Było sobie lustro

W przymusie produktywności pożeramy się, stawiając na tanie zabawianie. Marnujemy to, co w nas najlepsze, energię tworzenia, która równoważy ludzkie barbarzyństwo.

Ofiary fałszywej troski

O wiele łatwiej dbać o tych, których już z nami nie ma, niż o żyjących. Widać to na przykładzie sztucznie nadmuchanej afery związanej z odmową udzielenia wywiadu przez Olgę Tokarczuk dziennikarzowi „Rzeczpospolitej”.

Człowiek jako czasownik

Może więc nie powinno dziwić pojemne określenie „influencer”? Może to nowa forma twórczości? Themerson twierdził, że najciekawsze rzeczy zaczynają się wtedy, kiedy nie wiadomo, czym właściwie są.

Płytko, coraz płycej

W duchu oporu wobec „kultu zap…lu” wyrosła moda na życie w stylu XIX-wiecznej włoskiej babci. Szydełkowanie, kaligrafia, gry planszowe wpisują się w trend zwany Nonna-maxxing.

wróci moda na kraciaste chustki do nosa i pieczątki. Paradoks polega na tym, że uspokajające czynności pokazuje się na TikToku, narzędziu będącym antytezą uważności i wypoczynku. Być może jest to cena za popularyzację powrotu do normalności. Kiedy Grażyna zapytała, czy Sylwia jest wolna pewnego

Podejrzana literackość

Dyskusję o granicach własności intelektualnej z lat 60. opisał Artur Domosławski w „Kapuściński. Non-fiction”. Pół wieku po tym sporze również książka Domosławskiego wywołała wielkie zamieszanie.

Matka Migrantka

Figura matki umacnia się, nabierając nowego, współczesnego znaczenia. Do Matki Polki dołącza ze swoimi zasługami Matka Migrantka.

Czarna Helena

Christopher Nolan nie ma wątpliwości, że ludzie nie uczą się na błędach. Jego „Odyseja” to mroczny film. Jeszcze ciemniej jest w umysłach polityków.

Mała wielka odwaga

Są książki, które próbują opisać świat, i takie, które chcą go zmienić. „Odwagi!” Dominiki Lasoty należy do tej drugiej kategorii, chociaż opowieść o rzeczywistości jest tu nader trafna.

Na celowniku

Las, w którym słychać ptaki, jest znacznie bogatszy w sensie symbolicznym i ekonomicznym niż ten, w którym zapadła cisza po wystrzale.

Królowa jest naga

Jak mamy iść naprzód, skoro trzymamy się kurczowo wzorców? Nawet obrotne polityczki, jak Giorgia Meloni czy Marine Le Pen, łaszą się do mężczyzn, którzy wciąż dzierżą władzę i kasę.

Czarna lista

Gdy Bolloré przejął Canal+, który we Francji jest jednym z głównych graczy na rynku filmowym, 600 osób z branży podpisało się pod listem protestacyjnym. I tu gorzka niespodzianka.

List z nakazem rodzenia

„Dobro macicy” rzadko jest sprawą jej anatomicznej posiadaczki. Częściej okazuje się ona własnością narodu, męża, wspólnoty religijnej.

Tropem czerwonego śledzia

Nagminne poprawianie jest oznaką zwyczajnego braku wychowania. Podobnie jak komentowanie rzeczywistości, jakby było się samemu w domu na kanapie i oglądało telewizję.

Polskie nadgodziny

Dziś rozmowa, celowa czy przypadkowa, to rzadkość. Coraz trudniej też o kontakt wzrokowy. Nawet pytanie o drogę staje się podejrzanym procederem.

Piękna pani z Poznania podeszła do Grażyny po spotkaniu autorskim i zapytała, w jaki sposób piszą z Sylwią felietony: „Spotykacie się i rozmawiacie o tym, co ważne?”. To wzruszające założenie, bo o ile wiemy, prawie nikt dziś nie ma czasu na zejście się w tym samym miejscu, o jednej

Głośniej nad tą trumną

I tak hołubi się pisarzy, pod warunkiem że nie żyją. A zatem głośniej nad tą trumną, zachwycajmy się literaturą, no i obiecujmy! Przecież i tak nikt nie będzie ich brał na poważnie. Chyba że po śmierci.

Świat jest WF-em

Czy optymistyczne wieści w gąszczu wojennych pohukiwań są niezbędne do przetrwania naszego gatunku? Na pewno jest to dojrzała alternatywa wobec okładania się łopatkami przez zaciętych smarkaczy na decyzyjnych stołkach.

Drobinki dobra. To nas ratuje przed zsunięciem się w mrok

Bezradność dusi i pozbawia radości życia. Tam, gdzie toczą się wojny, jedyne, co działa, to uparte trzymanie się życia.

rozwaliły szkołę w Iranie? Bezradność dusi i pozbawia radości życia. Z nauk przodków wynika, że tam, gdzie toczą się wojny i konflikty zbrojne, jedyne, co działa, to uparte trzymanie się życia. Sylwia wróciła właśnie z trasy promocyjnej swojej książki w Ukrainie. Jeżdżąc po kraju, słyszała alarmy i

Nienawistna wolność

Hejt nie jest „wyrażaniem opinii”. Życzenie komuś śmierci czy wyzywanie od „brudnych i brzydkich” to mowa nienawiści.

Toksyk na drabinie

Praca, ta prawdziwa, nie kojarzy się z osobą uprawiającą wolny zawód. Musi być hierarchia i szef, muszą być tytuły. No i ostentacyjny znój!

Niesłusznie wyręczeni

Często próbuje się zawstydzać miłośników odręcznego pisma, wytyka im się, że w czasach wszechobecnych klawiatur stali się reliktami zeszłej epoki. Nic bardziej mylnego.

Telefony wiedzą lepiej, co chcemy napisać. Kiedy Grażyna zakończyła esemesa do Sylwii radosnym „pif-paf!”, korekta tekstu posłała zamiast tego: „PIT pat”. Przypomnienie o podatkach i konsekwencjach niewypełnienia formularza na czas zmieniło nastrój na minorowy. Rozmach

Jaja i diamenty

Zanim przetrawimy jedną wiadomość, przychodzi kolejna, nie zdążymy oburzyć się na skandal, gdy wali następny. O to chodzi big techom, które zmierzają w kierunku big states.

postpaństwa – to oni mogą pomóc odróżnić fakt od nieprawdy, newsa od propagandy. Dlatego lobbyści big techów, „fajnoludzie”, jak celnie ich nazwała Sylwia Czubkowska w książce „Bóg techy”, tak bardzo starają się zaprzyjaźnić z dziennikarzami. Przekonują ich na rozmaite

Czas beretów

Konsekwencje cynicznego podejścia będą katastrofalne dla nas wszystkich. Za to big techy obłowią się niczym łódzcy kapitaliści z „Ziemi obiecanej” Reymonta.

Grażyna mieszkała w Sztokholmie, znajoma jej opowiedziała, że po eksplozji w 1986 r. właśnie tak kanalizowano strach: kpiąc z pracownika, który zapomniał czapki, przez co doszło do awarii jądrowej. Według Sylwii u nas się mówi, że Polska działa na trytytki – plastikowe paski, które naprawią

Gwałcą, te dzikusy!

Mieć ciastko i je zjeść. Być patriotą, ale migać się od powołania do wojska. Bronić ojczyzny przed „dzikusami” i jednocześnie dekować się w Alicante. Dziecinne to i roszczeniowe.

pracę opiekuńczą w Polsce, o tyle się denerwujemy, gdy krzywda dzieje się „naszym” za granicą. A że społeczeństwa w Europie się starzeją, nasuwa się pytanie: jak ten sektor będzie wyglądać za dwie, trzy dekady? Kiedy dziadek Sylwii umierał w szpitalu, opiekowały się nim salowe i

Wieś sielska i walcząca

Tak to już jest, że na mniejsze skupiska ludzi zwraca się uwagę dopiero przed wyborami. Politycy łaszą się o głosy gospodyń, choć wcześniej nie zwracali na nie uwagi. Bo mało spektakularne?

. Uprzedmiotowienie staje się upupieniem. O tym, że współczesna wieś nie jest skansenem i cepeliowskim światem rozgrywanym na potrzeby miastowych, piszą Sylwia Urbańska i Katarzyna Dębska w raporcie „Mieszkanki wsi w działaniu: lokalne rewolucje” powstałym na zlecenie Funduszu Feministycznego (można

Śpiąc z mężczyznami

Długi jest żywot mizoginii, skoro o George Sand do dziś mówi się u nas głównie jako o partnerce Fryderyka Chopina.

Iwaszkiewiczowej, którą mizoginia pozbawiła wiary w siebie. Sylwia Góra w książce „W stronę Anny” opisuje jej zmagania o własną niezależność w konfrontacji z zaborczością bliskich mężczyzn. „Uważam Hanię za moją niepodzielną własność” – deklaruje ojciec Anny (zwanej

Futerkowa hipokryzja

Obywatele i obywatelki od dawna mówili „dość” męczeniu zwierząt. Teraz wreszcie zjednoczyli się politycy.

. Kiedy kilka lat temu Sylwia była na jednym z przedstawień, po wniesienia akwarium wśród widowni przeszedł szmer oburzenia – odzwyczajamy się od rozrywki, która jest męczarnią dla żywych istot. Wreszcie. Widać to było również w polskim parlamencie w 2020 r., gdy poparto tzw. piątkę dla zwierząt

Ludzie we mgle

Nawet pisząc ten tekst, skupiamy się na paskudnych ludzkich czynach. Tymczasem odeszła Jane Goodall, która poświęciła życie jego ochronie.

Dziury w pamięci

Choć od drugiej wojny światowej minęły dekady, w polskiej literaturze ze świecą szukać osobistych świadectw pisarzy odkrywających niechlubną przeszłość przodków czy przodkiń.

Owulacja z ondulacją

Nauka o zdrowiu i społeczeństwie, ewidentnie niezbędna, to potężny straszak dla tych, którzy w wiedzy medycznej i obywatelskiej upatrują wcielonego diabła.

Gorzkie ugody

Czy pisarce wypada wyciągać rękę po swoje, oto jest pytanie. Odpowiedź zostawiamy tym, którzy dostają wynagrodzenie za swoją pracę. Co by było, gdyby się narobili, ale wypłaty nie dostali?

Nieracjonalny Józef P.

Panu Józefowi Perudze życzymy, żeby spełnił swoje piękne marzenie. Oby mu się powiodło na maturze, a może i na studiach. Piszemy „Józef P.”, bo nie chcemy więcej „Józefów K.” niczym z powieści Franza Kafki.

Przetrwają koleżanki

W manosferze lądują rady, jak manipulować kobietami, a oddzielny krąg piekielny stanowią zakątki dla tych, którzy chcą się migać od płacenia alimentów. Ale bywa gorzej.

Stały czytelnik naszych felietonów zapytał Sylwię, nieco żartobliwie, czy nie znudziło nam się „feminizowanie” w tekstach. Skoro piszemy o kobietach, to czy zwracamy się głównie do nich, pomijając mężczyzn? Odpowiedź brzmi: nie. Nie piszemy tylko dla kobiet, nie pomijamy nikogo, nie

Klęska Robin Hooda

Wielki majątek jednej osoby budzi niezdrowe emocje w ludziach posiadających mniej. Może zabronić dziedziczenia? Albo mocno je opodatkować?

Dwa plecaki

Zestaw ucieczkowy przypomina schrony budowane przez Amerykanów w czasach zimnej wojny. Miały zapewnić przetrwanie na jakiś czas. Na jak długo?

i piwnic w kamienicach i blokach. Sylwia na wszelki wypadek opróżniła swoją z niepotrzebnych gratów. Sąsiad był sceptyczny: „E tam, ma pani okienko, schowanie się nic nie da”. Widmo wojny, panika podsycane są przez media. W czasie bombardowania Iranu przez Izrael (i odwrotnie) media

Żadnych królów!

Nazywanie populistów złodziejami, oszustami czy szaleńcami nie robi już na nikim wrażenia. A oni wysyłają spójny przekaz, który trafia do wielu. Niestety, lewica tego nie umie.

Nie wstyd się wstydzić

Ukrycie się i samobiczowanie znamy wszyscy aż za dobrze. Ale wstyd może równie dobrze leżakować latami, by odpalić z nagła potężnym fermentem, najczęściej w postaci agresji.

Igrzyska bez chleba

Infantylna tiktokowa rzeczywistość każe poważnym ludziom stawać w szranki z performerami. Przez to w Stanach wygrał Trump, chociaż obraca zasobem może pięciuset słów.

Rzecz niekobieca

Odrzucamy model kobiecości polegający na byciu emocjonalnym silnikiem zgromadzenia. Dbanie o miłą atmosferę kosztem własnych nerwów to już nie najświętszy obowiązek.

sprawczość nazywa bezczelnością, zdecydowałyśmy się „być daleko”, choć to rzecz niekobieca. Grażyna zamieszkała w Sztokholmie, a potem w Brukseli, bo nie chciało jej się stać i wierzyć. A patrzeć można z różnych miejsc, w podróży widzi się więcej. Sylwia co chwila pakuje tobołki i gdzieś

Krytyka braku krytyki

Od lat tkwimy w czytelniczym pacie. Nowości już nikt nie przerabia, nawet ci, którzy robią to zawodowo. Krytyków i krytyczek ubywa, recenzje kurczą się do rozmiaru znaczka pocztowego.

Róża

Rosła w ruinach wbrew pożodze, starannie hodowana przez starego mężczyznę. W czasie bombardowania Aleppo zdjęcie róży stało się wiralem.

Wnuczki rzemieślników

Szkoda, że tak mało zostało rzemieślników i rzemieślniczek, bo ta grupa ciężko pracujących ludzi była bardzo ciekawa. Miała swój kodeks postępowania, powiedzonka, specyficzne poczucie humoru.

chce starej odzieży, nikt jej nie naprawia. W jednorazowym świecie praca rąk jest bezcenna. Kiedy Sylwii zepsuła się pralka, mechanik zapytał, jak długo maszyna już pracuje. Pięć lat? Uuu, to nie ma co naprawiać. Nie opłaca się. Sprzęt AGD zaprogramowany jest na mniej więcej tyle lat i na nic zdały

Poznajcie Osobę

Karmi się nas wiadomościami jak gęsi na niesławne foie gras. Łykamy i zapominamy, krztusimy się, a tu już jedzie kolejna porcja. Tak było i ze sprawą katastrofy Odry.

Gorączka złota na AI-asce

Zapędy Elonów Musków tego świata do inwestowania w narzędzia do sztucznej inteligencji oznaczają zakusy na sterowanie polityczne. Do czegoś im te zabaweczki mają przecież służyć.

I co im zrobisz?

Świat jak piłka odbija się między drużynami. Z jednej strony były kagebista, z drugiej team narcyzów. Wszelkie zdobycze poprzednich dekad – postanowienia klimatyczne, dbałość o równość społeczną itd. – na naszych oczach szlag trafia.

Działania miękkie

Niezależnie od powodów ludzie wiążą się ze sobą, kultury i tożsamości się przenikają, tworząc miks, w którym znajdzie się miejsce i na coś własnego, i nowego, a dzięki temu oryginalnego. Dlaczego miałby to być problem, a nie atut?

Efekt Gisèle

Francja od miesięcy żyje sprawą Gisèle Pelicot, monstrualną jak zbrodnie Belga Marca Dutroux, seryjnego zabójcy, gwałciciela i pedofila. Tyle że Pelicot jest ofiarą, która dłużej być nią nie zamierza.

Lekarstwo na pamięć

Tak zwane życie po prostu meandruje, poddając nas próbom jak bohaterów baśni. Komu zranienia nie dają cieszyć się życiem, temu przyda się terapia jako inwestycja w siebie. My w nowym roku proponujemy chałupniczy kurs empatii.

Czas się zagapić

Przed czym tak zwiewamy, zajadając się nerwowo sieczką komunikatów?

W damskim przebraniu

Kristi Noem, kandydatka na stanowisko ministra bezpieczeństwa wewnętrznego w rządzie Trumpa, przebija twardzielstwem najbardziej komicznych twardzieli. Tyle że w tym przypadku to oblicze jest tragiczne.

w Nowym Sączu. A może ultramęskie i supertradycyjne kobiety ockną się w porę i zaczną grać do swojej, a nie patriarchatu, bramki. Dlatego Sylwia napisała kolejną książkę dla najmłodszych: „Łobuziary.” Jej literackie bohaterki nie bały się łamać zasad. Buntowniczki w stylu Pippi, Małej Mi

Frajerki

Nasza książka dopiero się pisze, ale wymyśliłyśmy już strategię promocyjną. Zamierzamy rozpętać dyskusję na temat tego, czym jest dobro czytelników.