby się mylono?
, że do wydobycia będzie się nadawało nie więcej niż 10 proc. potencjalnych zasobów wodoru, a niewykluczone, że wartość ta nie przekroczy 1 proc. W grudniu 2024 r. opublikowali w „Science Advances” wyniki swoich modelowań. Zasoby wodoru geologicznego oszacowane zostały przez nich na ok
05.04.2025Polityka 14.2025 (3509) z dnia 01.04.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 60Oryginalny tytuł tekstu: „Uderz w skałę, tryśnie wodór” -
Nauka
Jeszcze Ziemia nie zginęła. Ale jakiś obiekt może w nas uderzyć. Naukowcy się szykują
Wcześniej czy później na kursie kolizyjnym z naszą planetą pojawi się duża planetoida. Naukowcy na wszelki wypadek już testują najlepsze warianty obrony.
. ryzyko zderzenia z bolidem, którego rozmiary oszacowano na 40–90 m. To drobina w kosmicznej skali, ale jej upadek wyzwoliłby ok. 8 megaton energii – to kilkaset bomb atomowych z Hiroszimy. Ze względu na rozmiary przekraczające 20 m oraz większe niż 1 proc. ryzyko impaktu planetoida została
23.03.2025Polityka 12.2025 (3507) z dnia 18.03.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 98Oryginalny tytuł tekstu: „Jeszcze Ziemia nie zginęła” -
Nauka
Los Angeles w ogniu. Meteorolodzy wiedzieli, że nieszczęście wisi w powietrzu. Dosłownie
Jak huraganowy wiatr do spółki z suszą i zmianą klimatu podpaliły Los Angeles, wywołując najkosztowniejszy pożar w historii Ameryki.
Daleko, daleko stąd, ok. 25 mld km od Ziemi, pędzi w nieznane Voyager 1, wystrzelony w 1977 r. Jego bliźniak Voyager 2, wysłany dwa tygodnie wcześniej, także parę lat temu opuścił Układ Słoneczny i zdążył oddalić się od nas na odległość 20 mld km. Z jednym i drugim wciąż utrzymywany jest kontakt
25.01.2025Polityka 4.2025 (3499) z dnia 21.01.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 57Oryginalny tytuł tekstu: „Ognisty podmuch” -
Nauka
Wysyłamy sondy w kosmos, a mało wiemy o dnach oceanów. USA złomują, Chiny wodują
Chiny stają się liderem badań podmorskich. Wypierają Amerykanów, których słynny statek badawczy właśnie kończy służbę.
19.01.2025Polityka 3.2025 (3498) z dnia 14.01.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 60Oryginalny tytuł tekstu: „Dziura jak Marzenie” -
Nauka
Gigawaty na gigabajty. AI jest ogromnie prądożerna. Tak próbuje się dobrać do ciepła
Giganci technologiczni są głodni energii. Chcąc rozwijać sztuczną inteligencję, muszą inwestować miliardy w energetykę nuklearną i odnawialną.
cyfrowej pamięci, ale też duzi i średni, którzy korzystają z usług takich firm jak Switch. Klientów nie brakuje. Do końca tej dekady łączna moc centrów danych ulokowanych pod Reno ma przekroczyć 1 tys. MW. Pięć lat temu nie przekraczała 100 MW. A prognozy mówią, że w kolejnej dekadzie tempo tego wzrostu
12.01.2025Polityka 2.2025 (3497) z dnia 07.01.2025; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 61Oryginalny tytuł tekstu: „Gigawaty na gigabajty” -
Nauka
Kiedy lód skuł cały świat? Cud, że z tego wyszliśmy. Ta opowieść mrozi krew w żyłach
Mrożąca opowieść o pochodzeniu organizmów wielokomórkowych. Mowa o wydarzeniach, które rozegrały się 720–635 mln lat temu.
05.01.2025Polityka 1.2025 (3496) z dnia 29.12.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 79Oryginalny tytuł tekstu: „Planeta śnieżka” -
Nauka
Mikroplastik zaśmieca nasze ciała, znalazł drogę do mózgu. Wnika przez nos
Geolodzy przyszłości bez większego trudu rozpoznają początek epoki człowieka. Wskażą go im drobiny tworzyw sztucznych, które docierają do każdego zakątka naszego globu. Zaśmiecają też ludzkie ciała.
” – napisali badacze, a Mauad w swoim komentarzu zaniepokoiła się ich rozmiarami: „Mimo wszystko są to względnie duże drobiny. Skoro one dostały się do mózgu, to te znacznie mniejsze, o średnicy poniżej 1 mikrometra, tym bardziej mogą penetrować nasz ośrodkowy układ nerwowy
03.11.2024Polityka 45.2024 (3488) z dnia 29.10.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 59Oryginalny tytuł tekstu: „Mikroplastik jest w nas” -
Nauka
Ogromne chmury pyroCb wiszą nad pożarami. Ziemia jest łatwopalna, a my igramy z ogniem
Wielkie pożary lasów i traw stają się normą. Dodatkowo rozgrzewają Ziemię, która – jak wiemy z przeszłości – jest planetą łatwopalną.
12.10.2024Polityka 42.2024 (3485) z dnia 08.10.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 66Oryginalny tytuł tekstu: „Igranie z ogniem” -
Nauka
Czy to lawa, czy sen? Pod wulkanem żyje się jak na beczce prochu. Czuć gorący oddech planety
Pół miliarda ludzi mieszka w pobliżu czynnych wulkanów zdolnych do wielkich erupcji. Niektóre z nich mogłyby zmieść z powierzchni Ziemi całe aglomeracje.
kraterami pozostałymi po dawnych eksplozjach. Wulkanizm jest raczej uśpiony, ale z badań geofizycznych i geologicznych wynika, że średnio co 1–2 tys. lat dochodzi do silnej erupcji, która rozpoczyna się zwykle od potężnego bombardowania odłamkami zastygłej lawy oraz emisji gorących toksycznych
01.09.2024Polityka 36.2024 (3479) z dnia 27.08.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 58Oryginalny tytuł tekstu: „Czy to lawa, czy sen?” -
Nauka
Zrobić naturę w trąbę. Jak namierzyć tornado, zanim zdmuchnie wszystko z ziemi
Czy da się zatrzymać tornado? To nierealne – twierdzą naukowcy. A namierzyć taką wirówkę, zanim powstanie? Próby trwają.
10.08.2024Polityka 33.2024 (3476) z dnia 06.08.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 64Oryginalny tytuł tekstu: „Jak zrobić naturę w trąbę” -
Nauka
Gdy pięć krajów walczy o dwie rzeki. Czy czekają nas wojny o wodę? Gdzie podzieją się ludzie?
Popyt na wodę rośnie błyskawicznie, lecz jej samej nie przybywa. Susze mogą sprawić, że rzeki przecinające granice państw staną się przyczyną konfliktów.
23.07.2024Polityka 31.2024 (3474) z dnia 23.07.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 58Oryginalny tytuł tekstu: „O jedną zaporę za daleko” -
Nauka
Alvin ma 60 lat! Dwa razy odsyłano go do muzeum, ale zawsze wracał na dno oceanów
Najsłynniejszemu pojazdowi do badania głębin oceanicznych właśnie stuknęła sześćdziesiątka. Ale nie wybiera się na emeryturę. Czy jednak czas załogowych wypraw nie przemija?
innych usprawnień był jeden: zwiększenie limitu zanurzenia z 4,5 km do 6,5 km, dzięki czemu w zasięgu pojazdu znajduje się teraz 99 proc. powierzchni dna morskiego (pozostały 1 proc. przypada na dolne partie najgłębszych rowów oceanicznych). Na początku czerwca tego roku „Alvin” po raz
20.07.2024Polityka 30.2024 (3473) z dnia 16.07.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 62Oryginalny tytuł tekstu: „Alvin znów sięgnął dna” -
Nauka
Jak narodziła się Ziemia? Wcale nie była kulą ognia. Była jak dom czekający na mieszkańców
Maleńkie minerały cyrkonu rewolucjonizują wiedzę o młodości naszej planety: niemal od początku była przyjemnym, przyjaznym dla życia globem, a nie kulą ognia.
29.06.2024Polityka 27.2024 (3470) z dnia 25.06.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 52Oryginalny tytuł tekstu: „Ucieczka z Hadesu” -
Nauka
Zorze polarne: kiedy pojawiły się na Ziemi? Kulisy niezwykłego śledztwa
Nie byłoby życia na naszej planecie, gdyby nie ukryty w jej wnętrzu gigantyczny magnes. Kiedy wystartował? Możliwe, że o wiele wcześniej niż przypuszczaliśmy.
krajobrazie dominują nagie skały, przeważnie szare i czarne, czasami zielonkawe, często przecięte białymi i różowymi żyłkami. Ich wychodnie ciągną się na długości ok. 30 km wąskim pasem o szerokości od 1 do 3 km. Tak właśnie wygląda formacja skalna Isua licząca 3,7–3,8 mld lat, jedna z najstarszych
26.05.2024Polityka 22.2024 (3465) z dnia 21.05.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 56Oryginalny tytuł tekstu: „Dynamo Ziemia” -
Nauka
Tutaj Oppenheimer zbudował bombę atomową. Ośrodek się odradza, nie wszyscy się cieszą
Słynny ośrodek, w którym Robert Oppenheimer zbudował pierwszą bombę atomową, przeżywa drugą młodość. Znów będzie produkował plutonowe rdzenie do głowic nuklearnych. W Los Alamos się cieszą, ale sąsiedzi są pełni obaw.
04.05.2024Polityka 18/19.2024 (3462) z dnia 23.04.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 121Oryginalny tytuł tekstu: „Życie na plutonie” -
Nauka
Skąd się wzięło życie na Ziemi? Badacze teorie mają dwie. Ekscytujące i sprzeczne
Badacze są podzieleni. Jedni uważają, że kolebką życia były głębiny oceaniczne. Drudzy – że kałuże, płytkie zbiorniki powierzchniowe. Za to wszyscy zgodnie deklarują, że zbliżają się do rozwiązania.
06.04.2024Polityka 15.2024 (3459) z dnia 02.04.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 68Oryginalny tytuł tekstu: „Zupa życia” -
Nauka
Młody Mars mógł być rajem dla życia. Dziś można tu robić to, co na Ziemi jest niemożliwe
W przypadku Marsa można uczynić to, czego nie da się zrobić na Ziemi – zrekonstruować klimat, krajobraz i geologię z czasów, gdy na obu globach mogło narodzić się życie.
20.02.2024Polityka 9.2024 (3453) z dnia 20.02.2024; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 62Oryginalny tytuł tekstu: „Marsjański raj” -
Nauka
Jeszcze wyspy nie zginęły, choć ledwo wystają spod wody. Znikną? To zależy
Koralowe atole ledwie wystają ponad powierzchnię morza. Czy ocieplający się klimat nieuchronnie grozi ich zatopieniem? Czy mieszkańcom pozostaje tylko przymusowa migracja lub „dyplomacja paliatywna”?
04.01.2024Polityka 1/2.2024 (3446) z dnia 27.12.2023; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 90Oryginalny tytuł tekstu: „Jeszcze wyspy nie zginęły” -
Nauka
Kiedyś Europa pogrążyła się w mrozie. To się może powtórzyć. I wrócą dreszcze
Przed 8,2 tys. lat, kiedy reszta świata się ogrzewała, Europa nagle pogrążyła się na 200 lat w chłodzie. Stało się tak, bo północny Atlantyk poskąpił jej ciepła. Jesteśmy blisko powtórzenia się tego scenariusza.
tąpnięciu klimatu, jako że główny zjazd nastąpił w okresie zimowym. Na północ od Alp i Karpat normą stały się siarczyste mrozy. Równocześnie przyszedł potop – w ciągu mniej niż stu lat poziom oceanów i mórz na świecie, w tym akwenów oblewających Europę, podniósł się o 1–2 m. W ostatniej
22.12.2023Polityka 52.2023 (3445) z dnia 19.12.2023; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 79Oryginalny tytuł tekstu: „I wrócą dreszcze” -
Nauka
Statki rujnują planetę, oceany się mszczą. Jak to zmienić? Jest kilka śmiałych pomysłów
Dotychczasowe starania, aby uczynić transport morski mniej uciążliwym dla klimatu, doprowadziły do jeszcze szybszego podgrzania mórz i oceanów. Trzeba wykorzystać inne pomysły. Na szczęście jest ich kilka.
20.11.2023Polityka 47.2023 (3440) z dnia 14.11.2023; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 65Oryginalny tytuł tekstu: „Wpływanie na chłód” -
Nauka
Jak się pozbyć CO2, który wisi nam nad głowami? Jest pomysł. Trochę szalony
Połowę emitowanego przez nas dwutlenku węgla wyłapują oceany i rośliny. Drugą połową, przynajmniej w teorii, mogłyby się zająć maszyny.
klimatu. Od początku epoki przemysłowej posłaliśmy do atmosfery, pod postacią rozmaitych gazów cieplarnianych, ok. 600 gigaton węgla (1 gigatona to 1 mld ton). W przeliczeniu na dwutlenek węgla jest to ok. 2200 gigaton. Nieco ponad połowę z tego przejęły oceany i rośliny, ale reszta – ok. 1000
25.09.2023Polityka 39.2023 (3432) z dnia 19.09.2023; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 60Oryginalny tytuł tekstu: „Gazołapy” -
Nauka
Zatrzymać potop! Poziom wód groźnie się podnosi. Zdążymy się uratować?
Poziom mórz idzie w górę. Poziom gruntu – w dół. Setki milionów mieszkańców wybrzeży wkrótce staną przed wyborem: wycofać się w głąb lądu czy zabarykadować na brzegu.
22.08.2023Polityka 35.2023 (3428) z dnia 22.08.2023; Nauka ProjektPulsar.pl; s. 56Oryginalny tytuł tekstu: „Zatrzymać potop”